Yeni yılın kutlandığı sofralarda kontrolsüz gıda ve içecek tüketiminin ciddi sindirim sorunlarına yol açabileceği uyarısında bulunan Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Alpaslan Tanoğlu, “Yılbaşı gecesi tüm gün aç kalıp akşam yemeğine aşırı yüklenmek mideye zarar verir. Reflü ve gastrit hastalarının alkol, yağlı et ve baharatlı yiyeceklerden kaçınması gerekir” şeklinde konuştu.
Yılbaşı gecesi, deniz ürünleri, zeytinyağlılar, fırın yemekleri ve tatlılarla dolu görkemli sofralarla özdeşleşmiştir. Ancak bu çeşitliliğin porsiyon kontrolü yapılmadığında sindirim sistemi üzerinde olumsuz etkileri olabileceği vurgulanıyor. Medical Park Göztepe Hastane Kompleksi’nde görevli Prof. Dr. Alpaslan Tanoğlu, yılbaşı gecesinde yapılan beslenme hatalarının sadece hazımsızlık değil, kalp krizine benzeyen ağrılar ve şeker koması gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirtti.
“Acil servis başvuruları yılbaşı gecesi artış gösteriyor.”
Prof. Dr. Tanoğlu, yılbaşı gecesi aşırı gıda ve alkollü içecek tüketiminin acil servis başvurularını artırdığını söyledi. “Midede biriken fazla gıda, özellikle yağlı yiyecekler nedeniyle boşaltılmayı yavaşlatır; bu da şişkinlik, geğirme ve hazımsızlık gibi sorunlara yol açar. Alkol ve baharatlı yiyecekler yemek borusunun alt kapağını gevşeterek şiddetli reflü ataklarına neden olabilir. Mide mukozasının tahriş olması ise akut gastrit tablosunu ortaya çıkarabilir. Yağlı gıdaların safra kesesini ani şekilde uyarması, özellikle safra taşı olan bireylerde şiddetli sancılara yol açabilir” dedi.
“Şikayetler kalp krizi ile karışabiliyor.”
Yılbaşı gecesi acil servise başvuran hastaların önemli bir kısmının, kısa sürede fazla miktarda yiyecek tüketimine bağlı gelişen akut şikayetler olduğunu belirten Prof. Dr. Tanoğlu, “En sık görülen şikayetler arasında şiddetli mide yanması ve göğüs arkasında ağrı ile seyreden reflü atakları bulunuyor. Ayrıca yoğun mide ağrısı, bulantı ve kusma ile kendini gösteren akut gastrit tablosu da yaygın. Bu yakınmalar genellikle alkol ve baharatlı yiyeceklerin birlikte tüketilmesinden sonra ortaya çıkıyor. Hastalar çoğu zaman mide dolgunluğu, aşırı şişkinlik ve hazımsızlık hissiyle başvuruyor; bu durum bazen göğüs ağrısıyla karışarak acil değerlendirme gerektirebiliyor” dedi.
“Bütün gün aç kalmak en büyük hata.”
Pek çok kişinin ‘akşam çok yiyeceğim’ düşüncesiyle gün boyunca aç kalmasının yanlış olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tanoğlu, bu durumun akşamki yükü artırdığını ifade etti ve “Gün boyu mide boş kaldığında, mide asidi mukozayı daha hassas hale getirir. Akşam aniden alınan bol miktarda yağlı ve baharatlı gıda, mide tarafından tolere edilemez. Uzun süreli açlık, kan şekerini düşürerek akşam yemeğinde kontrolsüz ve hızlı yemeye yol açar. En sağlıklı yöntem, gün içinde hafif ve dengeli öğünlerle mideyi tamamen boş bırakmamaktır” dedi.
Mide dostu bir yılbaşı menüsü oluşturmanın önemini vurgulayan Prof. Dr. Tanoğlu, “Başlangıçlar olarak kızartmalar ve yoğun kremalı çorbalar yerine az yağlı sebze çorbaları, yoğurtlu veya zeytinyağlı mezeler tercih edilmelidir. Limon ve sirke gibi yüksek asitli soslardan kaçınılmalıdır. Ana yemek olarak ise kızartma ve kavurma yerine fırın, haşlama, buhar veya ızgara yöntemleri tercih edilmelidir. Beyaz et, balık veya yağsız kırmızı et sade tutulmalı; ağır krema ve acı soslar kullanılmamalıdır. Yanında pilav veya makarna yerine lifli sebze garnitürleri tercih edilmelidir” önerisinde bulundu.
“Masum görünen gizli tehlikeler: Mezeler ve kuruyemişler.”
Yılbaşı sofralarının vazgeçilmez atıştırmalıklarının mide asidini tetikleyebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Tanoğlu, “Yoğurtlu mezeler, içindeki sarımsak, acı biber ve yoğun baharat nedeniyle tahriş edici olabilir. Özellikle acılı ezme, atom ve haydari gibi mezeler mide asidini artırır. Kuruyemişlerde ise kavrulmuş, tuzlu ve baharatlı seçenekler mide boşalmasını yavaşlatır. Çikolata kaplı kuruyemişler ise reflü riskini artırabilir” şeklinde konuştu.
Reflü ve gastrit hastaları için en riskli durumun tehlikeli kombinasyonlar olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Tanoğlu, “Yağlı etler veya sucuk, salam gibi ürünlerle alkol tüketimi, mide kapağını gevşeterek şiddetli reflü ataklarına sebep olur. Çikolatanın kahveyle birlikte alınması da mide yanmalarını artırabilir. Domates bazlı soslar, acıyla birleştiğinde gastrit şikâyetlerini tetikler” uyarısında bulundu.
Yılın ilk sabahında toparlanma önerileri sunan Prof. Dr. Tanoğlu, “Güne bir bardak ılık suyla başlayarak sindirim sistemini uyandırın. Ağırlık yapan sucuk, salam ve börek yerine haşlanmış yumurta, az yağlı beyaz peynir ve yoğurt gibi mide dostu besinler tercih edilmelidir. Aç karnına demli çay veya kahve yerine ıhlamur, papatya veya rezene gibi yatıştırıcı bitki çayları içilmelidir. Taze beyaz ekmek yerine tam buğday ekmeği veya yulaf kullanarak bağırsak hareketlerini düzenleyin” dedi.
Evde uygulanabilecek doğal çözümler arasında hafif hazımsızlık ve yanma şikayetleri için dik pozisyonda kalmanın ve küçük yudumlarla su içmenin önemine değinen Prof. Dr. Tanoğlu, “Papatya çayı mideyi yatıştırır, rezene ve anason gazı azaltır. Ancak ağrı şiddetliyse, sürekli yanma ve kusma var ise vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır” ifadeleriyle sözlerini tamamladı.
