Kastamonu Üniversitesi, yaklaşık üç yıldır sürdürdüğü araştırmalar sonucunda Rusya’dan gelen ambrosia polenini tespit etti. Polen alerjisi yaşayan bireylerde, özellikle ağustos ve eylül aylarında öksürük, burun akıntısı, gözde yanma ve kızarıklık gibi semptomlara yol açtığı ifade edildi.
Ormancılık ve doğa turizmi konularında uzmanlaşan Kastamonu Üniversitesi’nin gerçekleştirdiği polen araştırması, 2022 yılında Fen Fakültesi Dekanı ve Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Talip Çeter’in liderliğinde yürütüldü. Bu çalışma kapsamında, doktora öğrencileri Oktay Bıyıklıoğlu, Serhat Karabıçak ve yüksek lisans öğrencisi Derya Keleşoğlu, Kastamonu’nun İnebolu ilçesine bir cihaz yerleştirdi. İnebolu Meslek Yüksekokulu’nun çatısına kurulan bu cihaz sayesinde atmosferdeki polenler anlık olarak tespit edilmeye başlandı. Türkiye’de ilk kez otomatik polen sayım cihazının kullanıldığı bu araştırmada, Kastamonu atmosferindeki polen ve spor çeşitliliği ile yoğunluğu detaylı bir şekilde incelendi. Çalışmanın sonucunda, Rusya üzerinden Türkiye’ye giriş yapan ambrosia poleni tespit edildi. Bu polen, havada bulunan küçük parçacıklar aracılığıyla alerjik semptomlara neden olmaktadır.
“Ağustos ve eylül aylarında öksürük, burun akıntısı ve gözde kızarıklık gibi belirtilerin ambrosia poleninden kaynaklandığını düşünüyoruz,” şeklinde konuştu.
Kastamonu Üniversitesi Fen Fakültesi Palinoloji Araştırma Grubu doktora öğrencisi Serhat Karabıçak, çalışmayla ilgili şu bilgileri verdi: “Cihazımızda bulunan yapışkan bantlar sayesinde atmosferdeki spor ve polenleri yakalıyoruz. İçinde Rusya’dan gelen bir polen türü mevcut. Bu, ambrosia poleni olarak adlandırılıyor. Ülkemizde yaygın bir şekilde rastlanmıyor; daha önce yalnızca Düzce bölgesinde tanımlanmıştı. Ancak Kastamonu’ya yaklaşık 200 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Ağustos ve eylül aylarında öksürük, burun akıntısı ve gözde sorunlar gibi etkilere yol açıyor. Bu nedenle, belirttiğimiz belirtilerin ambrosia poleninden kaynaklandığını düşünüyoruz. Ayrıca, üniversitemize kurduğumuz bu cihazlarla bu poleni tespit ettik. Şu anda İnebolu’da cihazın bakımlarını yaparak yeni haftaya hazır hale getirdik.” dedi.
“Ambrosia poleninin Avrupa’da çokça araştırıldığını, ancak Kastamonu’da kaydının olmadığını belirtmekte fayda var,” diyen Karabıçak, “Atmosferde özellikle ağustos ve eylül aylarında bu polene sıkça rastlıyoruz. İnebolu, bu polenlerin giriş kapısı olarak öne çıkıyor. Polenler genellikle Rusya ve Kırım gibi bölgelerden geliyor ve burada aşırı yaygınlık gösteriyor. Bu bitki, istilacı bir tür olarak kabul ediliyor ve polenleri insanlarda alerjik reaksiyonlara neden olabiliyor. Biz de bu polenlerin takibini yapıyoruz. Amacımız, atmosferdeki tozlaşma dönemlerini belirlemektir. Özellikle nisan, mayıs ve haziran aylarında yoğun bir polen salımı gerçekleşiyor. Bu cihaz sayesinde hangi bitkilerin hangi saatlerde daha baskın olduğunu tespit edebiliyoruz.” şeklinde konuştu.
Kardılarının doğruluğunu ölçmek için laboratuvar ortamında verileri incelediklerini belirten Karabıçak, “Laboratuvarımızda, cihazımızdan aldığımız numuneleri kullanarak tanımlama yapıyoruz. Mikroskop altında polenleri inceliyoruz. Otomatik sayım cihazımızdan elde edilen verileri de üniversitemizin web sitesinde halka açık bir şekilde yayımlıyoruz. Bu veriler, ağaç, çimen, küf ve ot gibi polen çeşitlerini içermekte olup saatlik olarak güncellenmektedir.” ifadelerini kullandı.
