Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya ve Polonya’nın oluşturduğu “E5” adı verilen Avrupa ülkelerinin hükümet ve devlet başkanları, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile birlikte, Berlin’de bir araya geldi. Toplantı, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilecek NATO zirvesine hazırlık amacı taşıyordu.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Polonya Başbakanı Donald Tusk katılım gösterdi. NATO Genel Sekreteri Rutte ise toplantıya görüntülü konferans aracılığıyla bağlandı.
Toplantının gündeminde, Ukrayna’ya destek sağlama yolları, Avrupalıların İran konusundaki rolü ve NATO ülkeleri arasındaki yük paylaşımı gibi önemli meseleler yer aldı.
“Cumhurbaşkanı Erdoğan’a bilgi vereceğim”
Toplantının ardından yapılan ortak basın toplantısında, Almanya Başbakanı Merz, Ankara’daki NATO Zirvesi’ne iki hafta kaldığını vurgulayarak, “Bu önemli zirveyi hep birlikte bir başarıya dönüştürmek istiyoruz” dedi.
Rutte’nin görüntülü konferans ile katıldığını belirten Merz, 7-8 Temmuz’daki NATO Zirvesi’ne hazırlık için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump’a bilgi vereceğini kaydetti.
Avrupalılar zirvede Ukrayna’ya desteklerinin süreceği mesajını verecek
E5 ülkeleri olarak Ankara’daki NATO Zirvesi’nde iletecekleri 5 madde üzerinde anlaştıklarını ifade eden Merz, bu maddelerin ilki olarak güçlü ve birleşik bir NATO’yu savunacaklarını söyledi. İkincisi, ittifakı yenilemek ve Avrupa ayağını güçlendirmek istediklerini belirtti. Üçüncü olarak, savunma politikalarında daha fazla işbirliği vurgusu yaparak, Almanya’nın silahlı kuvvetlerini ve savunma sanayisini ittifak ve Avrupa içinde sağlam bir şekilde konumlandırmak istediklerini dile getirdi.
Ukrayna ile ilgili dördüncü başlığı vurgulayan Merz, “Ankara’da Ukrayna’ya yönelik güçlü bir destek sinyali vermek istiyoruz. Federal Hükümet, Avrupa’daki NATO müttefikleri olarak Kiev’e güçlü bir mali taahhütte bulunmamızı öneriyor. Rusya’ya verilen mesaj şudur: Ukrayna güçlü kalacak ve Avrupa’nın desteği azalmayacak” şeklinde konuştu. Merz, ayrıca, ABD ile İran arasındaki müzakerelere dair olumlu bir yaklaşım sergilediklerini belirtti.
Avrupalıların İran konusundaki rolü
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupalılar ve Amerikalılar arasında bir yakınlaşma sürecinin başladığını belirterek, “Amerikalılarla birlikte Ukrayna’nın bütünlüğünü desteklemek konusunda aynı yolda ilerliyoruz” dedi. Macron, bu birliği daha da pekiştirmek istediklerini ifade etti.
ABD ile İran arasındaki görüşmelere değinen Macron, “Bu sürece katılmak istiyoruz, ister geçici görev kapsamında olsun ister Hürmüz Boğazı için şartları belirlemek olsun” dedi. Ayrıca, Avrupa’nın caydırıcılık yeteneklerini artırmak için ortak çözümler üretme kararlılıklarını da vurguladı.
“Endüstriyel temelimizi güçlendirmek için gerekli olan varlıkları göz ardı etmemeliyiz”
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Avrupa’nın güvenlik ve savunma konularında daha güçlü bir bileşen oluşturma arzusunu dile getirirken, transatlantik ittifak içinde endüstriyel temellerini güçlendirmek için gerekli varlıkları göz ardı etmemeleri gerektiğini belirtti.
“Fırsatlar oluşturmak ve bunları savaş alanında kullanmaya devam etmek istiyoruz”
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Ukrayna’ya desteklerinin devam edeceğini ifade ederek, “Yeni fırsatlar oluşturmak ve bunları savaş alanında kullanmaya devam etmek istiyoruz” dedi. Rusya’nın zayıfladığına dair işaretler olduğunu ve Ukrayna’ya verdikleri destekle bu durumu ilerletmeye kararlı olduklarını vurguladı.
Tusk, Ukrayna ile yaşanan son gerilime rağmen destek sözü verdi
Basın toplantısında dikkat çeken bir diğer isim ise Polonya Başbakanı Donald Tusk oldu. Tusk, iki ülke arasında yaşanan gerginliklere rağmen, Ukrayna’ya destek sözü verdi. “Ülkelerimizin Avrupa’nın birliğini ve Transatlantik birliği korumak istediğini teyit etmek için buradayız” dedi.
İstifa eden Starmer’e duygusal veda
Toplantıda, Almanya Başbakanı Merz ve diğer liderler, istifa eden İngiltere Başbakanı Starmer’e teşekkür ederek, “Çok güçlü bir NATO ve birleşik bir Avrupa için çok şey yaptınız” dediler. E5 platformu, Avrupa ülkeleri arasında savunma işbirliğini güçlendirmek ve Rusya ile savaşta Ukrayna’ya destek konusunda işbirliğini koordine etmek amacıyla 2024 yılında kurulmuştu.
