Kırgızistan’da madencilik alanında önemli bir gelişme yaşandı. Kırgızistan Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan yazılı açıklamaya göre, Cumhurbaşkanı Sadr Caparov, Isık Göl bölgesinde gerçekleştirdiği çalışma ziyareti sırasında devlet mülkiyetindeki Kumtör altın madenini ziyaret etti ve maden çalışanlarıyla bir araya geldi. Açıklamada, Caparov’un madenin yer üstü üretim teknolojisinin yanı sıra, yer altı üretim projesini resmen başlattığı ifade edildi.
Cumhurbaşkanı Caparov, madenin 23 Ağustos 2022 tarihinde devlet mülkiyetine geçtiğini ve artık yüzde 100 devlet şirketi olarak faaliyet göstereceğini hatırlattı. Ziyareti sırasında önemli bir etkinliğe tanıklık ettiklerini belirten Caparov, “Kumtör madeninde yer altı altın üretimine yönelik çalışmalar resmi olarak başlamıştır. Bu projenin hayata geçirilmesi, çevrenin korunması ve günümüze kadar varlığını sürdüren buzullarımızın korunması adına atılan önemli bir adımdır” dedi.
“Yabancı şirketler, yozlaşmış yetkililerle gizli anlaşmalar yaparak açık ocak madenciliğine yöneldi”
Yer altı üretim çalışmaları için bir başlangıcın 20 yıl önce yapılması gerektiğini vurgulayan Sadr Caparov, “Ancak yabancı şirketler, eski yetkililer ve yozlaşmış memurlarla gizli anlaşmalar yaparak daha kolay olan açık ocak madenciliğini tercih ettiler ve bu durum buzulların kaybına neden oldu. Davidov ve Lısıy gibi ünlü buzulların büyük bir kısmını kaybettik” açıklamasında bulundu.
Madenin kamulaştırıldığı gün yer altı üretim projesinin başlatılması talimatının verildiğini belirten Caparov, yerli uzmanların çalışmalarıyla ilk yer altı cevherlerinin çıkarılmaya başlandığını ifade etti. “Bugün itibarıyla yaklaşık 1600 metre tünel kazıldı ve Kumtör, ton başına 5 gramdan fazla altın içeren değerli cevherleri çıkarmaya hazır” dedi. Ayrıca, yer altı üretim projesinin 17 yıl süreceği ve 147 ton altınlık jeolojik rezervin devlet kaydına alındığı bilgisini paylaştı.
“Kumtör, 40-50 yıl daha ülke ve halkın yararına hizmet edecektir”
Yer altı üretiminin en büyük avantajının aşırı miktarda boş kayaç çıkartılmasını sınırlamak olduğunu belirten Caparov, “Açık ocak yönteminde 1 ton cevher elde etmek için 60 ton boş kayaç çıkarılması gerekiyordu, bu da dünya standartları açısından son derece yüksek bir rakam. Kumtör’ün büyük bir geleceği var; 40-50 yıl daha ülke ve halkın yararına çalışmaya devam edecektir” dedi. Caparov, yer altı üretimi ile birlikte açık ocak üretiminin de süreceğini, ancak önceliğin kademeli olarak yer altı madenciliğine verileceğini aktardı.
Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadr Caparov, Mayıs 2021’den bu yana Kumtör’den elde edilen gelirin 3 milyar 445 milyon dolara ulaştığını belirterek, “Ülke bütçesine vergi ve diğer ödemelerle birlikte 891 milyon dolar girdi sağlandı. Bu süre zarfında 54 tondan fazla altın üretildi. Kumtör’un yabancı bir şirket tarafından işletildiği 28 yıl boyunca Kırgızistan sadece 100 milyon dolar temettü elde etti. Ancak son 3 yılda 441 milyon dolar temettü aldık” diye konuştu.
Madenin mülkiyeti, 2022 yılı itibarıyla tamamen Kırgızistan’a geçti
Kırgızistan hükümeti, Kanada merkezli Centerra Gold Inc. tarafından 2004 yılından bu yana işletilen Kumtör madenine, çevresel zararlara ve ulusal çıkarların ihlaline dayanarak 2021 yılında kayyum atamıştı. Şirket bu suçlamaları kabul etmemiş ve Ontario Yüksek Mahkemesi’ne başvurmuş, ardından madenden çekilmiştir. Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadr Caparov, 2022 yılında madenin mülkiyetinin tamamen Kırgızistan’a geçtiğini duyurmuştu. Kumtör madeni, 2020 yılında ülke ekonomisinin yüzde 12,5’ini oluşturmuştu. Kumtör projesindeki yolsuzluk olaylarına ilişkin açılan davada, eski başbakan, bakan ve milletvekilleri dahil birçok yetkilinin gözaltına alındığı bildirilmiştir.
Aliia Raimbekova
