Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar tarafından kurulan Fergani Uzay Teknolojileri, milli mühendislik kabiliyeti ile geliştirdiği beşinci deneme uydusu FGN-100-D3’ü 30 Mart’ta Türkiye saati ile 14.02’de ABD’nin Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden başarıyla uzaya fırlattı. SpaceX’in Transporter-16 görevi kapsamında gerçekleştirilen fırlatma işlemi sonrasında, uydu, fırlatmadan yaklaşık 66 dakika sonra, TSİ 15.08’de fırlatma aracından ayrılarak 500-520 kilometre irtifadaki hedef yörüngesine yerleşti.
Milli teknolojiyle tam bağımsızlık
FGN-100-D3, Fergani tarafından daha önce fırlatılan uydulara göre sahip olduğu teknolojik yeniliklerle dikkat çekici bir ilerleme kaydediyor. Uydu, Fergani bünyesinde tamamen milli olarak geliştirilen tepki tekeri, manyetik tork çubuğu, manyetometre, IMU ve GNSS alıcısı gibi kritik bileşenleri barındırıyor. Bunun yanı sıra, ileri görevler için yapay zekâ destekli bir bilgisayar da uydu içinde yer almakta. Fergani mühendisleri tarafından geliştirilen milli sistemlerin ve aviyonik ekipmanların uzayda test edilmesi, Türkiye’nin uzay teknolojilerindeki tam bağımsızlık hedefinin gerçekleştirilmesi açısından büyük önem taşıyor.
Uzaydaki yeni halka
Fergani Uzay, 2025 yılının başından itibaren uzayda ardı ardına önemli başarılar elde ederek, uzaydaki rolünü güçlendirmeye devam ediyor. Fergani’nin uzay serüveni, Ocak 2025’te ilk uydu olan FGN-100-D1’in fırlatılmasıyla başlamış, ardından 2 Kasım 2025’te Türkiye’nin en büyük özel sektör uydusu olma özelliğini taşıyan 104 kilogram ağırlığındaki FGN-100-D2 yörüngedeki yerini almıştır. Bu süreci, 28 Kasım 2025’te üzerinde 10 kilogram ağırlığında FRG-10D1 küp uydusunu taşıyan dünyanın ilk hibrit itki sistem bazlı Yörünge Transfer Aracı olan FGN-TUG-S01’ın uzaya gönderilmesi takip etmiştir. Yenilikçi hibrit motor teknolojisi ve uzayda gerçekleştirilen ilk ateşlemeyle milli YTA, uzay içi lojistik kabiliyeti için önemli bir adım olmuştur.
Uluğ Bey Konumlama Sistemi
Fergani Uzay, önümüzdeki 5 yıl içinde 100’den fazla uydudan oluşacak Uluğ Bey Küresel Konumlama Sistemi’ni tamamen öz kaynaklarıyla tamamlamayı hedefliyor. Bu konstelasyon projesinin hayata geçmesiyle birlikte Türkiye, kendi bağımsız navigasyon ve haberleşme ağına sahip olarak bu kritik yetkinliği dost ve kardeş coğrafyalarla paylaşma imkânı bulacak. Takım uyduların tamamlanmasının yanı sıra, milli fırlatma aracının geliştirme çalışmaları da sürdürülmektedir.
Zöhre Alagöz
