ABD merkezli Bloomberg haber kanalı, ABD ile İran arasında varılan 14 maddelik mutabakat zaptının taslağını gün yüzüne çıkardı. Taslakta, mutabakatın imzalanmasının ardından İran ve ABD’nin mevcut savaşta yer alan müttefikleriyle birlikte tüm cephelerde, Lübnan dahil, savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan edeceği belirtiliyor. Ayrıca tarafların birbirlerine karşı herhangi bir düşmanca eylemde bulunmamayı taahhüt edeceği ifade ediliyor. Taslak, İran ve ABD’nin birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterme, iç işlerine müdahale etmeme konularında mutabık kaldığını vurguluyor. Tarafların, karşılıklı anlaşmayla en fazla 60 günlük bir süre içinde nihai bir anlaşmaya ulaşmak üzere müzakerelere başlayacağı da yer alıyor.
Mutabakatın imzalanmasının ardından ABD’nin deniz ablukasını kaldıracağı ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin en geç 30 gün içinde savaş öncesi duruma döneceği taslakta yer alıyor. Ayrıca, ABD’nin nihai anlaşmanın ardından 30 gün içinde bölgedeki kuvvetlerini geri çekmeyi taahhüt edeceği belirtiliyor. İran’ın da Basra Körfezi ile Umman Denizi arasındaki ticari gemi trafiğini en geç 30 gün içinde eski düzene döndürmek için gerekli adımları atacağı ifade ediliyor. Taslak, ABD’nin bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’ın yeniden imarı ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık bir finansman planı hazırlamayı kabul ettiğini de kaydediyor.
Taslakta, İran’ın nükleer silah üretmeyeceğini teyit ettiği ve tarafların zenginleştirilmiş uranyumun geleceği ile İran’ın nükleer ihtiyaçları gibi diğer nükleer konuları nihai anlaşmada ele alma konusunda uzlaştıkları ifade ediliyor. Ayrıca, İran’ın nükleer programında mevcut durumu koruyacağı, ABD’nin ise İran’a yeni yaptırımlar uygulamayacağı ve bölgedeki askeri varlığını artırmayacağı belirtiliyor.
ABD Hazine Bakanlığı’nın mutabakatın imzalanmasının hemen ardından ve yaptırımlar kaldırılıncaya kadar İran ham petrolü, petrokimya ürünleri ve türevlerinin ihracatı için muafiyetler yayımlayacağı taslakta aktarılıyor. Bunun yanı sıra, ABD’nin nihai anlaşmaya yönelik müzakerelerde ilerleme sağlandıkça İran’ın dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıklarını serbest bırakmayı kabul ettiği de ifade ediliyor.
Mutabakat zaptının metni henüz resmi olarak yayınlanmamışken, ABD ve İran’ın daha önce elektronik ortamda dijital olarak imzaladığı mutabakat zaptını 19 Haziran’da İsviçre’nin Cenevre kentinde düzenlenecek bir törenle imzalaması bekleniyor.
