Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin dışişleri bakanları, Ukrayna, Gazze ve İran konularını ele almak üzere Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da bir araya geldi. Danimarka’nın AB Dönem Başkanlığı çerçevesinde düzenlenen Gymnich formatındaki gayriresmi toplantılar, AB dışişleri bakanlarının katılımıyla başladı. Toplantı, iki gün sürecek etkinlikler serisinin bir parçası olarak gerçekleştiriliyor. Bugün, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın başkanlığında “Ukrayna’ya yönelik Rus saldırganlığı”, “Rus varlıklarına ilişkin istişare” ve “Orta Doğu’daki durum” başlıkları altında üç ayrı oturum yapılacak.
“Rusya tazminat ödemediği sürece dondurulmuş varlıkların iade edilmesi düşünülemez”
Toplantı öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulunan AB Dış Politika Şefi Kaja Kallas, gündemlerinde pek çok konu bulunduğunu ancak toplantının gayriresmi olmasından dolayı resmi bir karar alınmayacağını vurguladı. Kallas, öncelikle Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşı ele alacaklarını belirtti. “Görüyoruz ki Rusya barış istemiyor. Bu bağlamda Zelenskiy ve Rusya’yı masaya oturtmak için birçok diplomatik çaba gösteriliyor. Dondurulmuş varlıklar meselesine de derinlemesine eğileceğiz. Bu konuda bazı hassasiyetler mevcut ve tartışmaların argümanlarla desteklenmesi gerekiyor. Risklerin göz önünde bulundurulması şart. Çünkü bir çıkış stratejimiz olmalı. Ateşkes ya da barış anlaşması olsa dahi, Rusya tazminat ödemediği sürece bu varlıkların iade edilmesi mümkün değil” dedi.
“Gazze’deki insani durum masaya yatırılacak”
Kallas, Orta Doğu ile ilgili bir görüşme yapılacağını ve Gazze’deki insani durumun ele alınacağını ifade etti. “Gazze’deki insani durumu değerlendireceğiz ve AB olarak ne yapabileceğimizi gözden geçireceğiz. Bazı öneriler sunduk ancak bunları ilerletemedik. Durum hala oldukça kötü” diye konuştu. Ayrıca, İran hakkında yaptırımların yeniden devreye alındığını belirten Kallas, diplomatik çabaları artırmak için 30 günleri olduğunu vurguladı.
“İsrail’e yaptırımlar konusunda umutsuzum”
Kallas, bir gazetecinin AB’nin İsrail’e yaptırım uygulama ihtimaline yönelik sorusuna ise “Pek iyimser değilim. (İsrail’in) Horizon Europe programına katılımının askıya alınmasıyla ilgili önerdiğimiz seçenek, oldukça yumuşak bir seçenek olmasına rağmen bu konuda bile nitelikli çoğunluğa sahip değiliz. Destek vermeyen ülkelerin sürece katılması için birçok öneri sunuldu, ancak ben umutlu değilim. Bugün kesinlikle bir karar alınması söz konusu değil” dedi.
“Gazze ve Filistin konusunda eylem zamanı”
İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, toplantı öncesinde yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği’nin Gazze ve Filistin konusunda geç kaldığını ve etkili bir eylemde bulunmadığını ifade etti. Albares, “Artık deklarasyon zamanı geçti, ilerlememiz gerekiyor. Bu nedenle yüksek temsilciye bir mektup göndererek kapsamlı bir eylem planı sundum. Bu plan, AB’nin İsrail’e silah satışına ambargo uygulanmasını ve iki devletli çözümü baltalamak isteyenlerin yaptırım listesine dahil edilmesini öneriyor” şeklinde konuştu.
“Gazze’de bebekler ölürken, işler olağan şekilde devam edemez”
Albares, Gazze’de yaşanan insani krizin kabul edilemez olduğunu belirterek, “Bu tür bir durumda işler olağan şekilde devam edemez. Artık eylem zamanı” dedi. Ayrıca, Filistin Yönetimi’ne güçlü mali destek sağlanması gerektiğini savundu.
“Yakında 10 ülke daha Filistin’i tanıyacak”
İspanya’nın Filistin devletinin tanınmasına yönelik yeni bir dalga başlattığını belirten Albares, “Yakında yaklaşık 10 ülke daha aramıza katılacak. Bu yeni tanıma dalgasıyla AB içinde çoğunluk olacağız” dedi. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve heyetinin BM toplantısına katılamayacak olmasını da eleştiren Albares, bu durumu kabul edilemez olarak nitelendirdi.
“Daha ne olması gerekiyor? Çocuklar açlıktan ölüyor”
İrlanda Dışişleri Bakanı Simon Harris, AB’nin şimdi harekete geçmemesi durumunda ne zaman hareket edeceğini sorguladı. “Çocuklar açlıktan ölüyor. Elimizde çocukların ağlayamayacak kadar güçsüz düştüğüne dair raporlar var. Uluslararası kuruluşlar Gazze’de kıtlık yaşandığını bildiriyor. Soykırım faaliyetleri yürütülüyor. Sadece ‘ateşkes istiyoruz’ demek yeterli değil” dedi. Harris, AB’nin bu duruma karşı daha aktif bir rol oynaması gerektiğini vurguladı.
Harris, ABD’nin Filistinli yetkililerin vizelerini iptal etme kararını da eleştirerek, “Bu karara karşı AB’nin en güçlü şekilde tepki vermesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.
