Ofis çalışanlarının büyük bir kısmının günün çoğunu oturarak geçirmesi, boyun ve bel ağrılarını artırıyor. Yaşar Üniversitesi’nde yürütülen bir proje, sensörler ve yapay zeka (YZ) kullanarak bu sağlık risklerini erken aşamada tespit etmeyi amaçlıyor.
Masa başında çalışan bireylerin karşılaştığı en büyük sorunlardan biri, uzun süre oturmanın ve bilgisayar ekranına bakmanın yol açtığı sağlık problemleri. Yanlış duruş, ekrana hatalı açıyla bakma ve ekranla aradaki mesafenin uygun olmaması gibi etkenler, boyun ve bel ağrılarının sıkça yaşanmasına neden oluyor. Türkiye’de yapılan bir araştırmaya göre, ofis çalışanlarının yüzde 59’u boyun, yüzde 51’i ise bel ağrısı çekiyor. Virtue Health’in araştırması, ofis çalışanlarının yaklaşık yüzde 82’sinin gününün 9 saatini oturarak geçirdiğini ortaya koyuyor. Duruş bozukluklarından kaynaklanan boyun ve bel ağrılarının, 18-30 yaş grubunda oranı yüzde 70, 30-45 yaş aralığında ise yüzde 80’e kadar çıkıyor.
Ergonomik risklerin sensör ve yapay zeka ile takibi
Bu sorunları ele almak ve çözüm üretmek amacıyla, Yaşar Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Destekli Tasarım ve Animasyon Programı’ndan Dr. Öğr. Üyesi Hakan Dalkılıç ile İş Sağlığı ve Güvenliği Programı’ndan Dr. Öğr. Üyesi Oğuz Gora, ofis çalışanlarının ergonomik risklerini sensör ve YZ ile analiz edecek bir sistem üzerinde çalışıyor. Dr. Gora, modern çalışma koşullarında ofis çalışanlarının psikososyal ve ergonomik risklerle daha fazla karşılaştığını ifade ederek, “Bu proje ile ofis ortamlarında çalışan bireylerin karşılaştığı ergonomik riskleri incelemeyi hedefliyoruz. Öncelikle çalışanların maruz kaldığı kas-iskelet sistemi risklerini tespit etmeye karar verdik.” diye belirtiyor.
“Bu amaçla ofis çalışanlarının boyunlarına yerleştirilen sensörler sayesinde günlük hareketlerini kaydediyoruz. Yapay zeka algoritmalarıyla çalışanların maruz kaldığı riskleri analiz ederek, gelecekte riskli çalışma koşullarına maruz kalıp kalmadıklarını öngörmeyi amaçlıyoruz.”
Giyilebilir teknoloji ile ergonomik analiz
Dr. Dalkılıç, projede kullanılan teknolojinin nesnelerin interneti ve YZ tabanlı olduğunu vurgulayarak, “Giyilebilir bir cihazla ofis çalışanlarının ergonomik risk durumlarını tespit etmeyi amaçlıyoruz. Bu sayede çalışanların duruşları belirlenerek, sağlık görevlileri bu bilgileri bilgisayar ortamında inceleyebilir ve sağlık sorunlarının önüne geçilmesine katkı sağlanabilir.” ifadesinde bulundu.
Akademisyenler, geliştirilen sistemin ilerleyen süreçte ofis çalışanlarının çalışma alışkanlıklarını iyileştirmeye ve iş yerlerinde daha sağlıklı çalışma ortamları oluşturmaya yardımcı olmasını hedefliyor.
