NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 2025 yılı faaliyet raporunun tanıtımı dolayısıyla Brüksel’deki NATO karargahında bir basın toplantısı gerçekleştirdi. Rutte, 2025 raporunun NATO içindeki tartışmalar, alınan kararlar ve gerçekleştirilen faaliyetlerin bir özeti olduğunu belirterek, “2025 oldukça olumlu bir yıl oldu. Dünyamızda meydana gelen değişiklikleri net bir şekilde görebiliyoruz ve bu duruma uyum sağlamak için hazırlıklı kalıyoruz” şeklinde konuştu.
Rutte, İran, Çin, Kuzey Kore ve Belarus gibi ülkelerin Ukrayna’daki çatışmada Rusya’ya destek vermeye devam ettiklerini ve Rusya’nın NATO topraklarına yönelik tehditlerinin sürdüğünü ifade etti. “Tehdit tablosu, her türlü tehdide karşılık verebilmek için daha fazla adım atmamız gerektiğini gösteriyor” dedi.
2025 yılında NATO’nun yeni bir döneme girdiğini anlatan Rutte, müttefiklerin Lahey’deki zirvede Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYİH) yüzde 5’ini savunmaya ayırma taahhüdünde bulunduklarını belirtti. “2025’te, tüm müttefikler 2014’te belirlenen GSYİH’nin en az yüzde 2’sini savunmaya ayırma hedefine ulaştı. Birçok ülke bu hedefin ötesine geçti. Avrupa ve Kanada’nın 2025 yılında savunma harcamalarında 2024’e kıyasla yüzde 20 artış kaydettiğini gözlemledik. Bu önemli eğilimin devam etmesi, önümüzdeki yıllarda öncelikli bir konu olacaktır” dedi.
“2025, NATO için dönüm noktası niteliğinde bir yıl oldu”
Rutte, Avrupa ve Kanada’nın savunmada ABD’ye olan bağımlılıklarını azaltması ve NATO’nun Ukrayna’ya verdiği destek üzerine değerlendirmelerde bulundu. “2025, NATO için bir dönüm noktası yılı oldu. Bunu, yıllık raporumuzda belgeledik” dedi.
Basın toplantısında ABD’nin Grönland’a yönelik emelleri ve eski Başkan Donald Trump’ın NATO üyelerini “korkaklar” olarak nitelendirmesi konularının gündeme gelmesi üzerine Rutte, NATO’nun Trump’ın girişimleri sayesinde daha güçlü hale geldiğini söyledi. Rutte, “ABD Başkanı olmadan, 2025’te savunma harcamalarında yüzde 2 hedefine ulaşabileceğimizi düşünmüyorum. Tüm müttefikler bu hedefe ulaştı” ifadesini kullandı.
Trump’ın baskıları olmadan yüzde 5 hedefinin üzerinde anlaşma sağlanmasının imkansız olduğunu düşündüğünü belirten Rutte, İran ile ilgili sorulara da yanıt verdi. “NATO bu konuda uzun bir süredir net bir duruş sergiliyor. İran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiği konusunda hemfikiriz. Aynı zamanda İran’ın füze programının müttefiklerimize ve çıkarlarımıza yönelik tehdit olduğunu kabul ediyoruz” dedi.
“İran müttefikler için giderek daha tehlikeli hale geliyor”
Rutte, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının bu ülkenin nükleer ve balistik kapasitelerini azalttığını ifade etti. “Örneğin, İngiltere ve ABD’nin kullandığı Diego Garcia Üssü’nde bir füze, 4 bin kilometre mesafedeki hedefleri vurabiliyor. Bu durum, İran’ın müttefikler için giderek daha tehlikeli hale geldiğini gösteriyor” dedi.
Rutte, “NATO, tüm müttefiklerinin yanında duruyor ve İran’dan Türkiye’ye yönelen balistik füzeleri üç ayrı olayda başarıyla engelledik” şeklinde konuştu.
“NATO çok güçlü bir ittifak ve bunu Türkiye’ye yönelen üç füze konusunda gördünüz”
Türkiye’ye yönelik güvenlik önlemleriyle ilgili bir soruya Rutte, NATO’nun 32 müttefik olarak her türlü tehditi bertaraf etmeye çalıştığını belirtti. “Türkiye’ye yönelen üç füzenin düşürülmesi bunun bir kanıtıdır ve bunu yapmaya devam edeceğiz. Güvenliğimizi sağlamak için her türlü adımı atacağımızı gösteriyoruz” diye ekledi.
