Çocuk Endokrinolojisi Uzmanı Dr. Jamala Mammadova, çocukluk çağı obezitesi konusunda önemli bilgiler sundu. Mammadova, “Çocukluk çağı obezitesi alarm veriyor: önlem hamilelikte başlıyor” şeklinde ifade etti.
Memorial Antalya Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bölümü’nden Dr. Mammadova, çocukluk çağı obezitesinin dünya genelinde hızla yayılan ve önlenebilir bir salgın haline geldiğini belirtti. Bu durumun artan sağlık risklerine ve alınması gereken önlemlere dikkat çekti.
Türkiye’de çocuklar aşırı kilonun etkisi altında
Dr. Mammadova, Türkiye’de çocukluk çağı obezitesinin dünya ortalamasını aştığını vurgulayarak, “Çocukluk Çağı Obezite Araştırması (COSI-TUR) 2022 verilerine göre obezite oranı yüzde 22,4’e ulaşmıştır. Erkek çocuklarda bu oran yüzde 13, kızlarda ise yüzde 9 civarındadır. Her dört çocuktan biri kilolu veya obezdir. Özellikle büyük şehirlerde ve genç nüfusta bu sorun daha belirgin hale gelmiştir. Sağlık Bakanlığı’nın 2025-2028 Obezite ile Mücadele Eylem Planı, bu krize yönelik kapsamlı adımlar içermektedir ancak acil ve toplum temelli müdahalelere ihtiyaç vardır” şeklinde konuştu.
Şekerli içecekler en büyük tehdit
Obezitenin genetik ve çevresel birçok faktörle etkileşim sonucu ortaya çıktığını ifade eden Dr. Mammadova, “Anne karnındaki dönemde annenin obezitesi ya da şekerli içecek tüketimi, çocuğun gelecekte obezite riskini artıran epigenetik değişikliklere yol açabilmektedir. 2025 araştırmaları, şekerli içeceklerin doğrudan kilo alımına, insülin direncine ve metabolik sendroma yol açtığını göstermektedir. Pandemi sonrası artan ekran süresi, hareketsizlik ve ucuz ultra-işlenmiş gıdalara erişim de bu durumu tetikleyen önemli unsurlar arasında yer almaktadır” dedi.
Çocuklarda obezite pek çok hastalığın tetikleyicisi
Dr. Mammadova, çocukluk çağı obezitesinin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirterek, “Obez çocuklarda astım, uyku apnesi, eklem problemleri, tip 2 diyabet ve depresyon gibi psikolojik sorunların riski yüksektir. Çocukluk obezitesi, yetişkinlik döneminde kalp hastalıkları, kanser ve erken ölüm riskini artırmaktadır. Önlemler, hamilelik döneminden itibaren başlamalıdır. Anne adaylarının uygun kilo alması, ilk 6 ay yalnızca anne sütü vermesi ve 2 yaşına kadar emzirme uygulaması kritik bir önem taşımaktadır” dedi.
Ailelere sağlıklı yaşam için önemli öneriler
Dr. Mammadova, ailelere sağlıklı beslenme alışkanlıklarının küçük yaşta kazandırılması gerektiğini belirtti. “Günlük beslenmede meyve ve sebzeleri çeşitlendirin; her öğünde en az bir porsiyon meyve veya sebze bulundurun. Şekerli içecekleri tamamen azaltın veya ortadan kaldırın. Evde sağlıklı yemek pişirme alışkanlığını geliştirin. Çocuklara porsiyon kontrolü öğretin ve ekran süresini günlük 2 saatin altına indirin. Her gün en az 60 dakika fiziksel aktivite sağlanmalıdır. Düzenli bir uyku düzeni oluşturun ve ebeveyn olarak iyi bir rol model olun” ifadelerini kullandı.
Erken müdahale sağlıklı nesiller için hayati önem taşıyor
Dr. Mammadova, erken müdahale ve yaşam tarzı değişikliklerinin obezitenin büyük bir kısmını önleyebileceğine dikkat çekerek, “Çocukluk çağı obezitesi, geleceğimizi tehdit eden önlenebilir bir krizdir. Aileler, okullar ve karar vericiler acil ve koordineli harekete geçmelidir. Erken adımlar atılması halinde sağlıklı nesiller yetiştirmek hala mümkündür” dedi.
