Aydın, Denizli ve Muğla’nın elektrik dağıtım şirketi ADM Elektrik’in öncülüğünde gerçekleştirilen yeni bir proje, Fethiye kıyılarındaki aydınlatmaları deniz kaplumbağalarının yaşam döngüsünü korumak amacıyla kırmızı ışığa dönüştürmeyi hedefliyor. Bilimsel araştırmalarla desteklenen bu uygulama, kaplumbağaların güvenli yuvalama süreçlerine ve yavruların denize yönelimlerine katkı sağlamayı amaçlıyor.
ADM Elektrik’in sponsorluğunda hayata geçirilecek olan proje, deniz kaplumbağalarının doğal yaşamlarını koruma adına önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Fethiye kıyılarının “kırmızı ışık” ile aydınlatılması, kaplumbağaların doğal yaşam döngülerinin korunmasına yönelik bir çözüm sunuyor.
Pilot uygulama 2025 yılında Muğla’nın Fethiye ilçesinde, Karaot Plajı’nda gerçekleştirilecekken, proje Kocaçalış Plajı bölgesinde genişletilecek. ADM’nin öncülüğündeki bu girişim, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın uzun yıllardır sürdürdüğü koruma çalışmalarına da destek verecek.
Deniz Kaplumbağası Uzmanı Öğr. Gör. Dr. Doğan Sözbilen danışmanlığında yürütülen projeyle, yumurtlama dönemlerinde şehir ışıklarından olumsuz etkilenen deniz kaplumbağaları için sokak aydınlatmaları kırmızı ışığa dönüştürülüyor. Kırmızı ışığı algılamayan kaplumbağalar, böylece güvenli bir şekilde yuva yapabilecek ve yumurtadan çıkan yavrular da deniz yönüne gidebilecek. Fethiye kumsallarında uygulanan bu proje, insan faaliyetlerinin doğal yaşamla uyum içinde sürdürülebileceğine dair çarpıcı bir örnek sunuyor.
Öğr. Gör. Dr. Doğan Sözbilen, Fethiye’deki bu projenin Türkiye’de bir ilk olduğunu vurgulayarak, Fethiye kıyılarının deniz kaplumbağaları için en önemli yuvalama alanlarından biri olduğunu belirtti. Projenin bilimsel önemine dikkat çekerken, “Fethiye kumsalları, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından izleme ve koruma çalışmalarının en uzun süreyle kesintisiz sürdürüldüğü bir alandır. Ancak, şehir ve yuvalama kumsalının iç içe olduğu yoğun bir turizm bölgesidir. Deniz kaplumbağaları, milyonlarca yıldır evrimsel süreç içerisinde uyum sağlayarak yaşamlarını sürdürmektedir; ancak kıyı bölgelerinde artan insan baskısı, yapay aydınlatmalar nedeniyle olumsuz etkilenmektedir.” dedi.
Yavruların yumurtadan çıktıktan sonra denizin doğal aydınlığını izleyerek suya ulaştığını ifade eden Sözbilen, yapay ışıkların önemli bir tehdit oluşturduğunu şu şekilde vurguladı: “Kocaçalış Plajı’ndaki bu uygulama sayesinde kaplumbağalar, dünyaya geldikleri yerde özgürce yavrulayabilecekler.” Fethiye’de son 30 yıl içinde yuva sayısında belirgin bir değişim yaşanmadığını belirten Sözbilen, alınacak her türlü önlemin kritik önem taşıdığını da ekledi. Deniz kaplumbağalarının, yıllar sonra doğdukları kumsallara geri döndüklerini hatırlatan Sözbilen, korunacak yavruların 20 yıl sonra sağlıklı yuvalama alanları bulabilmeleri için kumsalların gelecekte de korunmasının gerekliliğini vurguladı.
