Fırat Üniversitesi ile İnönü Üniversitesi işbirliği çerçevesinde yürütülen TÜBİTAK projesi kapsamında, Türk akademisyenler sodyum iyon bataryaların geliştirilmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Elektrikli araçlarda yaygın olarak kullanılan lityum iyon bataryalara kıyasla sodyum iyon bataryaların birçok avantajı ve güvenlik özelliği bulunduğu bildirilmektedir.
TÜBİTAK projesi ile Fırat Üniversitesi ve İnönü Üniversitesi, sodyum iyon bataryaların verimliliğini artırmayı hedefleyen araştırmalarını devam ettiriyor. Bu bataryalar, ısıya ve hıza karşı daha dayanıklı olmalarının yanı sıra, termal kaçış riski düşük ve deniz suyu ile tuz kaynaklarından elde edilebildiği için üretim maliyetleri de daha uygun. Sodyum iyon bataryalar, daha az toksik kimyasal içermeleri ve daha az enerji tüketmeleri açısından da lityum iyon bataryalara göre avantaj sağlıyor. Projenin öncülerinden Fırat Üniversitesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Canan Aksu Canbay, İnönü Üniversitesi’nden Prof. Dr. Serdar Altın ve Prof. Dr. Emine Altın’ın katkılarıyla bu çalışmalar aralıksız sürmekte. Proje tamamlandıktan sonra sodyum iyon bataryaların patentinin alınarak elektrikli araçlarda kullanılmasının planlandığı ifade ediliyor.
Proje hakkında bilgi veren Prof. Dr. Canan Aksu Canbay, “Gelişen teknolojiyle birlikte bilim insanları, batarya teknolojileri üzerine önemli çalışmalar yapıyor. Bunlar arasında en bilinenleri lityum iyon, lityum sülfür, magnezyum iyon ve katı hal bataryaları. Ancak son dönemde sodyum iyon bataryalar da avantajları dolayısıyla ilgi görmeye başladı. Fırat Üniversitesi ve İnönü Üniversitesi işbirliği ile sodyum iyon bataryaların verimliliğinin artırılması için katot malzeme optimizasyonu üzerine çalışmalar yürütüyoruz. Sodyum iyon bataryaların lityum iyon bataryalara göre birçok avantajı var. Özellikle elektrikli araçlarda termal kaçış riski daha düşük olduğu için bu durum bizim için önemli bir faktör. Lityum elementi belirli bölgelerden elde edilirken, sodyum deniz suyundan veya tuz kaynaklarından elde ediliyor, bu da maliyetleri düşürüyor. Üretim aşamasında daha az toksik kimyasal ve enerji gerektirmesi de ayrı bir avantaj” şeklinde konuştu.
Prof. Dr. Canbay, “Sodyum iyon bataryaların güvenlik açısından da avantajlı olduğunu belirtmek gerekir” dedi. Üretilen bataryaların verimliliğini artırarak literatürde önemli bir yere ulaşmayı ve patent almayı hedeflediklerini ifade eden Canbay, “Sodyum iyon bataryaların termal kaçış riski düşük olduğu için aşırı ısınma ve yangın gibi riskler azalıyor. Bu özellikler, güvenlik açısından büyük önem taşıyor. Ayrıca, sodyum iyon bataryalar düşük sıcaklıklarda daha kararlı bir performans gösteriyor. Bu da soğuk iklimlerde veya düşük hızlı elektrikli araçlar için kullanımda avantaj sağlıyor. Endüstriyel açıdan baktığımızda sodyum iyon bataryalar, lityum iyon bataryalara göre güvenlik ve maliyet açısından önemli bir alternatif olabilir. İnönü Üniversitesi’ndeki akademik kadromuzla birlikte bu projede ilerliyoruz. Birçok makale yayınladık ve uluslararası alanda çalışmalarımız değerlendirildi. Eğer ürettiğimiz bataryaların verimliliğini artırarak literatürde yeterli bir seviyeye ulaşabilirsek, patent almayı ve uygulamaya geçmeyi hedefliyoruz” ifadelerini kullandı.
