Son yıllarda yapay zekâ teknolojileri, sağlık başta olmak üzere pek çok sektörde önemli değişimlere neden oldu. Artık yalnızca verileri analiz eden değil, aynı zamanda insan davranışlarını, ses tonunu, ruh halini ve fizyolojik değişimleri de anlayabilen sistemler geliştirilmeye başlandı. Bu yenilikler, sağlık alanında erken teşhis ve hasta yoğunluğunu azaltma konusunda umut verici bir dönem başlatıyor. Bu alandaki çarpıcı çalışmalardan biri, yazılımcı Fesih Sönmez tarafından hayata geçirildi. Sönmez, kısa süre içinde geliştirdiği yapay zekâ destekli teşhis sistemiyle sağlık sektörüne önemli bir katkı sağlamayı amaçlıyor.
Hastanelerdeki yoğunlukları gözlemleyen Sönmez, bu fikrin aklına bu süreçte geldiğini ifade etti. Özellikle acil servisler ve polikliniklerdeki yoğunlukların, hastalıkların erken teşhisini geciktirdiğini fark eden Sönmez, yapay zekâ ile bu süreci hızlandırmayı hedefliyor. Geliştirdiği sistem, dört farklı yapay zekâ modelini aynı anda kullanıyor. İlk aşamada görüntü modeli devreye giriyor; kamera karşısına geçen kişinin ruh halini, yaşını ve genel durumunu analiz eden sistem, bu verileri bir sonraki aşamaya aktarıyor.
Ardından, ses modeli kullanıcının ses tonunu, nefes alıp verişini, öksürük veya ses kısıklığı gibi semptomları tespit ediyor. Üçüncü aşamada ise konuşma modeli, kullanıcının cümlelerini analiz ederek sağlıkla ilgili kelimeleri ve muhtemel hastalık belirtilerini ayıklıyor. Tüm bu veriler, arka planda eğitilmiş diğer modellere gönderilerek işleniyor. Son aşamada sistem, elde ettiği bilgileri birleştirerek hastalık ihtimallerini kullanıcıya belirli bir oranla sunuyor. Sönmez, bu teknolojilerin yakın zamanda cep telefonlarına entegre edilerek herkesin kolayca erişebileceğini vurguladı ve “Yapay zeka, artık sadece bir yardımcı değil, sağlıkta erken teşhisin en güçlü destekçisi olacak” dedi.
“Ön teşhis çok önemli”
Fesih Sönmez, yapay zeka kullanarak böyle bir model geliştirdiğini belirterek, “Yapay zeka modellerini eğiterek, böyle bir sistem geliştirdim. Bazen hastanelerde öyle yoğunluklar oluyor ki, bu sistem hastalıkların ön teşhisinde önemli bir rol oynuyor. Bu tarz yapay zeka destekli sistemler, iş yoğunluğunun önüne geçebilir. Hastaların hangi hastalık grubunda olduğunu anlayabiliyor. Sağlıkta ön teşhisin çok önemli olduğunu düşünüyorum. Yapay zeka desteği ile bu işin hızlanacağı fikrindeyim. Bu modelleri yakın zamanda telefonlarımızda dahi görebiliriz. O an hem görüntüden hem sesten hem de konuşmanızdan hangi hastalığa doğru gittiğinizi belli bir doğrulukla söyleyebilecek. Erken teşhisin öneminin farkında olmamız gerekiyor. Çünkü hastalıklar geç teşhis edildiğinde çok faydası olmuyor. Ama bu tür sistemler, hastalığın bulunmasını pratik hale getiriyor. Eğer bu model ciddi şekilde eğitilirse, hastalığımızın tam teşhisini söyleyebilecek konuma gelebiliriz” dedi.
“Hastalıklar hakkında fikir sahibi olabiliyoruz”
Sönmez, sistemin verileri toplayarak hangi hastalık hakkında cevaplar verdiğini aktararak, “Bu uygulama 4 farklı modeli kullanıyor. İlk olarak görüntü, ikinci olarak ses modeli ve üçüncü olarak konuşma modelini kullanıyor. Bu modellerin hepsi yapay zekaya bağlı olarak çalışıyor. İlk olarak kamera karşısına geçtiğinizde ruh halinizi anlayabiliyor ve yaşınızı belli bir doğrulukta tahmin edebiliyor. Bu verileri elinde tutarak ikinci aşamaya geçiyor. Ses aşamasında konuşurken öksürüyor muyuz, nefes darlığımız mı var veya o anda başka semptomlar varsa sesimizden bunları da algılayabiliyor. Bilgisayara karşı konuştuğunuzda ise ne demek istediğinizi anlayabiliyor. Konuşma sırasında 10 cümle kurduğunuzda, sistem sağlıkla ilgili kelimeleri ve semptomları algılıyor. Daha sonra tuttuğu verileri arka planda eğitilmiş modellere yolluyor. Sistem, elde ettiği verilerin hepsini toparlayarak hastalığınız hakkında belli bir orantıda cevaplar veriyor. Buradaki haritada ise ülkemizde hangi hastalıkların yoğunlukta olduğunu anlayabiliyoruz. Hastalıklar bazında da fikir sahibi olabiliyoruz” şeklinde konuştu.
Yunus Çiftci – Ali Aydın
