Manisa Milletvekili ve MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’yı ziyaret ederek üzüm üreticilerinin taleplerini gündeme taşıdı. Akçay, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) kuru üzüm alımı yapması, üzüm fiyatlarının en geç temmuz ayında açıklanması, rekolte spekülasyonlarının önlenmesi ve kaçak ile ithal kuru üzümün denetlenmesi gibi konularda önemli çağrılarda bulundu.
Üzüm üreticilerinin yaşadığı sorunları Bakan Yumaklı’ya aktaran Akçay, görüşmede yaş ve kuru üzüm üretimi, rekolte tahminleri, TMO’nun alım yapması ve sektördeki spekülasyonlar üzerinde durulduğunu belirtti.
“Türkiye kuru üzümde dünya birincisi”
Akçay, Türkiye’nin kuru üzüm üretimi ve ihracatında dünya genelinde birinci olduğunu vurguladı. Bağ alanı bakımından 5’inci, toplam üzüm üretiminde ise 6’ncı sırada yer aldığını ifade etti.
Akçay, “Yıllık ortalama 240 bin tonluk çekirdeksiz kuru üzüm üretimi ve yüzde 45’lik ihracat payı ile dünyada lideriz. Kuru üzüm ihracatından 2024/2025 sezonunda 547 milyon dolar, 2025/2026 sezonunda ise 430 milyon dolar döviz elde edildi. Yaş üzüm ihracatından ise her yıl 150-200 milyon dolar döviz geliri sağlanmaktadır.” dedi.
“Manisa için üzüm, ailenin geçimi demek”
Manisa’nın Türkiye’nin üzüm üretiminde kritik bir yer tuttuğunu ifade eden Akçay, bu bölgede yaklaşık 100 bin ailenin geçimini üzümden sağladığını belirtti.
Türkiye’deki kurutmalık üzümün yüzde 85’inin, sofralık üzümün ise yüzde 20’sinin Manisa’da üretildiğini kaydeden Akçay, “Üzüm, tarımsal ihracatımızda ilk üç sırada. Manisalı için üzüm, ailenin geçimi, gençlerin çeyizi ve çocukların harçlığı demektir.” diye konuştu.
Rekolte üzerinden spekülasyon yapıldığını savunan Akçay, her hasat dönemi öncesinde yüksek rekolte beklentilerinin gündeme getirilerek fiyatların aşağı çekilmeye çalışıldığını dile getirdi.
Rekolte belirleme sürecinde devletin müdahil olması gerektiğini belirten Akçay, bu sürecin tarım il müdürlükleri, çiftçiler, ziraat odaları ve diğer paydaşlardan oluşan bir komisyon tarafından yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca, ‘Üzüm Müdahale Kurumu’ kurulmasının fiyat dalgalanmalarını önleyebileceğini ifade etti.
“TMO kuru üzüm almalı”
Akçay, rekolte spekülasyonlarının önüne geçilmesi adına devletin piyasada düzenleyici rol üstlenmesi gerektiğini belirterek, TMO’nun kuru üzüm alımını gerçekleştirmesi gerektiğini söyledi.
“Rekolte spekülasyonunu önlemek için devlet müdahil olmalıdır. TMO, piyasayı düzenleyici nitelikte bir fiyat açıklaması yaparak kuru üzüm almalıdır.” dedi.
Kuru üzüm fiyatlarının hasat öncesinde açıklanmasının üreticiler için kritik bir öneme sahip olduğunu dile getiren Akçay, bu fiyatların en geç temmuz ayının son haftasında belirlenmesi gerektiğini ifade etti.
Üzüm üreticilerinin TMO kuru üzüm fiyatına göre yaş üzüm fiyatlarını belirlediğini vurgulayan Akçay, fiyatların geç açıklanmasının olgunlaşmamış üzümlerin ihraç edilmesine ve yaş üzüm fiyatlarının düşmesine neden olduğunu kaydetti.
Kaçak ve kalitesiz kuru üzümün hem iç piyasada fiyatları baskıladığını hem de Türk üzümünün marka değerini tehdit ettiğini belirten Akçay, denetimlerin artırılması gerektiğini söyledi.
Kaçak kuru üzümlerinin iç piyasada fiyatı düşürmekte ve Türk üzümünün kalitesini tehdit ettiğini ifade eden Akçay, özellikle serbest bölgeler üzerinden kaçak üzüm ihracatının engellenmesine yönelik denetimlerin artırılması gerektiğini söyledi.
2026/2027 sezonunda kuru üzüm ithalatı yapılacağı yönündeki iddialara dikkat çeken Akçay, rekoltenin yüksek beklendiği bir sezonda ithalatın üretici açısından olumsuz sonuçlar doğuracağını savundu.
İthal üzümlerin Türk üzümleriyle karıştırılarak ihraç edilmesi durumunda Türkiye’nin uluslararası pazarlardaki marka değerinin zarar görebileceği uyarısında bulundu.
Üzüm için çözüm önerileri
Akçay, bağcılık sektörünün sorunlarının çözümü için üretim planlaması ve fiziki planlama yapılmasını önerdi. Yüksek rekolte yıllarında oluşabilecek arz fazlası için yeni dış pazarların bulunması gerektiğini vurguladı.
Ayrıca lisanslı depoculuk sisteminin kurulması, depolama maliyetlerinin desteklenmesi, üzümün havza bazlı üretim kapsamında değerlendirilerek destekleme kapsamına alınması ve Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde üzüm için daire başkanlığı kurulması gibi önerilerde bulundu.
Kuru üzümün ülke genelinde daha etkin bir şekilde pazarlanması için TMO veya Tarım Kredi Kooperatiflerinin pazarlama ağının kullanılmasını isteyen Akçay, tarımsal sulama ve işletmelerde kullanılan elektrikte çiftçiye özel tarife uygulanması gerektiğini ifade etti.
Üretim maliyetlerinin düşürülmesi amacıyla tarımsal girdiler üzerindeki ÖTV ve KDV’nin kaldırılması gerektiğini belirten Akçay, destek primlerinin yalnızca ihracatçılara değil, doğrudan üreticilere de verilmesi gerektiğini söyledi.
Bağcılık sektörünün sorunlarının bir an önce çözülmesi gerektiğini vurgulayan Akçay, ülkenin potansiyelinin değerlendirilmesi ve bağcılıktan geçimini sağlayan ailelerin gelir düzeyinin artırılması için bu sorunların giderilmesinin önemine dikkat çekti.
