ADÜ Teknokent’te faaliyet gösteren Karya Farma HBX Ar-Ge Academy, bıldırcın yumurtasında bulunan proteinlerin genetik yapılarını kullanarak, kanser hücrelerini hedef alabilecek yeni bir molekül geliştirme önerisi sunmuştur.
HBX Ar-Ge Academy kurucusu Hakan Başlık, yaklaşık 25 yıldır sürdürdükleri araştırmalarında önce bıldırcın, ardından da yumurtası üzerinde yoğunlaştıklarını belirterek, “Bıldırcın yumurtası, yüksek kaliteli proteinler, esansiyel aminoasitler, demir, riboflavin, B12 vitamini ve biyolojik olarak aktif bileşenler içerir. Bu sefer bıldırcın yumurtasını, besin değeri yerine potansiyel ‘moleküler güç’ ile bilimsel araştırmaların odak noktası haline getireceğiz. Özellikle bıldırcın yumurta akında yer alan ovotransferrin gibi özel proteinlerin kanser araştırmalarında değerlendirilmesine yönelik yenilikçi bir biyoteknoloji modeli üzerinde çalışıyoruz” dedi.
Başlık, projeleri çerçevesinde bıldırcına ait tüm proteinlerin kullanılmasından ziyade, bu proteinler içerisindeki kısa ve biyolojik olarak aktif peptit dizilerinin belirlenmesine odaklandıklarını ifade etti. “Kanser hücrelerini hedef alarak baskılama potansiyeli taşıyan molekül adaylarının sentetik genlerinin hazırlanarak laboratuvar bakterilerine veya maya hücrelerine aktarılması mümkün. Böylece mikroorganizmalar, bıldırcın kökenli hedef molekülü üreten kontrollü biyolojik üretim merkezlerine dönüşebilecektir” şeklinde konuştu.
Yumurtanın yüksek besin değerinin doğrudan bir kanser tedavisi sağlamasa da, proteinlerin aminoasit dizilerinin; antioksidan, bağışıklık düzenleyici, antimikrobiyal veya hücre çoğalmasını etkileyebilecek peptitlerin başlangıç materyalini oluşturabileceğini vurgulayan Hakan Başlık, “Uzmanların ‘kriptik peptit’ olarak tanımladığı bu kısa diziler, ana proteinin içinde başlangıçta pasif halde bulunabilir. Protein belirli yöntemlerle parçalandığında veya ilgili peptit biyoteknolojik olarak üretildiğinde, yeni bir biyolojik aktivite ortaya çıkabilir. Çalışmanın ilk aşamasında bıldırcın ovotransferrininin genetik ve protein dizilerinin tavuk ve diğer kanatlı türlerle karşılaştırılması planlanmaktadır. Bıldırcına özgü bölgeler belirlendikten sonra, bilgisayar destekli moleküler analizlerle en güçlü peptit adayları seçilecektir. Üretilecek moleküllerin kolon, meme ve pankreas kanseri hücreleri üzerindeki etkileri ile sağlıklı insan hücrelerindeki güvenlilik profilleri karşılaştırılacak. Hücre çoğalması, apoptoz, oksidatif stres, demir metabolizması ve hücre zarı etkileşimi gibi mekanizmalar detaylı bir şekilde incelenecek” diyerek projenin bilimsel değerinin yalnızca kanser hücrelerinin büyümesini yavaşlatmakla kalmayıp, molekülün kanser hücresini sağlıklı hücreden ayırt etme yeteneğini belirleyeceğini ileri sürdü.
