ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İsveç’in Helsingborg kentinde düzenlenen NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı öncesinde basın toplantısı gerçekleştirdi. Bakan Rubio, toplantıda bir araya gelecek olan mevkidaşlarıyla, NATO tarihinin en önemli liderler zirvelerinden biri olarak değerlendirilen Ankara zirvesinin hazırlıklarını yapacaklarını ifade etti. Rubio, “Başkan Trump, NATO’daki bazı ortaklarımızın Orta Doğu’daki operasyonlarımıza verdikleri tepkiler nedeniyle hayal kırıklığına uğradı. Bu konunun ele alınması gerekiyor. Ancak bu, bugün çözümlenecek ya da görüşülecek bir mesele değil. Bu, liderler zirvesinde tartışılması gereken bir konu” dedi. Ayrıca, “Her ittifakta olduğu gibi, bu da tüm üyeler için yararlı olmalı. Beklentilerin ne olduğu konusunda net bir anlayış oluşturulmalı” şeklinde ekledi.
“Avrupa’daki askerlerin sayısındaki değişiklik, ceza niteliğinde değil”
Rubio, ABD’nin Avrupa’daki askerlerine dair yapılacak değişikliklere de değinerek, “Dün Başkan, Polonya ve konuşlandırmalarla ilgili açıklamalarda bulundu. Bunun yanı sıra, ABD’nin asker konuşlandırmalarıyla ilgili yerine getirmesi gereken küresel yükümlülükleri var. Bu da askerlerimizi nerede konuşlandıracağımızı sürekli olarak yeniden değerlendirmemizi gerektiriyor. Bu, cezalandırıcı bir durum değil, sadece süregelen bir süreç. Bu süreç, tüm bu son raporlar ve gerilimlerden önce de zaten mevcuttu” ifadelerini kullandı.
“Mühimmatı, gelecekteki ihtiyaçlar için gerekli hızda üretemiyoruz”
Rubio, ABD’nin NATO müttefikleriyle iş birliği yapabileceği alanlardan birinin savunma sanayii altyapısı olduğunu belirtti. “Bugün mühimmatı, gelecekteki ihtiyaçlar için gerekli hızda üretemiyoruz. Bu, ele alınması gereken bir mesele. Birlikte çalışabileceğimiz ve çalışmak istediğimiz bir konu” dedi.
İran ile görüşmeler
Rubio, İran ile yürütülen görüşmelere de değinerek, “İran ile görüşmeler devam ediyor ve buradan gelecek haberleri bekliyoruz. Bir miktar ilerleme kaydedildi. Abartmak istemiyorum, ama bir hareketlilik var ve bu olumlu bir gelişme” şeklinde konuştu. İran’a yönelik temel yaklaşımlarında bir değişiklik olmadığını vurgulayan Rubio, “İran, asla nükleer silaha sahip olamaz. Bu rejim, nükleer silahlara sahip olmamalı. Bunu başarmak için zenginleştirme meselesini ele almak zorundayız. Yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum konusunu ele almalıyız” dedi.
“Hürmüz Boğazı’nda geçiş ücreti planına karşı BMGK’dan sonuç almaya çalışacağız”
Rubio, Hürmüz Boğazı ile ilgili olarak, “İran, bir geçiş ücreti sistemi oluşturmaya çalışıyor ve bu konuda Umman’ı da ikna etmeye çalışıyor. Uluslararası bir su yolunda böyle bir uygulamanın kabul edilmemesi gerekir. İran dışında bunu destekleyen bir ülke tanımıyorum, ama hiçbir ülke bunu kabul etmemeli” dedi. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde bu konuda bir tasarıları olduğunu belirten Rubio, birkaç ülkenin bunu veto etmeyi düşündüğünü kaydetti. “Bu, üzücü olur. Ancak vetoyu önlemek için gerekli küresel uzlaşıyı sağlamak adına elimizden geleni yapıyoruz. BM’yi kullanmaya çalışıyoruz” diye ekledi. “Dünyada hiçbir tarafın uluslararası bir su yolunda geçiş ücreti sistemini desteklemesi gerektiğini düşünüyorum. Bu kesinlikle kabul edilemez ve buna izin verilemez” ifadelerini kullandı.
Rutte: “Daha fazla üretim yapmak zorundayız”
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, NATO üyesi ülkelerin dışişleri bakanlarının bugünkü toplantıda ABD Başkanı Donald Trump’ın da üzerinde durduğu bazı konulara odaklanacaklarını belirtti. Rutte, “Bunların başında savunma harcamaları geliyor. İyi haber, artık paranın akmaya başlaması. Savunma harcamaları, Lahey Zirvesi’nin başarısı üzerine hızla artırılıyor. On milyarlarca dolar ve yıllar içinde yüz milyarlarca dolara ulaşacak” dedi. Paranın iyi bir şekilde harcandığından emin olunması gerektiğine dikkat çeken Rutte, savunma sanayinin yeterince üretim yapmadığını ve bu konunun Ankara’daki NATO liderler zirvesinde ele alınacağını vurguladı. “Caydırıcılığımızı ve savunmamızı sürdürebilmek için daha fazla üretim yapmak zorundayız” dedi.
Ukrayna’nın da toplantının gündeminde olacağını belirten Rutte, ABD’den Ukrayna’ya Patriot sistemleri gibi kritik askeri destek akışının devam ettiğini söyledi. “Bu destek, Avrupalı müttefikler ve Kanada tarafından finanse ediliyor ve Ukrayna’nın savaşta güçlü kalabilmesi açısından gerçekten hayati bir öneme sahip” şeklinde konuştu.
Rutte, İran ve Hürmüz Boğazı’nın da önemli meselelerden biri olduğunu kaydederek, “Seyrüsefer özgürlüğünün ihlali kabul edilemez. Bununla topluca nasıl başa çıkabileceğimizi düşünmemiz gerekiyor. Bence herkes, ABD’nin İran’ın nükleer kapasitesini zayıflatmasının Orta Doğu, Avrupa ve tüm dünya için kritik olduğunu kabul ediyor” dedi.
“Tek bir müttefike, yani ABD’ye olan bağımlılığımızı azaltacağız”
ABD’nin Polonya’ya 5 bin asker daha gönderme kararına ilişkin Rutte, “Bu açıklamayı memnuniyetle karşılıyorum. Komutanlarımız tüm detaylar üzerinde çalışıyor, bunu memnuniyetle karşılıyorum. Ancak şunu belirtmek istiyorum: İzlediğimiz yol; daha güçlü bir Avrupa ve daha güçlü bir NATO oluşturmak, uzun süredir olduğu gibi tek bir müttefike, yani ABD’ye olan bağımlılığımızı zamanla azaltmak ve onların da bizim çıkarlarımıza uygun olan diğer önceliklere daha fazla yönelme imkanı sağlamaktır. Dünkü açıklamayı memnuniyetle karşılıyorum” diye konuştu.
