Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (SBTÜ) tarafından yürütülen yenilikçi bir proje, hayvanların sağlık durumlarını adeta konuşarak yetiştiricilere iletebilme imkanı sunuyor. Bu proje ile hayvanların sağlık durumu sürekli olarak izlenebilecek.
‘Sığır Sağlığının ve Verimliliğinin İzlenmesine Yönelik Yerli Rumen Sensör Boluslarının Geliştirilmesi’ başlıklı projede, sığırların sağlık durumunu anlık olarak izleyebilen yerli bir sensör sistemi geliştirilecek. Biyouyumlu ve düşük enerji tüketimi ile dikkat çeken kapsül şeklindeki rumen sensör bolusu, hayvanların iç vücut sıcaklığı, rumen pH değeri, aktivite düzeyi, geviş getirme davranışı ve rumen iç basıncı gibi kritik verileri ölçerek bu bilgileri kablosuz olarak dış sistemlere iletecek. Bu sayede hayvanların sağlık durumu gerçek zamanlı olarak takip edilebilecek. Erken uyarı sistemi olarak işlev görecek teknoloji, doğum öncesi belirtiler, sindirim sorunları ve metabolik rahatsızlıkların erken tespitine olanak tanıyacak. Böylelikle, hayvan ölümlerinin azaltılması, sürü sağlığının korunması ve işletmelerin ekonomik kayıplarının en aza indirilmesi hedefleniyor. Projede geliştirilecek olan yerli rumen bolusu teknolojisi, mevcut ürünlere göre daha basit bir tasarıma sahip olacak ve daha az ekipmanla çalışarak maliyet avantajı sağlayacak. Bu durum, üreticilerin teknolojiye erişimini kolaylaştırırken, Türkiye’nin bu alandaki dışa bağımlılığını da azaltmayı amaçlıyor.
“Ülke ekonomisine katkı sağlanması bekleniyor”
SBTÜ koordinasyonunda yürütülen projeye, Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi de destek vermektedir. Farklı üniversitelerin araştırma altyapılarının kullanılacağı projede, sensörleri içeren kapsülün tasarımı, elektronik devre doğrulama testleri ve saha denemeleri gerçekleştirilecek. Projenin tamamlanmasıyla birlikte, hayvancılıkta dijital izleme teknolojilerinin yaygınlaşması, hayvan refahının artması ve yerli teknoloji üretimiyle ülke ekonomisine katkı sağlanması bekleniyor.
Konu hakkında açıklamalarda bulunan Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Fatih Kaburcuk, “Geliştireceğimiz teknoloji sayesinde hayvanlar artık sağlık durumlarını ifade edebilecek. Bu teknoloji, ülkemizde sürdürülebilir ve verimli sığır yetiştiriciliği için önemli bir adım olacak. Böylelikle, süt ve et üretim miktarının artması sağlanacak” dedi.
“Artık hayvanların da dili olacak”
Hayvanların midesine yerleştirilen boluslar sayesinde, hayvanların rahatsızlıkları tespit edilebilecek. Fatih Kaburcuk, “Sığırların rumen kısmına yerleştirilen boluslar, hayvanların vücut sıcaklığını, mide pH derecesini ve diğer sağlık verilerini takip etmemizi sağlayacak. Ayrıca, sıcaklık sensörü sayesinde hayvanların rahatsızlıkları önceden tespit edilebilecek. Rumen sensör bolusunun içindeki ivme sensörü, hayvanların hareketlerini izlememize yardımcı olacak. Eğer hayvanın hareketleri kısıtlanırsa, bu durum önceden tespit edilerek gerekli müdahaleler zamanında yapılabilecek” şeklinde konuştu.
“Midede 5 yıl kadar durabiliyor”
Bu proje ile sığır yetiştiriciliğinin daha verimli hale geleceğini belirten Kaburcuk, “Mevcut sensörler bazı ilave bileşenler gerektiriyordu, ancak geliştireceğimiz sensör bolusu, hayvanın midesine yutturulacak kapsül ile yeterli olacak. Dışarıda ek bir baz istasyonu veya tekrarlayıcıya ihtiyaç duyulmayacak. Avrupa’daki muadilleri yaklaşık 150 dolar civarındayken, bizim planladığımız sensör bolusunun maliyeti 50-60 dolar olacak. Böylece daha uygun ve kullanışlı bir çözüm sunmuş olacağız. Geliştirilecek rumen sensör bolusu, hayvanın midesinde yaklaşık beş yıl kadar kalabilecek” ifadelerini kullandı.
