BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Güvenlik Konseyi’nin su yollarının korunması ve güvenliği konulu oturumunda önemli açıklamalarda bulundu. Guterres, deniz yollarının küresel ticaretin hayati unsurları olduğunu vurgulayarak, “Bugün bu önemli yollar baskı altındadır. Jeopolitik gerilimler denizlere sıçramış durumda. Ticaret gemileri, baskı aracı olarak kullanılmakta ve denizlerin temel ilkeleri olan seyir hakkı ve özgürlükler kısıtlanmaktadır” şeklinde konuştu.
“Ekonomik şok anında hissedildi ve bunun bedelini herkes ödüyor”
Denizdeki tehditlerin tüm ülkeleri etkilediğini belirten Guterres, “Mart ayından bu yana Hürmüz Boğazı üzerinden taşımacılığın aksaması, küresel enerji güvenliğini, gıda arzını ve ticareti doğrudan etkilemiştir. Hürmüz Boğazı, dünya üzerindeki en kritik deniz geçiş noktalarından biri olup, küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri, sıvılaştırılmış doğal gazın beşte biri ve uluslararası ticareti yapılan gübrenin neredeyse üçte birini taşımaktadır. Güvenli ve kesintisiz geçiş, ekonomik ve insani bir zorunluluk haline gelmiştir. Ekonomik şok anında hissedildi ve bunun bedelini herkes ödüyor. Enerji ve emtia piyasalarında sert dalgalanmalar, artan nakliye ve sigorta maliyetleri ile Covid-19 ve Ukrayna savaşı sürecinde yaşanan en ağır tedarik zinciri kesintilerine tanıklık ettik” ifadelerini kullandı.
“Milyonlarca insanı açlık ve yoksulluğa itebilecek küresel bir gıda krizini tetikleyebilir”
Hürmüz Boğazı’ndaki durumun, yakıt depolarının boşalmasına, rafların ve tabakların boş kalmasına neden olduğunu belirten Guterres, “İnsani bedel giderek artıyor. Gecikmeler ve yükselen maliyetler, acil durumdekilere hayat kurtarıcı yardımların ulaşmasını yavaşlatıyor. Bu kriz, aynı zamanda kritik ekim sezonlarına denk geldi. Hürmüz Boğazı’nda süren uzun kesintiler, başta Afrika ve Güney Asya olmak üzere milyonlarca insanı açlık ve yoksulluğa itebilecek küresel bir gıda krizini tetikleyebilir” dedi.
20 binden fazla denizcinin denizde mahsur kaldığına ve 2 binden fazla ticaret gemisinin risk ve kısıtlamalar içinde sıkıştığına dikkat çeken Guterres, “Bu insanlar herhangi bir çatışmanın tarafı değil, dünyayı ayakta tutan sivil çalışanlardır. Güvenlikleri, refahları ve hakları her zaman ve her yerde korunmalıdır” şeklinde konuştu.
Taraflara Hürmüz Boğazı’nı açma çağrısı
Guterres, “Taraflara çağrım şudur: Boğazı açın. Gemilerin geçmesine izin verin. Ne ücret ne de ayrımcılık olsun. Ticaret yeniden başlasın. Küresel ekonomi nefes alsın” diyerek, acil bir çözüm talep etti.
