Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, 2019 yılında göreve gelmesinin ardından Sırbistan’a gerçekleştirdiği ilk ziyaretiyle dikkat çekti. Zelenskiy, iki günlük resmi ziyaretinin ikinci gününde başkent Belgrad’da, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic tarafından resmi bir törenle karşılandı. İki lider, Sırbistan Sarayı önündeki resmi karşılama sonrasında, baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmelerin ardından ortak bir basın toplantısı düzenlendi.
“Neredeyse hiç hasar görmemiş enerji santralimiz kalmadı”
Zelenskiy, Ukrayna’daki durumun zor olduğunu belirterek, “Gece altyapımıza yönelik bir füze saldırısı daha gerçekleşti. Enerji tesislerimiz, demiryollarımız ve sivil işletmeler hedef alındı. Rus saldırıları genellikle insanların yaşamı için kritik öneme sahip tesisleri vuruyor. Neredeyse hiç hasar görmemiş enerji santralimiz kalmadı, birçok tren istasyonu, hastane, üniversite ve sivil işletme yıkıldı. Bu savaş sırasında Ukrayna’nın diğer ülkelerden aldığı destek için minnettarız” ifadelerini kullandı.
Zelenskiy, Vucic ile gerçekleştirdiği görüşmelerde ikili iş birliği, altyapı projeleri, enerji, gıda güvenliği ve serbest ticaret anlaşması gibi konuları ele aldıklarını belirtti. Ukrayna’nın yeniden inşasına dair ortak projeler üzerinde durduklarını ifade eden Zelenskiy, Rusya’nın saldırılarının hedefi olan enerji altyapısının durumunu da değerlendirdiklerini aktardı.
“Savaşın sonlandırılmasına yönelik diplomatik yollar ele alındı”
Zelenskiy, görüşmeleri sırasında savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik seçenekleri de gözden geçirdiklerini ifade etti. Ukrayna ve Sırbistan’ın Avrupa Birliği’ne üyelik süreçlerine değinen Zelenskiy, “Avrupa Birliği ile iyi ilişkilerimiz var. Sırbistan’ın AB üyeliğinin hızlanmasını memnuniyetle karşılıyoruz. İlişkilerimiz karşılıklı saygıya dayanıyor. Avrupa’daki her ülkenin AB’den kendisine ihtiyaç duyulduğunu hissetmesini ve Birliğin hiçbir ülkeyi kaybetmeyi göze alamayacağını anlamasını istiyoruz” dedi.
“İsrail’den hava savunma sistemleri almak istiyoruz”
Basın toplantısında, hava savunma sistemleri için ilave füzelere ihtiyaç duyduklarını vurgulayan Zelenskiy, “İnsanlar sık sık İsrail’i soruyor. İsrail’den hava savunma sistemleri almak istiyoruz ve bunları satın almaya hazırız. Bu konuda görüşmelerimize rağmen şu ana kadar bir imkanımız olmadı” şeklinde konuştu. Ayrıca, Ukrayna’nın kendi balistik füzelerini geliştirmek için Almanya, Hollanda, Norveç ve Danimarka ile işbirliği yaptığını belirtti.
“Aylık füze teslimatı konusunda ABD ile anlaşmamız var, ancak füze sayısı yetersiz”
Zelenskiy, Ukrayna’nın Patriot sistemi için ABD ile aylık füze teslimatı konusunda bir anlaşma yaptığını, ancak bu füzelerin sayısının yetersiz olduğunu dile getirdi. “Füze savunma sistemlerine kim sahip? Üretici firma, yani ABD. Yardımcı olabilirler mi? Üzerinde çalışıyoruz. Bize her ay füze sağlayacaklar mı? Evet, anlaşmalarımız var. Ancak bu füzeler yeterli değil” açıklamasında bulundu.
Zelenskiy, 2026 yılında alınacak olan önleyici füze sayısının 2025 yılına göre azalacağını da sözlerine ekledi. “2026’da bu füzelerin sayısı daha az olacak. 2025’te ise daha fazlaydı” dedi.
“Trump ile Patriot sistemlerinde kullanılan önleme füzeleri için lisans alacağımız konusunda anlaştık”
ABD eski Başkanı Biden döneminde Patriot sistemlerinde kullanılan önleme füzeleri için lisans talep ettiklerini, ancak çözüm bulamadıklarını belirten Zelenskiy, “Şimdi Başkan Trump ile bu lisansları alacağımız konusunda anlaştık. Ancak bu lisansları 4 yıl önce almış olsaydık, bugün Patriot sistemlerini üretebilir ve Avrupalılarla paylaşabilir durumda olabilirdik. Fakat halen bürokrasiyle uğraşıyoruz” dedi.
Ukrayna’nın Kosova’yı tanımayacağını söyledi
Basın mensuplarının Ukrayna’nın Kosova’ya ilişkin tutumuna dair bir soru sorması üzerine Zelenskiy, Kosova konusunda Sırbistan’a desteklerini yineledi. Ukrayna’nın Kosova’yı tanımama politikasının değişmediğini belirten Zelenskiy, “Kosova’nın tek taraflı ilan ettiği bağımsızlık konusunda tutumumuz budur” dedi. Ayrıca, ortaklarının Kırım dahil olmak üzere Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne saygı göstermesinden dolayı minnettar olduklarını ifade etti.
Vucic: “Avrupalıların Ukrayna’nın üyeliğine olumlu yaklaşacağına inanmıyorum”
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, basın toplantısına Ukrayna’ya Kosova konusundaki destekleri için teşekkür ederek başladı. Sırbistan ve Ukrayna arasında savunma iş birliği ihtimali hakkında bir soru üzerine Vucic, “Bugün askeri iş birliği konusunda bir görüşmemiz olmadı. Savaş sona erdikten sonra ne olacağı ise ayrı bir konu” dedi. Ayrıca, Ukrayna’nın AB’ye üyeliği konusunda ümitli olmadığını da belirtti. “Açık konuşmak gerekirse, bütün Avrupalıların Ukrayna’nın üyeliğine olumlu yaklaşacağına inanmıyorum. Bunu açıkça söylüyorum. Her zaman itiraz edecek birilerini bulurlar” ifadelerini kullandı.
“İsrailli ortaklarımızla birlikte bir İHA fabrikası açacağız”
Basın toplantısının sonunda bir duyuru yapan Vucic, “Eylül ayında burada İsrailli ortaklarımızla birlikte bir insansız hava aracı fabrikası açacağız. Ukraynalılar bu alanda son derece başarılı ve çok sayıda İHA fabrikasına sahip. Fabrikanın açılışına davet edeceğiz. Açılışın 15-20 Eylül civarında yapılacağını düşünüyorum” bilgisini paylaştı.
