Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), sadece çocukların akademik başarılarını değil, aynı zamanda sosyal ilişkilerini ve duygusal gelişimlerini de olumsuz yönde etkileyen bir nörogelişimsel bozukluk olarak dikkat çekiyor. Psikolog Ferahnaz Şeyma Yılmaz, bu durumun genellikle ‘yaramazlık’ ya da ‘hareketlilik’ olarak değerlendirildiğini belirterek, “Dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik belirtilerine dikkat edilmelidir. Erken tanı ve doğru destek ile çocukların akademik başarıları, sosyal ilişkileri ve yaşam kaliteleri önemli ölçüde iyileştirilebilir” diye ifade etti.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’nun, çocukluk döneminde başlayan ve yetişkinlikte de devam edebilen bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Medical Park Ordu Hastanesi’nden Psikolog Ferahnaz Şeyma Yılmaz, “DEHB belirtileri genellikle 3-4 yaşlarında fark edilmeye başlasa da, daha erken dönemlerde de gözlemlenebilir. Bebeklik döneminde huzursuzluk yaşayan ve sakinleşmekte zorlanan çocuklar, ilerleyen yıllarda ‘yaramaz’ ya da ‘ele avuca sığmayan’ olarak tanımlanabilir. Özellikle okul döneminde akran ilişkileri, sınıf kurallarına uyum ve akademik başarıda yaşanan zorluklar, belirtilerin daha belirgin hale gelmesine neden oluyor” şeklinde konuştu.
“Her çocukta aynı belirtiler görülmeyebilir”
DEHB’nin her çocukta farklı şekillerde geliştiğini belirten Psikolog Yılmaz, “Bazı çocuklarda dikkat eksikliği ön plandayken, diğerlerinde hiperaktivite ve dürtüsellik daha belirgin olabilir. Hiperaktivitesi belirgin olan çocuklar, yerinde durmakta zorlanabilir, ders sırasında sık sık ayağa kalkabilir, kurallara uymakta zorluk çekebilir ve sabırsız davranışlar sergileyebilir” dedi.
“Dikkat eksikliği günlük yaşamı da etkiliyor”
Dikkat eksikliğinin sadece akademik başarıyı değil, günlük yaşamı da etkilediğini vurgulayan Psikolog Yılmaz, “Dikkat eksikliği baskın olan çocukların dikkat süreleri genellikle kısadır. Bu çocuklar ödevlerini tamamlamakta zorlanabilir, unutkanlık yaşayabilir, eşyalarını sık sık kaybedebilir ve planlama ile organizasyon becerilerinde zorluk çekebilir. Uzun yönergeleri takip etmekte de sıkıntı yaşayabilirler” ifadelerini kullandı.
“Ailelerin yaklaşımı tedavi sürecini destekliyor”
Ailelerin tutumunun çocukların gelişiminde kritik bir rol oynadığına dikkat çeken Psikolog Yılmaz, “DEHB tanısı almış çocuklarda günlük düzenin korunması, kuralların tutarlı bir şekilde uygulanması ve olumlu davranışların ödüllendirilmesi büyük önem arz eder. Fiziksel cezadan kaçınılmalı, çocuk olumsuz bir davranış sergilediğinde önce sakinleşmesi beklenmeli, ardından davranış üzerine diyalog kurulmalıdır. Bu yaklaşım, daha sağlıklı sonuçlar elde edilmesine yardımcı olur” şeklinde konuştu.
“Erken tanı yaşam kalitesini artırıyor”
Çocuklarında dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik veya dürtüsellik belirtileri gözlemleyen ailelerin uzman desteğini geciktirmemesi gerektiğini vurgulayan Psikolog Yılmaz, “Erken tanı ve uygun destek sayesinde çocukların akademik başarıları, sosyal ilişkileri ve yaşam kaliteleri önemli ölçüde artırılabilir. Bu nedenle belirtilerin fark edilmesi durumunda vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması büyük bir önem taşımaktadır” diyerek açıklamalarını sonlandırdı.
