Nörolog Nigar Ahmadova, teknolojinin hayatımızda giderek artan rolüyle birlikte yeni sorunlar ortaya çıktığını belirtti. Uzm. Dr. Ahmadova, “Dijital amnezi” olarak adlandırılan bu durumun, bireylerin bilgiyi akıllı telefonlar, bilgisayarlar ve diğer dijital cihazlar aracılığıyla saklamasıyla bağlantılı olduğunu ifade etti. “Bilgiyi öğrenmek ve hatırlamak yerine ‘gerektiğinde bulurum’ düşüncesinin benimsenmesi, uzun süreli bellek oluşumunu zayıflatmaktadır.” şeklinde konuştu.
Acıbadem Kent Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Nigar Ahmadova, bilgiyi hatırlamak yerine sürekli dijital cihazlara kaydetmenin, beyin fonksiyonlarına olumsuz etkiler yaratabileceğine dikkat çekerek, bu konuda uyarılarda bulundu. Dijital amnezinin bilimsel alanda “Google etkisi” olarak da bilindiğini belirten Uzm. Dr. Ahmadova, konuya dair şu değerlendirmelerde bulundu:
“Akıllı telefonlara uzun süre maruz kalmak ve bilgisayar başında yoğun bir şekilde çalışmak, birçok bireyin not alma uygulamalarına ve dijital dosyalara bağımlı hale gelmesine neden oluyor. Bu alışkanlık, dikkat dağınıklığını artırarak bilgilerin bağlamıyla birlikte (nerede, kiminle öğrenildiği gibi) hatırlanmasını zorlaştırıyor. Bunun sonucunda unutkanlık, öğrenme ve ezberleme yeteneğinde azalma görülebilir. Uzun vadede ise bilişsel tembellik gelişebilir. Ancak şu anda bu durumun demans gibi nörodejeneratif hastalıklara yol açtığını söylemek mümkün değil. Doğru alışkanlıklarla bu sürecin tersine çevrilmesi mümkündür.”
Beyin kullanıldıkça güçleniyor
Uzm. Dr. Ahmadova, insan beyninin yeni bilgileri öğrenirken öncelikle hipokampusta epizodik belleği kodladığını ve bu bilgilerin uzun süreli belleğe aktarıldığını vurguladı. Bilgi ne kadar sık kullanılırsa hafızanın da o kadar güçleneceğini ifade eden Ahmadova, “Bir bilgiyi ne kadar sık hatırlayıp kullanırsak, beynimiz o bilgiyi o kadar sağlam bir şekilde kaydeder. Ancak sürekli hatırlatıcılar ve dijital notlar kullanmak bu süreci zayıflatmaktadır.” dedi.
Yapay zekâ ve dijital araçlara aşırı güvenin, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini köreltebileceğine dikkat çeken Ahmadova, öğrenmenin yalnızca kaydetme aşamasında yüzeysel kaldığını belirtti.
Dijital amneziden korunmak için öneriler
Nörolog Ahmadova, dijital amneziden korunmak için bazı önerilerde bulundu: “Okuduğunuz veya dinlediğiniz bilgileri yardım almadan hatırlamaya çalışın, kendinize sorular sorun. Alışveriş listesi gibi basit günlük işleri not almadan yapmayı deneyin. Düzenli ve kaliteli uyku alışkanlığı edinin. Haftada en az 3 gün yürüyüş yapın veya başka bir fiziksel aktiviteyle ilgilenin. Daha önce yapmadığınız, zor ve farklı bir beceri öğrenmeye çalışın (örneğin müzik aleti çalmak veya yeni bir dil öğrenmek gibi).”