Rutte, İran’ın Avrupa için oluşturduğu tehdidi değerlendirirken, “Diego Garcia, İran’dan 4 bin kilometre uzaklıkta. Eğer İran’dan atılan bir füze bu noktaya ulaşabiliyorsa, bu önemli bir durumdur. Bu, İran’ın müttefikler için tehlikeli kabiliyetlere sahip olduğunu gösteriyor” dedi.
Rutte, NATO müttefikleri arasında İran’ın nükleer kapasiteye ve bu ölçekte füze kapasitesine sahip olmaması gerektiği hususunun oybirliğiyle kabul edilmesi gerektiğini vurguladı. “İyi haber, müttefiklerin kendilerini savunmaya hazır olmalarıdır. NATO, güçlü bir ittifaktır ve bunu Türkiye’ye yönelen üç füze konusunda gördünüz” diye belirtti.
“Deniz yollarının yeniden açılması için 30 ülke bir araya geldi”
NATO Genel Sekreteri, deniz yollarının güvenli bir şekilde açılması ve açık kalmasının sağlanması amacıyla 30 ülkenin bir araya geldiğini aktardı. Bu ülkelerin çoğunun NATO üyesi olduğunu belirten Rutte, Japonya, Güney Kore, Yeni Zelanda, Avustralya ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de bu sürece katıldığını ifade etti. “Bu ülkeler, deniz yollarının açık kalmasını sağlamak için ne yapılacağını, ne zaman ve nerede yapılacağını birlikte ele alıyor” dedi.
Rutte, Hürmüz Boğazı konusunda bu ülkelerin ne yapacağını açıklığa kavuşturması için çağrıda bulundu. “Çoğu NATO üyesi olan bu ülkeler, deniz yollarının güvenliğini sağlamak için çalışıyor. Savaş sürerken bu konuların ne zaman ve nerede gerçekleştirileceği soruları gündeme geliyor. Ülkeler aktif bir şekilde birlikte çalışıyor. İngiltere Başbakanı Starmer ile birlikte Fransa ve diğer ülkeler bu soruların yanıtlarını bulmak için çaba sarf ediyor. Bu, Başkan Trump’ın talebine yanıt olarak yapılıyor. Kendisi ‘Bunun daha erken başlamasını tercih ederdim’ demişti. Benim cevabım ise ‘Avrupa’nın zamana ihtiyacı vardı’ oldu” dedi.
Trump’ın Hürmüz Boğazı konusundaki talebine karşılık verildiğini söyledi
Rutte, Trump’ın Avrupalı müttefiklere yönelik hayal kırıklığının, ABD’nin İran’la operasyon konusunda Avrupalı müttefiklerle istişare etmemesinden kaynaklandığını belirtti. “Harekat gizli tutulmak istendi ve kimsenin ne olacağını bilmemesi gerektiği düşünüldü. Ancak bu durum, Avrupalıların organize olmalarının zaman almasına neden oldu. Başlangıçta altı ülke vardı, şimdi ise 30’dan fazla ülke deniz yollarının güvenliğini sağlamak için bir araya gelmeyi taahhüt etti” diye ekledi.
Rusya’nın İran’a İHA tedarik edip etmediği sorusunu üstü kapalı şekilde onayladı
Basın toplantısında Rusya’nın İran’a insansız hava aracı (İHA) tedarik edip etmediği sorusuna yanıt veren Rutte, “Rusya, İran, Çin ve Kuzey Kore’nin birlikte hareket ettiğini biliyoruz. İran’ın Ukrayna’ya karşı savaşta Rusya’ya teçhizat sağladığını da biliyoruz. Bu tür haberler ortaya çıktığında, bize bazı şeyler anlatıyor” dedi. Rutte, “Bu konuda fazla saf olmamak gerek. Ancak istihbarat detaylarını paylaşamam” ifadelerini kullandı.
“Daha fazla savunma üretimi gerekiyor”
Rutte, İran’daki savaşın uzaması durumunda füze stoklarının tükenme ihtimali ve bunun Ukrayna için yaratacağı zorluklar hakkında yaptığı değerlendirmede, “Ukrayna’ya silah akışı devam ediyor. Stokların Orta Doğu’da kullanıldığını biliyoruz” dedi.
Bu nedenle, savunma üretiminin artırılması gerektiğine vurgu yaptı. “Almanya, İtalya, Hollanda gibi ülkeler, bu alandaki en iyi savunma şirketlerine ev sahipliği yapıyor. Ancak
