İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile yürütülen müzakereler ve Lübnan konusundaki gelişmelere dair önemli açıklamalarda bulundu. Tahran’daki basın toplantısında, serbest bırakılacak İran varlıklarının ABD ürünleri alımında kullanılmasına ilişkin iddialara yanıt veren Bekayi, “Bu konuyu ilginç buluyoruz. Daha önce İran’ı yok etme amacının şimdi ABD’li çiftçileri zenginleştirmek olarak ifade edilmesi dikkat çekici. Varlıkların nasıl kullanılacağına dair herhangi bir kısıtlama söz konusu değil. Bu kaynaklar, ülkemizin menfaatleri doğrultusunda değerlendirilecektir” ifadelerini kullandı.
“Lübnan’daki saldırıların durdurulması, ateşkes anlaşmasının önemli bir parçasıdır”
Lübnan ile ilgili müzakerelere de değinen Bekayi, “Ateşkesin yürürlüğe girdiği günden bu yana, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarına devam ettiğini gözlemliyoruz. Lübnan’daki saldırıların durdurulması, Nisan ayındaki ateşkes mutabakatı ve 18 Haziran tarihli muhtırada yer alan savaşın sona erdirilmesi anlaşmasının ayrılmaz bir parçasıdır. Bu konuda ABD’nin taahhütleri net bir şekilde ortadadır ve İsrail’in Lübnan’daki yasadışı eylemleri için hiçbir mazeret kabul edilemez” dedi. Ayrıca, Lübnan’da çatışmasızlık mekanizmasının ABD, İran, arabulucular ve Lübnan hükümeti dahil tüm ilgili tarafların katılımıyla oluşturulacağını belirtti. Bu mekanizmanın, savaşın durdurulmasına dair hükümlerin uygulanmasını gözeterek askeri çatışmaların önlenmesine katkı sağlamayı amaçladığını ekledi. Bekayi, mekanizmanın detaylarının üzerinde daha fazla çalışma yapılması gerektiğini ve önümüzdeki günlerde ek mutabakatların sağlanacağını sözlerine ekledi.
“Tehditler sonrası dörtlü toplantı yapılamadı”
İsviçre’deki müzakerelerin sürekliliği hakkında gelen haberleri değerlendiren Bekayi, “İran, ABD ve iki arabulucunun katılımıyla gerçekleştirilen dörtlü toplantının 15.00’te başladığını ve yaklaşık bir buçuk saat sürdüğünü belirtti. Görüşmenin ardından kısa bir ara verilmesine karar verildi. Ancak ABD yetkililerinin tehdit içeren beyanları sonrasında dörtlü toplantı yeniden başlamadı” şeklinde konuştu. Görüşmelerin arabulucular aracılığıyla mesajlaşma şeklinde sürdüğünü ifade eden Bekayi, İran’ın doğrudan ABD ile iletişimi keserek arabulucular üzerinden mesaj iletme kararını aldığını vurguladı.
“Avrupa, bağımsız ve sorumlu bir tutum benimsemeli”
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot’un, Birleşmiş Milletler yaptırımlarının kaldırılmasına dair Avrupa ülkelerinin görüş ve katılımını vurgulayan açıklamalarına da yanıt veren Bekayi, “Avrupalılar, son iki yıldaki tutumlarıyla kendilerini sürecin dışına itmişlerdir. Sözde ‘snapback’ sürecinde Avrupa’nın sergilediği tavır oldukça sorumsuzdu. Eğer Avrupa uluslararası alanda rol oynamak istiyorsa, yaklaşımını değiştirerek bağımsız ve sorumlu bir tutum benimsemelidir” dedi.
“Nükleer tesislerin denetlenmesi için planımız yok”
Basın toplantısında, nükleer müzakerelere dair ABD’li yetkililerin iddialarını değerlendiren Bekayi, “Kısa yanıt: hayır. Ne Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı ile bir görüşmemiz oldu ne de nükleer tesislerimizin denetimi için bir planımız var” şeklinde konuştu. Ayrıca, UAEA Yönetim Kurulu’nun İran’a yönelik kararlarına da değinerek, bazı bölge ülkelerinin tutumlarından rahatsızlık duyduğunu belirtti.
“Yaptırımların kaldırılması için 60 gün içinde müzakereler devam edecek”
ABD’nin İran yaptırımlarını kaldırmasına ilişkin sorulara da yanıt veren Bekayi, “Dün yayımlanan karar, İran’ın petrol ve petrokimya ürünlerinin satışına yönelik gerekli lisansı içermektedir. Yaptırımların kaldırılması, ABD’nin taahhütlerinden biridir ve bu konuda 60 gün içinde daha fazla görüşme yapılacak” dedi.
“İran’ın savunma kapasitesi müzakerelerin konusu değil”
Müzakerelerde İran’ın füze programı hakkında herhangi bir görüşme yapılmadığını ve bunun müzakerelerin parçası olmadığını vurgulayan Bekayi, “Savunma ve füze kapasitemiz herhangi bir müzakerenin konusu olmamıştır” dedi.
“Bölge ülkeleri, ABD’nin saldırılarında aktif rol oynamıştır”
ABD yetkililerinin bazı bölge ülkelerinin İran’a yönelik saldırılarda işbirliği yaptığı yönündeki iddialarına yanıt veren Bekayi, “Elimizde, bu ülkelerin İran’a yönelik saldırılarda aktif rol oynadığını gösteren belgeler bulunmaktadır. Bu konuyu kesinlikle bırakmayacağız” dedi. Ayrıca, İran’ın saldırıya uğramasının uluslararası hukuka aykırı bir eylem olduğunu ve bu duruma destek verenlerin uluslararası sorumluluk taşıyacağını vurguladı.
