Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, pandemi sonrası özellikle genç bireylerde ortaya çıkan ani ölümlerin, Kovid-19’un damar yapısında yol açtığı kalıcı hasarlardan kaynaklandığını belirtti. Özkaya, “Pandemiden çıkan hemen hemen herkesin damar yaşı, takvim yaşından daha yaşlı” ifadesini kullandı.
Prof. Dr. Özkaya, özellikle genç yaş grubundaki ani ölüm vakalarına dikkat çekerek, Kovid-19’un damar yapısında oluşturduğu kalıcı hasarın ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini dile getirdi.
Pandemi sonrası beklenmedik genç ölümlerinin daha sık gözlemlendiğine dikkat çeken Prof. Dr. Özkaya, bu durumun bir halk sağlığı sorunu olarak ele alınması gerektiğini vurguladı. Spor sırasında veya sonrasında yaşanan ani kalp krizlerinin, virüsün damar sistemi üzerindeki etkileriyle bağlantılı olduğunu belirten Özkaya, toplumun bu konuda bilinçlendirilmesinin önemini ifade etti.
“Herkesin damar yaşı, takvim yaşından daha yaşlı”
Kovid-19’un özellikle kılcal damarlar üzerinde ciddi hasarlara yol açtığını aktaran Özkaya, “Pandemi boyunca takip ettiğimiz binlerce hastada ‘endotelit’ dediğimiz damar iç yüzeyinde hasarın ani ölümleri tetiklediğini saptadık ve bunu uluslararası dergilerde yayınladık. Avrupa Kalp Dergisi’nin son verilerinde de bu durum ‘Kovid-19 sonrası damar yaşlanmasının hızlanması’ olarak tanımlandı. Pandemiden çıkan hemen hemen herkesin damar yaşı, takvim yaşından daha yaşlı” şeklinde konuştu.
Ani ölümlerin nedeninin aşılar olmadığını vurgulayan Özkaya, “Ani ölümlerin sebebi Kovid-19 aşıları değil, virüsün damar yapısına verdiği hasardır. Aşılar, hastalığın şiddetini ve damar içindeki hasarı azaltarak koruyucu bir rol üstlenmektedir” ifadelerini kullandı.
“Ani ölüme kadar gidebiliyor”
Pandemi sonrası ağır egzersiz yapan bireylerde riskin arttığını belirten Özkaya, “Pandemi öncesindeki ağır sporları sürdüren bazı kişilerde ciddi kalp ve akciğer sorunları ortaya çıkabiliyor. Kovid-19 sonrası kalp ve akciğer kılcal damarlarında oluşan hasar nedeniyle ağır egzersiz sırasında vücut yeterli oksijenlenmeyi sağlayamıyor. Bu durum, ani ölüme kadar gidebiliyor” şeklinde uyardı.
Kovid-19 geçirenlerin yalnızca kısa vadeli komplikasyonlarla değil, uzun vadeli damar yaşlanmasıyla da ilgilenmeleri gerektiğini söyleyen Özkaya, bazı damar bozukluklarının zaman içinde kısmen düzelebileceğini ifade etti. Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemine dikkat çeken Özkaya, “Yaşam tarzı düzenlemeleri, kan basıncının kontrol altında tutulması, kalbi aşırı zorlayan egzersizlerden kaçınılması ve uygun ilaç tedavileriyle bu sürecin yavaşlatılması mümkün” diye ekledi.
