ABD hükümetinin 12 Haziran Cuma günü geç saatlerde aldığı ani karar, yapay zeka şirketi Anthropic’in en gelişmiş iki modelinin ABD vatandaşları dışındaki kullanıcılar için erişiminin durdurulmasını içeriyor. Anthropic, Cuma günü yaptığı açıklamada, hükümetin “Claude Fable 5” ve “Claude Mythos 5” modellerine yabancı uyruklu kullanıcıların erişimini engellemeye yönelik talimat verdiğini bildirdi. Bu karar, ulusal güvenlik risklerine dayandırılırken, yabancı ülke vatandaşlarının yanı sıra Anthropic’in uluslararası çalışanlarını da kapsadığı ifade edildi.
Şirket, ABD vatandaşlığı tespitinin anlık ve kesin bir şekilde gerçekleştirilememesi nedeniyle, tüm kullanıcılarına yönelik yasal risklerden kaçınmak amacıyla modellerin global ölçekte devre dışı bırakılmak zorunda kaldığını belirtti.
Anthropic, Beyaz Saray ile görüşmelere başladı
Kararın ardından, Anthropic’in üst düzey teknik ekibi Pazar gününden itibaren Beyaz Saray yetkilileriyle görüşmelere başladı. Şirket, hükümetin Fable 5’in güvenlik önlemlerini aşmanın bir yolunu bulduğuna inandığını ve bu durumun modelin beklenmedik şekilde kullanılmasına yol açabileceğinden endişe duyduğunu ifade etti. “Jailbreak” terimi, bir yazılımın güvenlik kısıtlamalarının aşılması anlamına geliyor ve bu durum, bilgisayar korsanlarının engellenmiş özelliklere erişimini sağlıyor.
Anthropic, hükümetin talimatına dayanarak bir rapor incelediklerini ve bu raporda belirtilen yeteneklerin diğer modellerde de mevcut olduğunu doğruladıklarını açıkladı.
Şirket, yaşanan durumu bir yanlış anlama olarak nitelendirerek, karara itiraz edildiğini ve erişimin yeniden sağlanması için yetkililerle müzakerelerin devam ettiğini duyurdu.
Modelin “siber silah” olarak kullanılma riski
Anthropic’in yeni modelinin dış yardım olmaksızın güvenlik açıklarını tespit edebilmesi, yapay zekanın “jailbreak” edilmesi durumunda kötü niyetli kişilerin elinde bir siber silah haline gelebileceği endişesini doğuruyor. Bankacılık gibi kritik sektörlere yönelik siber saldırıları kolaylaştırabileceği düşünülüyor. Bu nedenle, model test sürecinde yalnızca belirli kuruluşlarla sınırlı bir şekilde kullanıma sunulmuştu.
Claude Fable 5’in piyasaya sürülmeden önce, finans, teknoloji ve kamu sektöründeki liderler, sınırlı erişimle modelin açıklarını test etme amacını vurgulayarak endişelerini dile getirmişti. Anthropic, modelin potansiyel tehlikeleri nedeniyle sadece birkaç kuruluşun kullanımına sunulduğunu belirtmişti. Şirket, Claude Fable 5’i piyasaya sürmeden önce “yayınlanamayacak kadar güçlü” olduğunu da iddia etmiş, ancak bu ifadeler birçok çevre tarafından abartılı bulunmuştu.
Karar, Avrupa ve dünya genelinde kaygılara yol açtı
Anthropic’in yeni modellerinin aniden askıya alınması, Avrupa’da büyük yankı uyandırdı. Avrupa Birliği üyesi ülkeler, Anthropic’in Mythos modelinin kendi sistemlerinde nasıl kullanılacağına dair görüşmeler yürütüyordu. Avrupa Komisyonu, ABD yönetiminin ihracat kontrol talimatlarının sonuçlarını değerlendirdiğini duyurdu. Komisyon sözcüsü, “Yeni nesil yapay zeka modellerinin piyasaya sürüldüğünü görüyoruz. Bu modeller siber savunma da dahil olmak üzere önemli avantajlar sunarken, beraberinde ciddi siber güvenlik endişelerini de getiriyor” dedi. Ayrıca, “Bu gelişme, Avrupa’nın teknolojik egemenliğini güçlendirmesi gerektiğinin bir göstergesidir” ifadelerini kullandı.
Kanada Başbakanı Mark Carney de benzer bir açıklama yaparak, yaşananların “az sayıda güçlü yapay zeka aracına aşırı bağımlılığın risklerini” ortaya koyduğunu belirtti.
“Yapay zeka savaşı çoktan başladı”
ABD’nin yapay zeka sektörü üzerindeki kontrolünü vurgulayan karara tepki gösteren Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un partisi Renaissance’ın Cumhurbaşkanı adayı Gabriel Attal, “Yapay zeka savaşı çoktan başladı” dedi. Attal, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı bir baskı aracı olarak kullanmasına atıfta bulunarak, “Başkalarına güvenmek, bizi savunmasız hale getiriyor. ABD’nin kararı bunun bir delilidir. Anthropic, ABD’nin Hürmüz Boğazı’dır” şeklinde konuştu.
Anthropic, ABD hükümetiyle daha önce de sorun yaşamıştı
Bu durum, ABD hükümeti ile Anthropic arasındaki ikinci büyük anlaşmazlık olarak kaydedildi. Şirket, yılın başında ABD hükümetinin yapay zeka güvenlik önlemlerini değiştirme talebini reddetmişti; bu durum, şirketin önceki Trump yönetimiyle de karşı karşıya gelmesine yol açmıştı.
