Ani kalp ölümleri, genç yaşlarda bile meydana geldiğinde toplumda ciddi bir kaygı yaratmaya devam ediyor. Kardiyoloji Uzmanı Dr. Gülay Özkeçeci, bu tür beklenmedik kayıpların, kalp hastalıklarının yalnızca yaşlı bireylerde görülmediğini gösterdiğini ifade etti.
Son yıllarda genç bireylerde sıkça rastlanan ani kalp ölümleri, uzmanları bu konunun nedenleri ve alınabilecek önlemler üzerine düşünmeye sevk etti. Nev Sağlık Grubu Kardiyoloji Bölümü’nden Uzm. Dr. Gülay Özkeçeci, ani kalp ölümlerinin tanımını yaparak, “Tanık olunan vakalarda belirtilerin başlamasından itibaren 1 saat içinde, tanık olmayan durumlarda ise kişinin hayatta son görülmesinden sonraki 24 saat içinde gerçekleşen kalp kaynaklı ölümler ani kalp ölümü olarak tanımlanır. Bu durum her yaş grubunda görülebilir ve sıklığı yaş ilerledikçe artar” dedi.
Özkeçeci, ani kalp ölüm oranlarının yaşla birlikte yükseldiğini belirtti. Bebeklik ve çocukluk döneminde 100 bin kişide yaklaşık 1 vakaya rastlanırken, bu oranın orta yaş grubunda 100 bin kişide 50 vakaya, 80’li yaşlarda ise 100 bin kişide 200 vakaya kadar ulaştığını açıkladı. 40 yaş üzerindeki bireylerde ani kalp ölümünün en yaygın nedeninin kalp krizi ve kalp damar hastalıkları olduğunu vurgulayan uzman, gençlerde ise ritim bozukluklarının en sık görülen neden olduğunu dile getirdi. Bu ritim bozukluklarının çoğunlukla genetik kalp hastalıklarıyla ilişkilendirildiğini de sözlerine ekledi.
Genetik kalp hastalıklarının yapısal bozukluklara yol açabileceğini belirten Özkeçeci, “Bu bozukluklar, kalbin içindeki veya kalpten çıkan kan akışında sorunlar yaratabilir. Yapısal olmayan hastalıklar ise kalbin elektriksel sistemindeki kusurları içerir ve bu durum tehlikeli ritim bozukluklarına yol açabilir” ifadelerini kullandı.
Ani kalp ölümlerinin yalnızca genetik faktörlere bağlı olmadığını vurgulayan Özkeçeci, “Dışarıdan alınan bazı hormonlar, ilaçlar ve suistimal edilen maddeler de ani kalp ölümüne yol açabilir. Örneğin, performans artırmak amacıyla yüksek dozda anabolik steroid kullanımı, kalp kasında kalınlaşmaya neden olarak ani kalp ölümünü tetikleyebilir” dedi.
Altta yatan kalp hastalığı bulunan bireylerde risk artıran bazı ilaçlar ve maddelerin bulunduğunu belirten Özkeçeci, sinir sistemini etkileyen ilaçlar, bazı antibiyotikler, antipsikotikler ve alkol ile kokain kullanımının da risk faktörleri arasında yer aldığını açıkladı.
Ani kalp ölümünün genellikle beklenmedik bir şekilde ortaya çıktığını ancak bazı belirtiler verebileceğini ifade eden uzman, “Spor veya koşu gibi yoğun aktiviteler sırasında veya ani heyecan ile korku anlarında yaşanan bayılmalar, göğüste baskı hissi, ani çarpıntılar ve göz kararmaları dikkatlice değerlendirilmelidir” diye konuştu.
Aile geçmişinin de büyük önem taşıdığına dikkat çeken Özkeçeci, “Ailede 50 yaşın altında açıklanamayan ani ölümler, erken yaşta kalp krizleri gibi öyküleri bulunan gençler, risk altındadır” şeklinde uyarıda bulundu.
Risk altındaki bireylerde yapılacak tıbbi tetkiklerin önemine değinen Özkeçeci, “Elektrokardiyografi (EKG), Ekokardiyografi (EKO) gibi tetkikler ve gerektiğinde genetik testler hayat kurtarıcı olabilir. Ayrıca, spor yapacak her gencin ve yoğun efor sarf eden bireylerin mutlaka kardiyoloji kontrolünden geçmesi gerekir” dedi.
Ani kalp ölümleri her an ortaya çıkabileceği için ilk birkaç dakikada yapılacak müdahalenin kritik olduğunu vurgulayan Özkeçeci, toplumda temel yaşam desteği eğitimlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini belirtti. Uzman, “Gençlerde ani kalp ölümlerini önlemenin en etkili yolu, belirtileri tanımak, genetik mirası bilmek ve kalbimizi modern tıbbın koruyucu şemsiyesi altına almaktır” dedi.
