Nev Sağlık Grubu Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Op. Dr. Bangin Bekir Candan, diyabet hastalarının ayak sağlığının kritik bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Küçük dikkatsizliklerin, diyabetik ayak sorunları nedeniyle uzuv kaybına kadar gidebilecek ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
Diyabetik ayakların genellikle basit bir ihmal sonucu ortaya çıktığını belirten Op. Dr. Candan, bu durumun önlenmesi için doğru bilgilendirme ve düzenli bakımın büyük önem taşıdığını ifade etti.
“Diyabet sadece kan şekeri yüksekliği değildir”
Diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliği ile sınırlı bir hastalık olmadığını vurgulayan Op. Dr. Bangin Bekir Candan, kontrol altına alınamayan diyabetin, damarlar ve sinirler üzerinde olumsuz etkiler yarattığını söyledi. Bu durumun özellikle ayaklarda ciddi sorunlara yol açtığını belirten Candan, diyabetik ayakların bu sürecin en ağır sonuçlarından biri olduğunu ifade etti.
Dünya genelinde her yıl yaklaşık 1 milyon kişinin diyabetik ayak nedeniyle uzuv kaybı yaşadığını hatırlatan Candan, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her 30 saniyede bir kişinin, diyabete bağlı komplikasyonlar nedeniyle ayağını kaybettiğini açıkladı. Türkiye’de ise her yıl yaklaşık 10 bin kişinin diyabet kaynaklı nedenlerle uzuv kaybı yaşadığını belirtti.
“İki temel neden var”
Diyabetik ayak yaralarının oluşumunda iki temel mekanizmanın etkili olduğunu aktaran Op. Dr. Candan, bunlardan ilki sinir hasarı yani nöropati olduğunu söyledi. Ayakta his kaybı geliştiğinde, hastanın ağrı, sıcaklık ve basıncı algılayamadığını ifade eden Candan, ayakkabı içindeki yabancı cisimlerin fark edilemediğini ve uzun süre aynı noktaya basılmasıyla yaraların oluşabileceğini belirtti.
İkinci önemli nedenin damar tıkanıklığı olduğunu vurgulayan Candan, damar daralması nedeniyle dokulara yeterli oksijenin ulaşmadığını, bunun da yaraların geç iyileşmesine ve enfeksiyon riskinin artmasına yol açtığını söyledi.
“Basit kontroller hayat kurtarıyor”
Diyabetik ayakların önlenmesinde farkındalığın büyük önem taşıdığını belirten Op. Dr. Bangin Bekir Candan, diyabet hastalarının ayaklarını her gün kontrol etmeleri gerektiğini ifade etti. Ayak tabanı ve parmak aralarının mutlaka incelenmesi gerektiğini vurgulayan Candan, iki ayak arasında sıcaklık farkı ya da dokunma hissinde azalma fark edilmesinin erken uyarı işareti olabileceğini söyledi.
“Günlük ayak bakımı ihmal edilmemeli”
Ayak bakımının diyabet hastaları için hayati bir öneme sahip olduğunu dile getiren Candan, ayakların ılık su ile yıkanması ve iyice kurulanması gerektiğini belirtti. Cilt kuruluğunu önlemek için uygun kremlerin kullanılmasının önemine dikkat çeken Candan, tırnakların düz kesilmesi ve nasırların bilinçsizce kazınmaması gerektiğini vurguladı.
Pamuksu çorapların tercih edilmesi, ayakların kuru tutulması ve ortopedik özellikte ayakkabıların kullanılması gerektiğini söyleyen Candan, ayakkabı giyilmeden önce mutlaka içinin kontrol edilmesi gerektiğini hatırlattı. En ufak bir kızarıklık ya da yara fark edildiğinde ise zaman kaybetmeden doktora başvurulması gerektiğini ifade etti.
“Teknoloji umut oluyor”
Teknolojik gelişmelerin diyabetik ayakla mücadelede önemli bir rol oynadığını belirten Op. Dr. Bangin Bekir Candan, akıllı tabanlıkların basınç ve sıcaklık değişimlerini takip ederek ülser riskini erken dönemde haber verebildiğini söyledi. Isı sensörlü çoraplar ve 3D yazıcılarla kişiye özel üretilen tabanlıkların da ayak sağlığının korunmasına katkı sunduğunu dile getirdi.
“Diyabetik ayak çözümsüz değil”
Diyabetik ayağın önlenebilir bir sağlık sorunu olduğunu vurgulayan Op. Dr. Bangin Bekir Candan, “Doğru bilgilendirme, düzenli takip ve küçük önlemlerle diyabete bağlı uzuv kayıplarının büyük bir kısmını engellemek mümkün. Küçük bir ihmal, büyük kayıplara yol açabilir” dedi.
