Dünyada binde 1-3 oranında görülen spina bifida, Türkiye’de bu oran binde 3-5 olarak daha yaygın bir şekilde karşımıza çıkıyor. Her yıl yaklaşık 3 bin 750 bebek bu sağlık sorunu ile dünyaya gelirken, İstanbul Beykent Üniversitesi Hastanesi’nden Op. Dr. İbrahim Alataş, “Hastalığın erken teşhisi ve anne karnında yapılan cerrahi müdahale sayesinde bu çocuklar; yürüyebilen, koşabilen ve zihinsel engeli olmayan sağlıklı bireyler olarak doğabilir” ifadelerini kullandı.
Spina bifida, konjenital kalp hastalıklarından sonra en sık görülen doğumsal anomaliler arasında yer alıyor. Türkiye’deki görülme sıklığı binde 3 ila binde 5 arasında değişmekte olup, her yıl yaklaşık 3 bin 750 bebek bu hastalıkla dünyaya gelmektedir. Dr. Alataş, spina bifidanın tanı ve tedavi süreçleri hakkında önemli bilgiler sundu. Erken tanı ve anne karnında gerçekleştirilen fetal cerrahinin kritik bir rol oynadığını vurguladı.
Dr. Alataş, spina bifidanın anne karnında cerrahi tedavi olasılığı olan önemli bir durum olduğunu belirtti. “Fetal cerrahi genellikle gebeliğin 26’ncı haftasında uygulanır. Bebeğin sırtındaki açıklık kapatılarak sinir sistemi korunur. Bu sayede çocuklar sağlıklı bireyler olarak dünyaya gelir” dedi.
Spina bifidanın gebeliğin erken dönemlerinde tespit edilebileceğine dikkat çeken Dr. Alataş, şu bilgileri paylaştı:
“12-16’ncı haftalarda ultrason ile tanı konulabilir. 18-20’nci haftalarda ise beyin cerrahisi, çocuk cerrahisi, perinatoloji ve çocuk hastalıkları uzmanlarının yer aldığı bir konseyde değerlendirme yapılır. Fetal cerrahi için bebeğin bacak hareketlerinin olması, genetik anomali bulunmaması ve annenin cerrahiye uygun olması gerekir.”
Fetal cerrahinin hem anne hem de bebek için bazı riskler taşıdığını belirten Dr. Alataş, bu risklerin yanında faydalarının daha fazla olduğunu ifade etti. “Bebeğin sırtındaki yaranın erken kapanması, sinir hasarını önleyerek motor ve zihinsel engellerden korunma şansını artırır” şeklinde konuştu.
Spina bifidanın en önemli risk faktörlerinden birinin folik asit eksikliği olduğunu kaydeden Dr. Alataş, bu konuda şu uyarıyı yaptı:
“Avrupa ve Amerika’da 18 yaş üstü tüm kadınlara günlük folik asit kullanımı önerilmektedir. Türkiye’de ise genellikle gebelik tanısı konulduktan sonra başlanıyor ki bu da koruyucu etkisini azaltmaktadır. 18 yaş üstü tüm kadınların günlük folik asit alması son derece önemlidir.”
Türkiye’deki durumu değerlendiren Dr. Alataş, bilinçli gebelik ve düzenli folik asit kullanımının yetersiz olduğunu belirterek şu çağrıda bulundu:
“Spina bifida tanısı alan gebelerin zaman kaybetmeden fetal cerrahi merkezlerine başvurması gerekir. Ameliyat kararı zorlayıcı olabilir, ancak sağlıklı yürüyen bir çocuğa sahip olmanın bu riske değeceğini unutmamalıyız. Gebelik planlayan tüm kadınların folik asit kullanmaları ve düzenli kontrollerini ihmal etmemeleri büyük bir fark yaratacaktır.”
