ABD Başkanı Donald Trump, Fransa’da gerçekleştirilen G7 Liderler Zirvesi sırasında Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi ile bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede, Etiyopya’nın Nil Nehri üzerinde inşa ettiği ve Mısır ile Sudan’ı etkileyen Büyük Etiyopya Rönesans Barajı’na (GERD) dikkat çekerek, “Açıkçası, Etiyopya’nın size çok adaletsiz davrandığını düşünüyorum” dedi. Trump, “Nil Nehri’ni de ele alacağız. Çünkü Nil, olması gereken seviyeden biraz daha zayıf hale geliyor. Zaten burada bulunma nedenimiz bu değil mi? Etiyopya’da bir baraj inşa edildi ve bu, Mısır için büyük sorunlara yol açıyor. Bunun tamamen farkındayım” ifadelerini kullandı.
G7 Zirvesi’nin çok başarılı geçtiğini belirten Trump, başkent Paris’e geçeceğini ve burada bir akşam yemeğine katıldıktan sonra ABD’ye döneceğini açıkladı. “Son derece başarılı bir seyahat oldu. Çok iyi gelişmeler yaşandı” diye ekledi.
“Kimse ne olduğunu bilmiyor, ama çok güçlü bir anlaşma”
Trump, “Piyasalar adeta coştu ve petrol fiyatları sert bir biçimde düştü. Petrol 73-74 dolar seviyelerinde. Kriz öncesindeki fiyatlara çok yaklaşmış durumda. Aradaki fark, artık ortada nükleer silaha sahip olmayan bir İran olması. Bunun nasıl sonuçlanacağını göreceğiz. İnsanların çok memnun kalacağını düşünüyorum. Ama piyasalardan daha akıllı bir şey yoktur ve piyasalar, bu anlaşmayı gördüğüm hemen her şeyden daha fazla sevdi. Bunun alternatifi küresel bir ekonomik bunalım olurdu” dedi.
“Bunun hayat pahalılığı üzerinde çok büyük etkisi olacak”
Petrol fiyatlarının düşmeye başlamasına dair değerlendirmesinde Trump, “Bunun hayat pahalılığı üzerinde çok büyük etkisi olacak. İran’ın nükleer silaha sahip olmayacağı bu anlaşma sayesinde fiyatları daha da aşağı çekiyor. Petrol fiyatlarının savaş öncesindeki seviyelerin bile altına inebileceğini düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
“Biz yatırım yapmıyoruz”
Yapılan anlaşma çerçevesinde İran’a 300 milyar dolarlık bir yeniden yapılanma fonu tahsis edileceği yönündeki iddialara Trump, “Bu yanlış. Hayır” yanıtını verdi. ABD’nin İran’a yatırım yapmayacağını belirten Trump, “İnsanlar isterse yatırım yapabilirler. Ne yapacağız, kimsenin yatırım yapmasına izin vermeyeceğimizi mi açıklayacağız? Fakat biz yatırım yapmıyoruz. Bir sent bile koymuyoruz” dedi.
Kendini “İran’a en sert davranan başkan” olarak tanımlayan Trump, “Bu, Clinton döneminde, Barack Obama döneminde, Biden veya Bush döneminde yapılmalıydı. Bu mesele 47 senedir sürüyor. 47 senedir sizi sömürüyorlar. Bu konuda gerçekten bir şey yapan tek kişi ben oldum” ifadelerini kullandı.
“Gece başına ortalama 15 ila 25 gemi geçiriyorduk”
Trump, İran’ın askeri kapasitesinin yok edildiğini ve Amerikan donanmasının başarılı bir iş çıkardığını söyledi. “Petrolün düşük kalma nedeni, her gece bazı gemileri oradan geçiriyor olmamız. Bunların hiçbirinden haberiniz yoktu. İki gün önce, üç gün önce, bir ay önce. Gece başına ortalama 15 ila 25 gemi geçiriyorduk” dedi.
Trump, “Kimse neler olduğunu bilmiyordu. Petrol varil fiyatının 300 dolara çıkmamasının nedeni buydu. 125 dolara, 115 dolara çıktı. Şimdi ise 72-73 dolar seviyesinde. Hatta şimdi daha da düşük olduğunu duydum” sözlerini ekledi.
İran’a finansal teşvik sağlanıp sağlanmadığına dair soruya yanıt veren Trump, “İran’a çok sert davrandık. (Kasım) Süleymani isimli adamı etkisiz hale getiren biz olduk. Sizce o hayatta olsaydı, bunlar olur muydu? O kötü bir dahiydi. İnsanlar bunu unutuyor. Süleymani’yi başkanlığımın ilk döneminde etkisiz hale getirdim. Bunu yapmasaydık, muhtemelen bugün içinde bulunduğumuz durumda olmayacaktık. Üstünlük sağladık ve onların ordusunu yok ettik. Bunun ardından da abluka uyguladık. Tek bir gemi bile geçemedi” dedi.
“Anlaşma nihai değil, bu bir mutabakat zaptı”
İran ile anlaşmanın kesinleşip kesinleşmediği ve görüşmelerin sürüp sürmediği sorusu üzerine Trump, “Hayır. Anlaşma nihai değil, bu bir mutabakat zaptı. Eğer durumdan hoşlanmazsam yeniden ateş açmaya ve başlarına bomba yağdırmaya başlarız. Eğer iyi davranmazlarsa doğrudan başlarının ortasına bomba yağdırmaya geri döneriz. Çünkü 47 yıldır kötü hareket ediyorlar” dedi. Başkan Obama döneminde yapılan nükleer anlaşma ile İran’a 1,7 milyar dolar nakit verildiğini ve feshedilen anlaşmanın çok kötü olduğunu yineleyen Trump, “Bankalardan alınan yeşil banknotlar halinde parayı bir Boeing 757’ye yükleyip İran’a gönderdiler. Uçağın yanında durmuşlardı, elimde fotoğrafları var. ‘Tanrım, bize verdiği paraya bak’ der gibiydiler. Sorundan kurtulmak için (İran’a) rüşvet vermeye çalıştı. Ama ben böyle yapmadım. Peki İranlılar ne yaptı; Obama’ya güldüler” şeklinde konuştu.
İbrahim Aydoğan
