Ermenistan, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki normalleşme çabalarına odaklanırken parlamento seçimleri için hazırlıklarını sürdürüyor. Ülkenin yeni başbakanını seçecek olan bu seçimler, 7 Haziran’da gerçekleşecek ve Ermenistan halkı, hem yerel hem de uluslararası düzeyde büyük bir merakla beklenen yeni parlamento üyelerini belirlemek üzere sandık başına gidecek. Mevcut Başbakan Nikol Paşinyan, sosyal medya etkinliği ve Türkiye ile Azerbaycan ile yürütülen normalleşme sürecindeki cesur adımlarıyla dikkat çekiyor. Paşinyan, seçimin favori adayı olmasının yanı sıra, en çok eleştirilen isimlerden biri olarak öne çıkıyor. Hem Türkiye ve Azerbaycan ile normalleşmeyi, hem de Batı ile ilişkileri güçlendirmeyi savunan Paşinyan’ın liderliğindeki seçimlerin, Rusya ile olan ilişkilerin yeniden şekillendiği bir dönemde önemli bir dönüm noktası olacağı konuşuluyor.
Seçimlerde 17 siyasi parti ile 2 ittifak yarışıyor
7 Haziran’daki seçim, Paşinyan’ın 2018’de iktidara gelmesinden bu yana düzenlenen üçüncü seçim olma özelliğini taşıyor. Seçim, Mayıs ayında düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu 8. Zirvesi ve Yerevan Dialog etkinlikleri ile heyecan kazanmış durumda. Bu seçimde halk, “Rusya mı Batı mı” sorusuna yanıt ararken, 17 siyasi parti ve 2 ittifak yarışacak. Anketlerde Paşinyan ve Sivil Sözleşme Partisi önde görünse de, tek başına iktidar olabilmek için gerekli oyları alıp almayacağı belirsiz. Paşinyan’ın en büyük rakiplerinden biri, “Güçlü Ermenistan” ittifakının lideri ve Rus-Ermeni milyarder Samvel Karapetyan. Diğer önemli bir aday ise, Ermeni Devrimci Federasyonu ve İleri Partisi’nin oluşturduğu “Hayastan [Ermenistan]” ittifakının lideri, eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan. Ayrıca, “Müreffeh Ermenistan” partisinin lideri Gagik Tsarukyan da diğer adaylar arasında yer alıyor.
Seçimlerde yarışacak diğer partiler arasında Ermeni Ulusal Kongresi de bulunuyor. 81 yaşındaki eski Cumhurbaşkanı Levon Ter-Petrosyan tarafından yönetilen bu parti, seçim kampanyasında Başbakan adayı Levon Zurabyan tarafından temsil ediliyor. Ayrıca, yeni kurulan Birlik Kanatları partisi, eski İnsan Hakları Savunucusu Arman Tatoyan tarafından yönetilmektedir. Diğer adaylar arasında Ermenistan Liyakat Partisi’nin Gurgen Simonyan, Yeni Güç Partisi’nin Hayk Marutyan, Parlak Ermenistan’ın Edmon Marukyan, Cumhuriyet Partisi’nin Aram Sargsyan, Cumhuriyet İçin Miting Partisi’nin Arman Babajanyan, Ermenistan Hıristiyan Demokrat Partisi’nin Levon Shirinyan, Tüm Demokratlara Karşı Partisi’nin Nina Karapetyants, Demokratik Konsolidasyon Partisi’nin Suren Petrosyan ve diğerleri bulunmaktadır.
Halk sürecin aksamamasından yana
Erivan sokaklarında Paşinyan ve diğer adayların posterleri dikkat çekerken, halk seçim konusunda pek fazla yorumda bulunmuyor. Yoğun gündemi takip eden Erivanlılar, kime oy vereceklerini açıklamakta isteksiz. Türkiye ve Azerbaycan ile normalleşme sürecinin devam etmesi gerektiğine inanan halk, yeni liderin bu süreci nasıl etkileyeceği konusunda endişeli. Paşinyan’ı desteklemeyenler ise, ülkenin geleceği için başka adayların öne çıkması gerektiğini düşünüyor. Erivan’da yaşayan Aşkhen, Paşinyan’a oy vermeyeceğini ifade ederek, “Aram Sargsyan’a oy vereceğim. Çünkü geleceği onunla görüyorum,” dedi.
Seçimlerin ülkenin geleceği açısından kritik olduğunu düşünen siyasetçiler de, Türkiye ile normalleşme sürecinin devam etmesinin önemine vurgu yapıyor. Seçimlerin Rusya ya da Batı arasında bir tercih yapma durumu olmadığını belirten siyasetçiler, Ermenistan’ın dış politikasında çeşitlilik sağlanması gerektiğini ifade ediyor. Sivil Sözleşme Partisi üyesi Maria Karapetyan, Türkiye ve Ermenistan arasında kurulacak diplomatik ilişkilerin önemine dikkat çekerek, “Türkiye’de ve Ermenistan’da, kendi topraklarımızda bir araya gelmemiz elbette çok önemli,” dedi. Türkiye ile ilişkilerin normalleşmesi için siyasi kararların alınması gerektiğini vurguladı.
Karapetyan, “44 günlük savaşın ardından, kendimizi yeniden düşünmek gibi zor bir görevi üstlendik,” diyerek, Ermeni halkının barış arzusunun politikacılar tarafından ilk kez duyulduğunu söyledi. Seçimlerin bu dönüşümün en büyük kanıtı olacağını ve halkla olan iletişimlerinin doğru bir yolda olduklarını ifade etti.
Seçimin önemine vurgu
Karapetyan, “Bunlar son derece önemli seçimler ve olağan seçimler,” diyerek, halkın barış yapısını onaylayıp onaylamayacağını göreceklerini belirtti. Seçimlerin, Ermeni halkının kurdukları barış mimarisine dair vereceği yanıt açısından kritik olduğunu ifade etti.
Dış politikanın önemi
Parlamento Dış İlişkiler Daimi Komitesi Başkanı Sargis Khandanyan ise, seçimlerin dış politika açısından bir test niteliği taşıdığını belirtti. Hükümetin dış politikalarının seçimlerde halk tarafından ne ölçüde benimseneceği hakkında bir referandum olacağını ifade etti. Khandanyan, Türkiye ile normalleşme sürecinin devam edeceğini ve ilişkilerin normalleşmesi için herhangi bir engel bulunmadığını düşündüğünü söyledi.
Khandanyan ayrıca, Rusya ile ilişkilerin koparılmadığını, ancak alternatif arayışlarına ihtiyaç olduğunu vurgulayarak, Avrupa Birliği ile işbirliklerinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Erivan’da Türk ve Azerbaycan bayraklarına yönelik eylemleri kınayan Khandanyan, bu tür eylemlerin siyasi mesaj iletmek için en yanlış yöntem olduğunu ifade etti.
