Çalışan kadınlar için menopoz, en önemli sorunlardan biri olarak öne çıkıyor. Dünya genelinde yaklaşık 1,1 milyar kadının yaşamını etkileyen bu durum, kadınların iş gücüne katılım oranının artmasıyla birlikte daha da önemli hale geliyor. Özellikle 45 yaş ve üzerindeki kadınlar, ekonominin en hızlı büyüyen ve deneyimli kesimini oluşturuyor.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, kadınların büyük bir kısmı menopoz dönemini 45-55 yaşları arasında geçiriyor. Türkiye’de ise bu ortalama 47-49 yaş aralığına düşüyor. Yaşar Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nden Dr. Öğretim Üyesi Neslihan Turnalar Çetinkaya, menopoz sürecinin çalışma hayatına etkileri üzerine dikkat çekiyor. Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu’nun (UNFPA) verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla dünya genelinde yaklaşık 1,1 milyar kadın menopoz dönemine girmiş olacak.
Harvard Pilgrim Sağlık Bakım Enstitüsü tarafından Mayıs 2025’te yayımlanan bir araştırmaya göre, sosyoekonomik açıdan dezavantajlı bölgelerde yaşayan ve yüksek stres altında çalışan kadınlar, akranlarına göre ortalama 2 yıl daha erken menopoza giriyor. Deloitte’un ‘Women at Work 2024’ raporunda ise, kadınların giderek daha fazla menopoz semptomlarıyla çalışmak zorunda kaldıkları belirtiliyor. Ağır semptomlarla çalışmaya devam eden kadınların oranı bir yılda yüzde 20’den yüzde 40’a çıkarken, işveren desteği alan kadın oranının yüzde 30’dan yüzde 19’a düştüğü dikkat çekiyor.
Esnek uygulamalar
Endüstriyel psikoloji alanında çalışmalar yürüten Dr. Çetinkaya, menopozun her kadında farklı yaşanan doğal bir süreç olduğunu ancak çoğunlukla iş hayatını zorlaştıran semptomlar oluşturduğunu ifade ediyor. Çetinkaya, “Araştırmalar, iş yerinin fiziksel ve psikososyal şartlarının menopoz semptomlarını ağırlaştırabildiğini gösteriyor. Yetersiz havalandırma, yüksek ortam sıcaklığı, katı mola ve tuvalet politikaları, kadınların bu süreçte daha fazla zorluk yaşamasına neden oluyor. Menopozun hala tabu olması da başka bir sorun; birçok kadın damgalanma korkusu nedeniyle yaşadıklarını gizlemeyi tercih ediyor. Menopoz, kadınların iş hayatındaki deneyimini doğrudan etkileyen bir gerçek. Destekleyici kurumların deneyimli kadın çalışanlarını kaybetmemesi adına bu durumu dikkate alması gerekiyor; zira bu, bağlılığı ve kurumsal sürdürülebilirliği artırır.” diyor.
Fiziksel şartlar
Dr. Çetinkaya, kurumların menopozu açıkça tanıyan iş yeri politikaları geliştirmesi ve ayrımcılığa karşı sıfır tolerans yaklaşımını benimsemesi gerektiğini vurguluyor. Fiziksel ortamda yapılacak havalandırma iyileştirmeleri, ortam ısısının düzenlenmesi ve kıyafet kurallarında esneklik sağlanması, esnek çalışma saatleri ile hibrit modellerin sunulması, kadınların bu süreci daha verimli geçirmelerine yardımcı olabilir. Ayrıca sağlık sigortaları kapsamında menopoz danışmanlığına erişimin kolaylaştırılması ve yöneticilere yönelik farkındalık eğitimleri, kurumsal kültürün ayrılmaz bir parçası haline gelmeli.” diyor. Dr. Çetinkaya, sürecin psikolojik boyutuna da değinerek zihinsel sağlığın fiziksel belirtiler kadar önemli olduğunu belirtiyor.
