Burun tıkanıklığını hafifletmek amacıyla kullanılan spreyler, yanlış ve uzun süreli kullanım sonucunda bağımlılığa yol açabiliyor. Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Lütfü Şeneldir, kısa süreli tedavi için tasarlanmış burun açıcı spreylerin aylarca ya da yıllarca kullanılması durumunda burun tıkanıklığını artırabileceğine dikkat çekti. Dr. Şeneldir, “Bir süre sonra hastalar sprey olmadan nefes almakta zorluk çekiyor. Bu durum, yalnızca burun üzerinde değil, tansiyon ve kalp ritmi gibi diğer sağlık alanlarında da olumsuz etkilere neden olabiliyor” şeklinde konuştu.
Nezle veya sinüzit sebebiyle tercih edilen burun açıcı spreyler, sağladığı geçici rahatlık nedeniyle kullanıcıların farkında olmadan bağımlı hale gelmesine yol açabiliyor. Medipol Mega Üniversite Hastanesi’nde görevli olan Doç. Dr. Lütfü Şeneldir, bu spreylerin tedavi amaçlı en fazla birkaç gün kullanılmasını önererek, kontrolsüz kullanımın kronik burun tıkanıklığına ve cerrahi müdahale gerektiren sorunlara yol açabileceğini belirtti. “Burun spreyleri mutlaka bir doktor önerisi doğrultusunda ve belirlenen süre içinde kullanılmalıdır” dedi.
Burun açıcı spreylerin yalnızca kısa süreli tedavilerde kullanılmasının gerektiğine vurgu yapan Doç. Dr. Şeneldir, bu ürünlerin sağladığı rahatlama hissi nedeniyle hastaların uzun süre kullanmaya devam ettiğini ifade etti. Dr. Şeneldir, “Bu spreyleri genellikle sinüzit ya da üst solunum yolu enfeksiyonlarında 3 ila 5 gün kullanmalarını öneriyoruz. Ancak bazı hastalar, spreysiz uyuyamayacaklarını ve nefes alamadıklarını dile getiriyor. Zamanla, bu sprey geçici bir tedavi olmaktan çıkıp bağımlılık haline gelmeye başlıyor” şeklinde uyardı.
Uzun süreli kullanım, ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Burun açıcı spreylerin uzun süreli kullanımının burun mukozasında kuruluk, tahriş, kabuklanma ve burun kanamalarına neden olabileceğini belirten Doç. Dr. Şeneldir, “Ayrıca çarpıntı, tansiyon yükselmesi ve huzursuzluk gibi sistemik yan etkiler de görülebiliyor. Spreylerin etkisi zamanla azalıyor ve hastalar aynı rahatlamayı elde etmek için daha sık kullanmaya başlıyor. Bu durum, burun etlerinin daha da büyümesine ve kronik burun tıkanıklığına yol açabiliyor” dedi.
Burun spreyi bağımlılığının tedavisinde öncelikle ilaç ve uygun burun spreyleri ile hastaların bu alışkanlıktan uzaklaştırılmaya çalışıldığını belirten Doç. Dr. Şeneldir, “Başlangıçta okyanus suyu ve doktor kontrolünde kullanılan nazal kortizon spreyleri ile tedavi planlıyoruz. Ancak, burun etleri kalıcı olarak büyümüşse ve ilaç tedavisinden fayda görülmüyorsa cerrahi müdahale gerekebiliyor. Bu sebeple burun açıcı spreyler gelişi güzel ve uzun süre kullanılmamalı, mutlaka bir doktor kontrolünde kullanılmalıdır” ifadelerini kullandı.
