Akciğer kanseri, erken evrelerde belirti vermeden ilerlerken, en ölümcül kanser türleri arasında yer almaya devam etmektedir. Memorial Antalya Hastanesi’nden Göğüs Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Abdullah Erdoğan, “1-30 Kasım Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı” nedeniyle hastalıkla ilgili önemli bilgileri paylaştı.
Prof. Dr. Abdullah Erdoğan, akciğer kanserinin dünya genelinde en yaygın kanser türlerinden biri olduğunu vurguladı. 2022 yılı itibarıyla dünya genelinde yaklaşık 2 milyon 480 bin yeni akciğer kanseri vakasının teşhis edildiğini ve bu hastalık nedeniyle 1,8 milyon kişinin yaşamını yitirdiğini belirtti. Bu veriler, akciğer kanserinin hem yaygınlık hem de ölümcüllük açısından ciddi bir tehdit oluşturduğunu göstermektedir. Erdoğan, sigara kullanımı, hava kirliliği ve radon gibi çevresel faktörlerin hastalık riskini artırdığını ifade etti ve son yıllarda adenokarsinom alt tipinin belirgin bir artış gösterdiğini ekledi.
Türkiye’de akciğer kanseri, özellikle erkeklerde en sık görülen kanser türü olarak öne çıkıyor. Erdoğan, “Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’nün 2023-2024 verilerine göre, 2024 yılında toplam yeni kanser vakasının yaklaşık 250 bin olacağı tahmin edilmektedir. Kansere bağlı ölümler ise 132 bin ila 140 bin arasında değişiklik göstermektedir,” şeklinde konuştu. Akciğer kanserinin bu vakaların önemli bir kısmını oluşturduğunu, erkeklerde ilk sırada, kadınlarda ise 4-5. sırada yer aldığını belirtti. Erkeklerde akciğer kanseri görülme oranı 56,7/100 bin kişi olarak kaydedilmekte ve toplam kanser vakalarının yaklaşık yüzde 20-25’ini oluşturmaktadır.
Son 5 yılda akciğer kanseri vaka sayısında bir artış yaşandığına dikkat çeken Prof. Dr. Erdoğan, “2020 verilerine göre yıllık yeni akciğer kanseri vaka sayısı 25-30 bin civarındaydı. 2024 yılına gelindiğinde, nüfus artışı ve sigara kullanım oranları nedeniyle bu rakamın yüzde 10-15 oranında yükselebileceği öngörülmektedir,” dedi. Ayrıca, endüstriyel bölgelerde akciğer kanseri görülme oranının 3/100 binden 66/100 bine kadar çıkabildiğine dikkat çekti. Bu durum, hava kirliliği ve radon maruziyetinin etkilerini açıkça ortaya koymaktadır. Kadınlarda ise artan sigara kullanımı nedeniyle vaka sayısının her yıl yüzde 5-7 oranında yükseldiğini sözlerine ekledi.
Akciğer kanserinin Türkiye’deki kanser ölümlerinin yüzde 25-30’unu oluşturduğunu hatırlatan Erdoğan, “Sigara, bu vakaların yüzde 80-90’ından sorumlu. Hastalık genellikle öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve kilo kaybı gibi belirtilerle kendini gösteriyor. Ancak erken evrede tanı konulması zor olabiliyor,” şeklinde konuştu. 50-80 yaş arası ve 20 paket-yıl sigara öyküsü olan bireyler için düşük doz bilgisayarlı tomografi (BT) taramasının büyük önem taşıdığını belirtti. Bu tarama sayesinde erken evrede tanı alan hastalarda sağkalım oranının yüzde 60-90’a kadar çıkabileceğini ifade etti.
Tedavi alanındaki gelişmelerin umut verici olduğunu vurgulayan Erdoğan, “Son yıllarda immünoterapi ve hedefe yönelik tedavi yöntemleriyle sağkalım oranları yüzde 44 oranında artış göstermiştir. Ancak bu ilerlemelerin sürdürülebilir olması için farkındalık ve erişilebilir tarama programlarının önemi büyüktür,” dedi.
Akciğer kanserinin büyük ölçüde önlenebilir bir hastalık olduğunu belirten Erdoğan, alınabilecek önlemleri şu şekilde sıraladı: Sigara ve tütün ürünlerini bırakmak; sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz yapmak; çevresel risklerden korunmak; erken tarama programlarına katılmak; aile öyküsü takibi yapmak; alkol ve obezite kontrolünü sağlamak.
Erdoğan, “Sigara içenlerin akciğer kanseri riski, içmeyenlere göre 20-25 kat daha fazladır,” diyerek uyarıda bulundu. Sigara bırakıldıktan sonra bu riskin hızla azaldığını ve 10-15 yıl içinde içmeyenlerin seviyesine yaklaşabileceğini belirtti. Yapılan araştırmaların, sigarayı bırakmanın kanser teşhisi konulduktan sonra bile sağkalımı ortalama 22 ay uzattığını gösterdiğini ifade etti. Ayrıca, sigarayı bırakmanın sadece akciğer kanserini değil, KOAH, kalp-damar hastalıkları ve birçok ciddi rahatsızlığı da önleyeceğinin altını çizdi. “Eğer sigara kullanıyorsanız, bugün atacağınız bir adım hayatınızı kurtarabilir,” diyerek sözlerini sonlandırdı.
