Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) Hindistan’da tespit edilen nadir ve ölümcül Nipah virüsü vakalarına dair yaptığı açıklamalarda, bu virüsün Türkiye için bir tehdit oluşturmadığını ifade etti.
Prof. Dr. Özkaya, son günlerde DSÖ tarafından doğu Hindistan’da iki Nipah virüsü vakasının bildirildiğini hatırlatarak, bu virüsün enfekte olan kişilerin yarısından fazlasında ölümle sonuçlanabilen son derece tehlikeli bir yapıya sahip olduğunu belirtti. Nipah virüsünün, kızamık virüsü ile aynı aileye ait olduğunu ancak kızamık kadar bulaşıcı olmadığını vurgulayan Özkaya, virüsün daha yüksek ölüm oranlarına yol açtığını dile getirdi.
“Hayvanlardan insanlara bulaşıyor”
Nipah virüsünün zoonotik bir virüs olduğunu belirten Prof. Dr. Özkaya, bulaşmanın genellikle enfekte domuzlar veya meyve yarasaları ile doğrudan temas yoluyla gerçekleştiğini söyledi. Ayrıca, meyve yarasalarının idrarı veya tükürüğüyle kontamine olmuş meyve ile meyve ürünlerinin tüketilmesinin de virüsün bulaşmasına neden olabileceğine dikkat çekti. Virüsün, yakın temas halinde insandan insana da geçiş yapabildiğini kaydetti.
“Salgınlar Asya’da görülüyor”
Nipah virüsü salgınlarının genellikle Bangladeş, Hindistan, Malezya, Filipinler ve Singapur gibi Asya ülkelerinde sıkça görüldüğünü ifade eden Prof. Dr. Özkaya, bunun sebebinin virüsü taşıyan meyve yarasalarının bu bölgelere özgü olması olduğunu vurguladı. Virüsün, özellikle yarasaların üreme dönemi ve hurma özsuyu hasat mevsimi olan Aralık-Mayıs döneminde daha fazla yaygınlık gösterdiğini aktardı.
Dünya genelinde Nipah vakalarının oldukça nadir olduğunu belirten Özkaya, 2024 yılı itibarıyla bildirilen toplam vaka sayısının yaklaşık 754 olduğunu ancak bu sayının gerçek vakaların altında olabileceğini ifade etti.
“Türkiye için risk yok”
Türkiye’de Nipah virüsünün yayılımına neden olacak bir hayvan-insan teması bulunmadığını vurgulayan Prof. Dr. Özkaya, “Virüs, enfekte kişilerle çok yakın temas ve vücut sıvılarıyla bulaşabiliyor. Ülkemizde bu tür temasların yaygın olmaması nedeniyle risk söz konusu değil” dedi.
Belirtiler ve seyir
Nipah virüsünde kuluçka süresinin 4 ila 14 gün arasında değiştiğini belirten Özkaya, ilk belirtilerin ateş, baş ağrısı, kas ağrısı, kusma ve boğaz ağrısı gibi grip benzeri şikayetler olduğunu söyledi. Hastaların büyük bir kısmında hastalığın hızla ilerlediğini, bazı vakalarda koma durumunun gelişebildiğini ve solunum belirtilerinin görülebildiğini aktardı.
Virüsün beyin dokusunu etkileyerek ciddi nörolojik hasar yaratabileceği konusunda uyarıda bulunan Özkaya, hayatta kalan hastalarda uzun süreli yorgunluk ve sinir sistemi ile ilgili kalıcı sorunlar görülebileceğinin altını çizdi.
“Aşı ve tedavisi yok”
Nipah virüsüne karşı onaylanmış bir aşı veya özel bir tedavi bulunmadığını belirten Prof. Dr. Özkaya, tedavi sürecinin destekleyici bakım şeklinde uygulandığını açıkladı. Ağır vakalarda solunum desteğinin gerekebileceğini ifade eden Özkaya, virüsün yüksek ölüm oranı ve salgın potansiyeli nedeniyle küresel ölçekte dikkatle takip edildiğini vurguladı.
Prof. Dr. Özkaya, alınacak en önemli önlemin hayvandan insana bulaşma riskini azaltmak ve enfekte kişilerle temas sırasında enfeksiyon kontrol önlemlerine titizlikle uymak olduğunu sözlerine ekledi.
