Kocaeli’nin Gölcük ilçesinde, 17 Ağustos 1999 Marmara depreminde hayatını kaybedenler için düzenlenen anma programı gerçekleştirildi. Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başlayan etkinlikte, deprem şehitleri için dualar edilirken, afetlere hazırlık ve kentsel dönüşüm çalışmalarının önemine dikkat çekildi. Programın sonunda, afetlere hazırlık çalışmalarında görev alan sivil toplum kuruluşlarına sertifikaları verildi.
Felaketin merkez üssü Gölcük’te, 17 Ağustos 1999 Marmara depreminin 27. yıl dönümünde hayatını kaybedenler anıldı. Kavaklı Sahili’nde düzenlenen programda, depremin yarattığı acılar bir kez daha hatırlatılırken, afetlere hazırlık, kentsel dönüşüm ve dirençli şehirlerin önemi vurgulandı. Yapılan konuşmalarda, 1999’dan günümüze kadar yapılan çalışmalar ve Kocaeli’nin mevcut yapı stoku hakkında bilgiler paylaşıldı. Etkinliğe, kent protokolü, siyasi parti temsilcileri, sivil toplum kuruluşlarının üyeleri, arama kurtarma ekipleri ve çok sayıda vatandaş katıldı.
“İlçemiz depreme hazır hale geldi”
Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, deprem sonrası kamu yapılarının yenilendiğini ifade ederek, “Cumhurbaşkanımızın liderliğinde bakanlıklarımız tarafından ilçemizde önemli çalışmalar gerçekleştirildi. Belediye binası, adliye binası, yeni hükümet sarayı, 9 Eylül 2023’te açılan yeni devlet hastanesi, yenilenen okullar ve sağlık ocakları, jandarma binası gibi kamu binalarıyla ilçemiz depreme hazır hale geldi. Sivil binalar açısından, 200’e yakın orta hasarlı ve güçlendirilmesi yapılmamış metruk binanın yıkımını gerçekleştirdik. Gölcük merkezdeki kentsel dönüşüm çalışmaları eylül ayı itibarıyla tamamlanacak. Ayrıca, karayolu kenarındaki alanlarda ikinci etap kentsel dönüşüm çalışmaları da planlanıyor. Ancak, sağlam olan ve onarılan orta hasarlı binaların deprem anında nasıl performans göstereceğini bilemiyoruz. Bu binaların dönüştürülmesi için çalışmalar devam ediyor” dedi.
“Afet yönetiminde belli görev ve sorumluluklar yükleyen düzenlemeler yapıldı”
Afet ve Acil Durum Yönetimi (AFAD) Başkanı Ali Hamza Pehlivan, 1999 Marmara depreminin Türkiye’nin afet yönetimi anlayışında bir dönüm noktası olduğunu belirtti. “1999 yılı, afet yönetimi anlayışında yeni bir bakış açısının gerekliliğini ortaya koyan bir dönemdi. Sonrasında birçok bilimsel çalışma yapıldı, 2004 yılında Deprem Şurası toplandı ve yasal düzenlemeler gerçekleştirildi. Büyükşehir Yasası, Belediye Yasası ve İl Özel İdare Yasası’nda yerel yönetimlere belli görev ve sorumluluklar yüklendi. Zorunlu Deprem Sigortası, DASK olarak bilinen sistem 1999 yılında yüzde 5 seviyesindeyken, bugün yüzde 58’e yükseldi. 2007 yılında Bina Deprem Yönetmeliği güncellendi ve yapı denetimi zorunlu hale getirildi. 2009 yılında ise afete yönelik yönetim anlayışında köklü değişiklikler yapıldı ve AFAD Başkanlığı kuruldu. Bu değişimle birlikte, kriz odaklı yönetimden, bütünleşik afet yönetimi anlayışına geçildi” ifadelerini kullandı.
“150 bin bağımsız birim için 450 milyar para lazım”
Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, kentteki yapı stoğunun yarısının deprem sonrası yenilendiğini belirtti. “Her seferinde bu konuşmalara katıldıkça, asıl meselemizin bu tür felaketlerin yaşanmaması olduğunu unutmamalıyız. Depremden önce inşa edilen yaklaşık 160 bin bina var. İçinde, bağımsız birim olarak yaklaşık 150 bin birimin dönüştürülmesi gerekiyor. Bu, oldukça büyük bir rakam. Eğer 150 bin bağımsız birimi 100 metrekare olarak hesaplarsak, toplamda 450 milyar lira gibi bir bütçeye ihtiyaç duyuluyor. Ancak, Kocaeli’nin yıllık inşaat kapasitesi yaklaşık 15 bin bina. Dolayısıyla, kaynak bulmak ve bu dönüşümü hızlandırmak için yeni bir yaklaşım benimsememiz gerekiyor” şeklinde konuştu.
“Kentsel dönüşüm bir imar meselesi değil, bir istikbal meselesi”
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Nilhan Ayhan, “Burada acımızı paylaşıyoruz ama geleceği planlamak da zorundayız. Kentsel dönüşüm, bir imar meselesi değil, bir istikbal meselesidir. 27 yıl içinde birçok şey yapıldı, 2,5 milyon bağımsız birim dönüştürüldü, bunların 20 bini Kocaeli’nde. Ancak, kaybettiğimiz 18 bin 373 canımıza karşılık daha fazla çalışmamız gerekiyor. Türkiye Yüzyılı şehircilik vizyonu çerçevesinde birçok plan yapmamız lazım. Sosyal konut çalışmalarımız devam etmekte; hedefimiz, her gelir düzeyinden vatandaşımızın sağlam ve dirençli yapılarda yaşamasını sağlamaktır” dedi.
“Afetten önceki çalışmaları tamamlamamız lazım”
Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, anma programlarının geçmişten ders çıkarmak açısından önemli olduğunu ifade ederek, “Afet öncesi çalışmalar büyük önem taşıyor. İl Risk Azaltma Planları ile potansiyel risklerin belirlenmesi ve şehirlerin dirençli hale getirilmesi için çalışmalar yapılıyor. Kamu olarak üzerimize düşen görevleri en iyi şekilde yerine getirmeli, vatandaşlar da bu konulara duyarlılık göstermelidir. 6 Şubat’ta yaşanan depremde yıkılan binaların büyük çoğunluğu, 1999 depreminden önce yapılmış binalardı. Dolayısıyla, kayıplarımızın tekrarlanmaması için dönüşümü hızlandırmalıyız” diye konuştu.
Programın sonunda, afetlere hazırlık ve arama kurtarma çalışmalarında görev alan sivil toplum kuruluşlarına sertifikaları takdim edildi. Anma etkinliği, sertifika töreninin ardından sona erdi.
