Uzman Diş Hekimi ve Ağız Diş Çene Cerrahı Prof. Dr. Birkan Taha Özkan, yeni bir araştırmanın meme kanseri tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir ilacın beklenmedik bir yan etkisini ortaya çıkardığını belirtti. 140 hasta üzerinde gerçekleştirilen klinik çalışma, ‘tamoksifen sitrat’ etken maddeli ilacı uzun süre kullanan bireylerde diş kaybı riskinin 2.75 kat arttığını ortaya koydu.
Özkan, açıklamalarında meme kanseri tedavisinde kullanılan ilaçların dişler üzerinde büyük zararlar verdiğini vurguladı. Yapılan çalışmanın sonuçlarına göre, tedavi sürecinde hastaların %10,7’sinin tüm dişlerini kaybettiği belirlendi.
Özkan, “Meme kanseri tedavisinde kullanılan ‘tamoksifen’ ilacının diş kaybı ve çene kemik ölümü gibi yıkıcı etkilerini bu kadar net görebiliyoruz. Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, meme kanserinin %6-10 oranında çene kemiğine metastaz yapabilme riski. Bu durum, özellikle ileri evre hastalarda çene kırıklarına ve ciddi ağız sağlığı problemlerine yol açabilir” şeklinde konuştu.
Tamoksifen, meme kanseri tedavisinde östrojen hormonunun etkilerini değiştiren güçlü bir ilaçtır. Östrojen, kadınların kemik sağlığını destekleyen önemli bir hormondur. Tamoksifen, bu hormonun etkilerini engelleyebildiği gibi bazı durumlarda taklit edebilir. Ancak menopoz sonrası dönemde, östrojen dengesini değiştirerek çene kemiğinde zayıflamaya yol açma potansiyeline sahiptir.
Çene kemiği, dişlerin sağlam bir şekilde tutunması için kritik bir rol oynamaktadır. Tamoksifen kullanımı, kemik yapımını yavaşlatırken kemik yıkımını artırır; bu da çene kemiğinin incelmesine ve güçsüzleşmesine neden olur. Sonuç olarak, dişlerin destek kaybı, diş eti çekilmesi ve dişlerin düşmesi gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Ayrıca, tamoksifenin sık görülen yan etkilerinden biri olan ağız kuruluğu, ağız içindeki doğal koruyucu mekanizmaların zayıflamasına neden olur ve bu durum, diş ile diş eti hastalıklarının gelişimini kolaylaştırır.
Özkan, “Tamoksifen kullananlar diş kaybını önlemek için implant gibi tedavi seçeneklerine başvurabilir mi?” sorusuna yanıt vererek, uzun süre tamoksifen kullanan hastalarda diş kaybı riskinin önemli ölçüde arttığını ifade etti. Çene kemiğinin zayıflaması, implant gibi ileri tedavi yöntemlerini zorlaştırmakta ve iyileşme süreçlerini geciktirmektedir. Bu nedenle, tamoksifen tedavisi gören hastaların sadece kanser takipleri değil, ağız ve çene sağlığı kontrollerini de düzenli olarak yaptırmaları önemlidir. Araştırmaya göre, bir yıldan uzun süre ilaç kullanan hastalarda ortalama diş kaybı sayısı 14’e yaklaşmaktadır. Özellikle tamoksifeni uzun süre kullanan kadınların yaklaşık üçte birinde 12’den fazla dişin eksik olduğu gözlemlenmiştir. 65 yaş üzeri hastalarda ise bu risk daha da artmaktadır.” dedi.
Diş hekimine gitmeyi ihmal etmeyin
Özkan, tamoksifen kullanan hastaların dikkat etmesi gereken durumları şu şekilde sıraladı: “1 yıldan uzun süredir tamoksifen kullananlara 6 ayda bir ağız ve çene muayenesi önerilmektedir. Ağız kuruluğu yaşayan hastalarda diş kaybı oranı %67’ye kadar çıkabilir. Tat değişikliği, diş eti kanaması veya çene hassasiyeti yaşayan hastaların hemen diş hekimine başvurması gerekir. 65 yaş üzeri veya düzenli diş kontrolü yaptırmayan bireylerde risk daha yüksektir. Diş sağlığı sadece estetik bir mesele değil, aynı zamanda hayati sonuçları olabilecek sistemik bir göstergedir. Ağız sağlığının onkolojik takibin bir parçası olması gerektiği unutulmamalıdır. Ayrıca, tamoksifen kullanan meme kanseri hastalarının tedaviye başlamadan önce ağız diş ve çene cerrahisi uzmanıyla konsültasyon yapmaları önemlidir.”
Meme kanseriyle mücadele eden ya da bu savaşı kazanan kadınların yaşam kalitesini koruyabilmeleri için, yalnızca tümöre odaklanmanın yeterli olmadığını vurgulayan Özkan, “Ağız sağlığı da en az tedavi kadar önemlidir.” dedi.
Özkan, meme kanserini atlatmanın bir zafer olduğunu ifade ederek, “Ancak bu zaferin bedelini yıllar sonra, birer birer kaybedilen dişlerle ya da sessizce ilerleyen çene kemiği sorunlarıyla ödememek gerekir. Genel sağlık zaferinin elde edilmesi için ağız diş ve çene kemik sağlığının korunması da gereklidir. Hastalarımızın yaşam kalitesini korumak, sadece kanserle savaşmakla değil, ağız sağlığını da onkolojik tedavi kadar ciddiye almakla mümkündür.” şeklinde konuştu.
