Türkiye’de en yaygın üçüncü kanser türü olan kolon kanseri, görülme yaşının giderek düştüğü bir hastalık olarak dikkat çekiyor. Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Bülent Şengül, bu duruma dikkat çekerek kolonoskopinin erken tanı için kritik bir önlem olabileceğini ifade etti. “Kolonoskopi kontrolleri, size kolon kansersiz bir yaşam sunabilir” diyen Dr. Şengül, erken tanının önemini vurguladı.
Mart ayı, kolon kanserine dair farkındalığı artırmak ve erken tanı bilincini yaymak amacıyla ‘Kolon Kanseri Farkındalık Ayı’ olarak anılıyor. Türkiye’de en sık görülen kanser türleri arasında üçüncü sırayı alan kolon kanseri, çoğunlukla erken evrede belirti vermeden ilerleme gösteriyor. Bu nedenle düzenli tarama ve kolonoskopi kontrollerinin, kanserleşme riski taşıyan poliplerin erken tespitinde ve hastalığın başlamadan önlenmesinde büyük katkı sağladığını belirten Dr. Şengül, dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi.
“Genç yaş grubu da tanı almaya başladı”
Kolon kanserinin hem kadınlarda hem de erkeklerde eşit sıklıkta görüldüğünü dile getiren Dr. Şengül, “Önceleri sadece ileri yaş hastalığı olarak bilinen bu kanser türünde, son yıllarda görülme yaşı giderek düşmektedir. Genç yaş grubunda tanı konulan olguların sayısında artış gözlemlenmektedir” şeklinde konuştu.
Kolon kanserine karşı alınması gereken önlemleri sıralayan Dr. Şengül, “Akdeniz tipi beslenme, riski azaltır. Hayvansal yağ ve kırmızı et ağırlıklı beslenmek, işlenmiş et ürünlerinin aşırı tüketimi riski artırır. Ayrıca sigara ve alkol kullanımı da riski yükseltmektedir. Fazla kilolarla mücadele etmek, düzenli egzersiz yapmak ise riski azaltmaktadır. Kolonoskopi ve gaitada gizli kan testi gibi tarama testleri, hayati bir öneme sahiptir” ifadelerini kullandı.
“Şikayet oluşmasını beklemeyin”
Kolon kanserine karşı en etkili yöntemlerin başında düzenli kontrolün geldiğini belirten Uzm. Dr. Bülent Şengül, 45 yaş ve üzerindeki bireylerin herhangi bir şikayet beklemeden kolonoskopi yaptırmaları gerektiğini dile getirdi. Ailesinde kolon kanseri, meme kanseri, yumurtalık veya rahim kanseri hikayesi bulunan kişilerin ise daha erken yaşlarda kontrole başlamalarının gerektiğini vurguladı. Kolon kanserlerinin çoğu, bağırsaktaki poliplerin zamanla büyüyüp ilerlemesi sonucu oluşmakta. Erken yaşlarda yapılan düzenli kontrollerde tespit edilen polipler, özel yöntemlerle alınarak kanser gelişimi önlenebilmektedir. Bu hastalık genellikle ilk aşamalarda belirti vermediği için, kontrol olmaksızın yapılan kolonoskopi, erken tespit açısından kritik öneme sahiptir.
Makattan kanamalara dikkat
Kolonoskopi yapılması gereken durumlarla ilgili de açıklama yapan Dr. Şengül, 45 yaş ve üzerindeki herkesin düzenli tarama yaptırmasını önerdi. Ailesinde kolon kanseri veya polip öyküsü olanlar, daha önce kolon kanseri veya polip tanısı almış olanlar ile 10 yıldan fazla iltihabi bağırsak hastalığı bulunanlar risk grubunda yer alıyor. Ayrıca karın ağrısı, kilo kaybı, bağırsak alışkanlığında değişiklikler, demir eksikliği anemisi gibi belirtiler görüldüğünde gecikmeden kolonoskopi yapılması gerektiğini belirtti. Meme, yumurtalık veya rahim kanseri öyküsü bulunan bireylerin de bu durumu dikkate alması gerekiyor.
Dr. Şengül, makattan kanamanın çoğu zaman hemoroid kaynaklı olarak değerlendirildiğini ve bu durumun kolorektal kanser tanısında gecikmelere yol açabileceğini ifade etti. “Tanıdaki her gecikme, hastalığın ilerlemesine ve tedavi seçeneklerinin azalmasına neden olabilir. Daha önce hemoroid tanısı almış olsanız bile makattan kanama durumu söz konusu olduğunda mutlaka bir uzmana başvurarak kolonoskopi kontrolü talep edin. Unutmayın, kolonoskopi yapılmadan geçen zaman aleyhinize işleyebilir ve tedavi şansınızı azaltabilir” diye ekledi.
