Kurban Bayramı öncesinde uzmanlardan önemli beslenme tavsiyeleri geldi. Uzun tatil dönemlerinde dikkatsiz beslenmenin sağlık sorunlarına yol açabileceğini vurgulayan İzmir Büyükşehir Belediyesi Eşrefpaşa Hastanesi Diyetisyeni Dilara Demirkan, bayram sonrası tartıda görülen ani kilo artışlarının çoğunlukla yağdan değil ödemden kaynaklandığını ifade etti. Demirkan, “Bir öğün ile diyet bozulmaz. Eğer bir öğün kaçırılırsa bütün düzeni terk etmek asıl sorunu doğurur” dedi.
Kurban Bayramı yaklaşırken milyonlarca insan, “Bayramdan sonra diyete başlarım” düşüncesiyle hazırlıklara başladı. Ancak uzmanlar, bu noktada dikkat edilmesi gereken hususları belirtti. Diyetisyen Dilara Demirkan’a göre bayram döneminde en büyük tehlike aşırı yemek yemek değil, “Bugün diyetim bozuldu” düşüncesidir. Bir dilim baklavanın zararı olmadığını, asıl tehlikenin kontrolün tamamen kaybedilmesi olduğunu söyleyen Demirkan, yeni kesilen etlerin hemen tüketilmesi ve koyu çay içme alışkanlığı gibi yaygın yanlışların sindirim sistemini zorladığını belirtti. Bayram sonrası tartıda görülen 2-3 kiloluk artışın büyük kısmının ise ödemden kaynaklandığını vurguladı.
“En büyük hata fazla yemek değil, öğün atlamak”
Bayram döneminde yapılan en yaygın hatalardan birinin öğün atlamak olduğunu ifade eden Demirkan, özellikle akşam yemeği için gün boyu aç kalmanın kontrolsüz beslenmeye yol açtığını belirtti. “İnsanlar ‘Nasıl olsa akşam et yiyeceğim’ diyerek öğün atlıyor. Bu da akşam aşırı açlıkla tıka basa yemek yeme isteğini doğuruyor. Kurban Bayramı’nda eti genellikle öğle öğününde tüketmeyi öneriyoruz. Akşam ise sebze ağırlıklı, daha hafif yemekler sindirimi kolaylaştırır” dedi.
“Kurban eti kesilir kesilmez tüketilmemeli”
Yeni kesilen etlerin hemen pişirilmesinin de büyük bir hata olduğunu belirten Demirkan, etin mutlaka dinlendirilmesi gerektiğini vurguladı. “Yeni kesilen ette ‘ölüm sertliği’ adı verilen bir durum oluşuyor. Et kesilir kesilmeden tüketildiğinde hem sert oluyor hem de sindirim sistemi daha fazla zorlanıyor. Etin en az 12 saat dinlendirilmesi gerekiyor. Çok sıcak olmayan bir ortamda bekletilmeli, hâlâ sıcakken buzdolabına konmamalıdır” şeklinde konuştu.
“Bayram sonrası görülen 2-3 kilo çoğu zaman yağ değil”
Bayram sonrası tartıda görülen hızlı kilo artışlarının genellikle ödemden kaynaklandığına dikkat çeken Demirkan, bunun nedeninin artan karbonhidrat, şeker ve tuz tüketimi olduğunu ifade etti. “Pilav, baklava, hamur işleri ve ikramlarla birlikte karbonhidrat alımı artıyor. Glikojen depoları dolduğunda vücut daha fazla su tutuyor. Tuz miktarı da artınca ödem oluşuyor. Kısa sürede alınan 2-3 kilonun tamamının yağ olması sık görülen bir durum değil” dedi.
“Detoks değil denge önemli”
Bayram sonrası sert detoks programlarını önermeyen Demirkan, sürdürülebilir beslenmenin önemine vurgu yaptı. “Yasak koymaktan ziyade dengeyi öğretmeye çalışıyoruz. Karbonhidrat, protein ve yağı dengeli şekilde düzenlediğimizde vücut kendiliğinden normale döner. Bir gün fazla yemekle her şey bozulmaz. Önemli olan ertesi gün yeniden dengeyi sağlamak” ifadelerini kullandı.
“Hazmettirmiyor, tam tersine şişkinlik yapabiliyor”
Çay ve kahvenin de dikkatli bir şekilde tüketilmesi gerektiğini belirten Demirkan, “Yemek sonrası çayın hazmettirici etkisi olduğu düşünülüyor ama fazla çay şişkinlik ve hazımsızlık yapabilir. Kahve aşırı tüketildiğinde reflü ve mide yanmasına yol açabiliyor. Yemek sonrası su, sade soda veya ayran gibi daha hafif içecekler tercih edilmelidir” dedi.
“Günde yaklaşık 10-12 bardak su için”
Bayram boyunca su tüketiminin artırılması gerektiğinin altını çizen Demirkan, günde en az 2-2,5 litre su içilmesini önerdi. “Çay, kahve, çorba ve soda sıvı alımına katkı sağlar ama suyun yerini tutmaz. Özellikle içilen her bardak çay veya kahve için ekstra bir bardak su tüketilmesi gerekiyor. Günde yaklaşık 10-12 bardak su tüketiminden aşağı düşmemek önemlidir” şeklinde konuştu.
Rafine şekersiz bayram tatlısı önerisi
Bayramda tatlı tüketimini tamamen yasaklamak yerine daha sağlıklı alternatiflerin tercih edilebileceğini belirten Demirkan, “Hurmayı sıcak suda bekletip çekirdeğini çıkardıktan sonra içine yulaf kepeği, ceviz, badem veya fındık eklenebilir. Bir miktar tahin veya fıstık ezmesi ile rondodan geçirilip top haline getirilip, Hindistan cevizine bulanarak rafine şekersiz sağlıklı atıştırmalıklar hazırlanabilir” dedi.
“Bir öğünle diyet bozulmaz”
Toplumda en çok karşılaşılan yanlış düşüncenin “Diyet bozuldu” psikolojisi olduğunu belirten Demirkan, sürdürülebilir beslenmenin önemini vurguladı. “İnsanlar bir öğün fazla yiyince tüm düzenlerini bırakıyor. Oysa bir öğün ile diyet bozulmaz. Eğer bir öğün kaçtıysa yapılması gereken şey düzeni bozmak değil, bir sonraki öğünde yeniden dengeyi sağlamaktır. Önemli olan mükemmel beslenmek değil, sürdürülebilir bir şekilde devam edebilmektir” diye ekledi.
