Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa, 9-13 Mart tarihleri arasında Brüksel’de düzenlenen yıllık AB Büyükelçiler Konferansı’nda önemli mesajlar verdi. Costa, dünya genelinde yaşanan kutuplaşma ve parçalanma eğilimlerinin artış gösterdiğini belirterek, bu bağlamda Avrupa’nın küresel vizyonunun stratejik bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Dünyanın yeni gerçekliğinde Rusya’nın barışı ihlal ettiği, Çin’in ticareti bozduğu ve ABD’nin kurallara dayalı uluslararası düzeni sorguladığını ifade eden Costa, AB’nin görevlerinin başında bu düzeni savunmanın geldiğini kaydetti. Costa, “Uluslararası hukukun ihlalleri, ister Ukrayna’da, ister Grönland’da, ister Latin Amerika’da, ister Afrika’da, ister Gazze’de veya Orta Doğu’da olsun, kabul edilmemelidir. İnsan hakları ihlalleri de, ister İran’da, ister Sudan’da, ister Afganistan’da olsun, kabul edilemez” dedi.
Orta Doğu’daki savaşın kaygı verici boyutlara ulaştığını belirten Costa, bu durumun temel nedenlerinden birinin İran olduğunu ifade etti. Costa, “Gerginliğin daha fazla tırmanmasından kaçınmalıyız. Bu tür bir yol, Orta Doğu’yu, Avrupa’yı ve daha geniş bölgeleri tehdit eder. Bunun sonuçları ağırdır; ekonomik alanda da ciddi sonuçlar doğurabilir. Hürmüz Boğazı’nın ablukaya alınması bunun açık bir örneğidir” diye konuştu.
“Kalıcı bir barış için Rusya’yı müzakereye zorlamalıyız”
Costa, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşın tek kazananı olduğunu belirterek, bu ülkenin uluslararası hukuku ihlal ederek Ukrayna’nın konumunu zayıflattığını ifade etti. “Rusya, enerji fiyatlarının artışından faydalanarak savaşı finanse etmeye devam ediyor” diyen Costa, Rusya’nın Orta Doğu’daki savaşın gündeme oturmasıyla Ukrayna’ya olan ilginin azalmasından da yararlandığını dile getirdi. Costa, Rusya üzerinde baskının sürdürülmesi gerektiğini vurgulayarak, “Ukrayna için kabul edilebilir ve Avrupa’nın güvenliğini zayıflatmayacak adil ve kalıcı bir barış için Rusya’yı müzakereye zorlamalıyız. Umarım, yarın mevcut yaptırımların uzatılmasını onaylar ve 20. Yaptırım Paketi’nin kabulü yönünde ilerleriz” ifadelerini kullandı.
“BM, reformdan geçirilmeli ancak yerine başka bir yapı konulamaz”
AB’nin Birleşmiş Milletler’in (BM) güçlü bir destekçisi olmaya devam edeceğini de ifade eden Costa, “BM, reformdan geçirilmeli, ancak yerine başka bir yapı konulamaz. BM, çok taraflı sistemin temel taşı olmaya devam etmelidir. BM, evrensel meşruiyete sahip tek forumdur. Ayrıca, etkili ve çok taraflı iş birliğini sürdürebilecek güce sahip tek platformdur” şeklinde konuştu. Costa, BM sisteminin ciddi finansal kısıtlamalarla karşı karşıya olduğu bir dönemde, AB’nin küresel dayanışmada öncü rol oynamaya devam edeceğini belirtti.
“Mercosur ve Hindistan ile ticaret anlaşmaları, gerçek bir dönüm noktası oldu”
AB’nin dünyanın en kapsamlı ticaret anlaşmaları ağını kurduğunu ve bu ağın 80 ticaret ortağını kapsadığını vurgulayan Costa, “Ayrıca, 27 ülkeyle daha anlaşmalar müzakere ediyor ve onay sürecini yürütüyoruz. Bunlar arasında Meksika, Avustralya, Endonezya, Tayland, Filipinler ve Birleşik Arap Emirlikleri de yer alıyor” dedi.
Son olarak, yakın zamanda imzalanan Mercosur ve Hindistan ticaret anlaşmalarının önemli bir dönüm noktası olduğunu belirten Costa, bu anlaşmaların 32 ülkeyi ve yaklaşık 3 milyar insanı kapsadığını ifade etti.
Genişlemeyi bir öncelik olarak gördüğünü dile getiren Costa, Ukrayna’nın AB üyelik başvurusunun genişleme sürecinde Moldova ve Batı Balkan ülkelerini de etkileyen bir dinamizme yol açtığını söyledi. Costa, “Bu ülkelerin geleceği, AB içindedir. Lakin katılım süreci, liyakat esasına dayalı olmalıdır” ifadelerini kullandı.
Konuşmasında Avrupa savunmasına 2025 yılında odaklanacaklarını ve 2026’yı Avrupa’nın rekabetçilik yılı yapmak istediklerini belirten Costa, “Bu iki alan, Avrupa’nın egemenliğinin temel sütunlarıdır. ABD’nin Grönland’a yönelik tehditlerine AB olarak verdiğimiz kararlı ve etkili yanıt, küresel konumumuzun güçlendiğinin bir örneğidir” şeklinde konuştu.
İbrahim Aydoğan
