Genel Cerrahi uzmanı Prof. Dr. Alihan Gürkan, pankreas kanserinin en ölümcül kanser türlerinden biri olduğunu vurgulayarak, sigara ve obezite gibi risk faktörlerinin hastalığın görülme sıklığını her geçen gün artırdığını ifade etti.
Pankreas kanseri, modern tıbbın en zorlu hastalıkları arasında yer almakta ve geç belirti vermesi ile düşük erken teşhis oranı nedeniyle “sessiz katil” olarak adlandırılmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, 2022 yılında dünya genelinde yaklaşık 500 bin yeni vaka teşhis edilirken, Türkiye’de yıllık yeni vaka sayısının 5 bini aştığı bildirilmektedir. Uzmanlar, özellikle sigara kullanımı ve obezitenin, bu hastalığın en önemli nedenleri arasında bulunduğunu vurgulamaktadır. Memorial Antalya Hastanesi Genel Cerrahi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Alihan Gürkan, “1-30 Kasım Pankreas Kanseri Farkındalık Ayı” çerçevesinde pankreas kanseri hakkında kritik bilgiler paylaştı.
“İleri evrede belirti veriyor”
Pankreasın midenin arkasında yer alan, sindirim enzimleri ve insülin gibi hormonlar salgılayan bir organ olduğunu belirten Prof. Dr. Gürkan, bu kanserin genellikle bezin hücrelerinde başlayan kontrolsüz bir büyüme sonucu geliştiğini açıkladı. Gürkan, “Hastalık erken evrede belirti vermez. İlerlediğinde karın ağrısı, sarılık, iştahsızlık, ani kilo kaybı ve sindirim sorunları gibi şikayetlerle kendini gösterir. Ne yazık ki çoğu zaman hastalık teşhis edildiğinde ileri evrededir” dedi.
“Sigara ve obezite riski katlıyor”
Pankreas kanserinde bazı grupların daha yüksek risk altında olduğunu ifade eden Prof. Dr. Gürkan, “Sigara içenlerde risk 2-3 kat artıyor. Türkiye’de sigara, tüm kanser ölümlerinin yaklaşık yüzde 30’undan sorumludur. Obezite ve tip 2 diyabet hastalarında da risk iki katına çıkmaktadır,” şeklinde konuştu. Ayrıca, yaş, genetik faktörler, kronik pankreatit ve sağlıksız beslenme alışkanlıklarının da riski artırdığına dikkat çekti.
“Basit önlemlerle risk azaltılabilir”
Pankreas kanserlerinin yaklaşık yüzde 30-50’sinin önlenebilir nedenlere bağlı olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Gürkan, “En etkili adım sigarayı bırakmaktır. Sigarayı bıraktıktan 10 yıl içinde risk yarı yarıya azalır. Ayrıca Akdeniz diyetini benimsemek, ideal kiloyu korumak, alkolü sınırlamak ve diyabeti kontrol altında tutmak hastalığın önlenmesinde büyük rol oynamaktadır,” ifadelerini kullandı.
“Erken teşhis hayat kurtarır”
Erken teşhisin pankreas kanserinde yaşam süresini uzattığını belirten Gürkan, “50 yaş üstü bireylerin düzenli check-up yaptırmaları, karın ağrısı, sarılık, ani kilo kaybı gibi belirtileri ciddiye almaları gerekir. Şüpheli durumlarda BT, MR veya endoskopik ultrasonografi gibi yöntemlerle tarama yapılmalıdır,” dedi.
“Cerrahi başarı oranı erken evrede yüzde 50’ye ulaşabiliyor”
Pankreas kanserinde cerrahinin hastalığın erken evrelerinde en etkili tedavi yöntemi olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gürkan, “Whipple prosedürü adı verilen cerrahiyle tümörlü dokuların tamamen çıkarılması hedeflenir. Deneyimli merkezlerde uygulanan bu yöntemle 5 yıllık sağkalım oranı yüzde 20-30’a kadar çıkabilmektedir,” diye konuştu. Gürkan, ameliyat sonrası dönemde pankreas yetmezliği, diyabet ve beslenme sorunlarının görülebileceğini belirterek, “Bu nedenle multidisipliner bir yaklaşımla hastaların takibi büyük önem taşımaktadır,” ifadelerini ekledi.
