Zonguldak’ta, hastaların mikro yüz ifadelerini akıllı gözlükle analiz ederek depresyon teşhisinde hekimlere yapay zeka desteği sunan bir sistem geliştirildi. Bu yenilik, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından faydalı model olarak tescillendi.
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Hakan Kayış’ın liderliğinde hayata geçirilen “Makine Öğrenimi Destekli Depresyon Tespit Sistemi”, TÜRKPATENT onayıyla “faydalı model” belgesi almayı başardı.
Bu sistem, psikiyatri uzmanlarına klinik değerlendirme ve takip aşamalarında somut veriler sunmayı amaçlıyor. Özel bir bilgisayar yazılımıyla entegre çalışan akıllı gözlük, üzerinde kamera ve mikrofon barındırarak hastaların yüzlerindeki mikro mimikleri ve ince ipuçlarını anlık olarak analiz ediyor. Böylece hekimlerin teşhis sürecinde kullanabilecekleri güçlü bir karar destek mekanizması oluşturulması hedefleniyor.
“Karar destek sistemi sunmayı hedefliyoruz”
Dr. Öğretim Üyesi Hakan Kayış, patentle tescillenen sistemin amacını ve psikiyatri alanındaki önemini şu şekilde özetledi:
“Geliştirdiğimiz sistemin adı, makine öğrenimi destekli depresyon tespit sistemi. Bu buluş, Türk Patent tarafından tescillendi. Amacımız, depresyon tanısında ve diğer psikiyatrik rahatsızlıklarda hastalar ile hekimlere daha objektif bir araç sunarak bir karar destek sistemi oluşturmaktır. Psikiyatri, hekimlerin çoğunlukla hastadan aldığı öykü ve muayene ile tanı koyduğu bir alandır. Dolayısıyla, objektif tetkiklerin eksikliği nedeniyle bu buluşun hayata geçmesi, özellikle faydalı olacaktır. Böylece hastalarla yapılan görüşmelerden, herhangi bir müdahale olmaksızın objektif veriler elde edebileceğiz.”
“Görüntü analiz yazılımlarıyla ipuçları aranıyor”
Sistemin teknik altyapısı ve çalışma prensibi hakkında bilgi veren Kayış, “Bu sistemin temelinde gözlük bir araçtır. Bu gözlükle hastalarla belirli protokoller çerçevesinde görüşmeler yapıyoruz. Ardından bu görüşmeleri bilgisayar görüntü analiz yazılımları ile inceliyoruz. Analizler sırasında her bir hastalığa özel ipuçları arıyoruz. Geliştirdiğimiz yazılımda farklı yazılım araçları kullanıyoruz ve bu süreç İzmir Ekonomi Üniversitesi’nden bilgisayar mühendisi Çınar Gedizlioğlu ile birlikte yürütülüyor. Her hastalığa özgü yüz ifadelerinde ipuçları mevcut. Psikiyatristler de bu ipuçlarından yola çıkarak kararlar vermektedir. Bizim amacımız, bu ipuçlarını daha otomatik ve objektif bir hale getirmektir.”
Tanıyı yine hekimler koyacak
Dr. Kayış, geliştirilen sistemin hekimlerin yerini almayacağının altını çizerek, otizm gibi erken tanı süreçlerine de değindi. “Psikiyatri ve tıp alanlarında tanıyı koyma yetkisi hekimlere ait olmaya devam edecektir. Bu sistem, yalnızca bir karar destek aracıdır. Özellikle otizm gibi daha erken yaşlarda tanı konulabilen durumlarda, hastalar için daha faydalı olacağını düşünüyorum.” şeklinde konuştu.
