ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı. İlk olarak İran ile ilgili gündeme gelen Trump, “İran ile olan savaşa dair önemli bir uzlaşmaya vardık. Bu sürecin önümüzdeki günlerde tamamlanması gerekiyor. Avrupa’da muhtemelen bir imza töreni gerçekleştireceğiz. Bu gerçekten büyük bir gelişme” ifadelerini kullandı.
Borsa endekslerinin yükseldiği ve petrol fiyatlarının düştüğüne dikkat çeken Trump, “İran’ın asla nükleer silaha sahip olmayacağına dair bir anlaşmamız bulunuyor. Bu süreçteki temel amacımız buydu. Dolayısıyla bu, önemli bir olay. Yakında bir imza töreni gerçekleştireceğiz ve belgeler neredeyse son haline geldi” dedi.
“Cumhurbaşkanı Erdoğan harikaydı”
Bu sürecin hızla sonuçlanmasını umduğunu belirten Trump, bölgedeki liderlerle gerçekleştirdiği görüşmelere değindi. “Netanyahu ile az önce görüştüm. Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Bahreyn, Kuveyt ve diğer ülkelerin liderleriyle de temas kurdum. Türkiye ile de görüşeceğiz. Cumhurbaşkanı Erdoğan harikaydı. Bu gerçekten olumlu bir gelişme. Pakistan da mükemmeldi” ifadelerini kullandı. Trump, “Bütün Orta Doğu mutlu. Hatta Orta Doğu’nun ötesindeki yerler de memnun. Boğaz, anlaşma imzalanır imzalanmaz açılacak” şeklinde konuştu.
“Bazı geceler 25, bazı geceler 15 gemi geçirdik”
ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan İran’ın bilgisi olmadan gemi geçirdiği yönündeki açıklamalarını yineleyen Trump, “Son bir ay boyunca gece saatlerinde büyük gemileri sessizce geçiriyorduk. Bunu bilmiyordunuz” dedi. Trump, “Işıkları kapattılar. Biz de radarlarını devre dışı bıraktık. Böylece neler olduğunu göremediler. Bazı geceler 25, bazı geceler 15 gemi geçirdik” ifadesini kullandı.
Bu şekilde çok fazla petrol taşındığını vurgulayan Trump, “Boğaz, anlaşmayı imzaladığımız anda resmi olarak açılacak” diye ekledi. Muhtemel imza törenine katılmayacağını belirten Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance’in törene katılacağını söyledi.
“Petrol fiyatlarının düştüğünü göreceksiniz”
Trump, basın toplantısında İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in anlaşmayı onaylayıp onaylamadığına ilişkin bir soruya “Anladığım kadarıyla öyle” şeklinde yanıt verdi. Anlaşma imzalandığında ABD’nin uyguladığı ablukayı kaldıracağını belirten Trump, bunun da anlaşmanın bir parçası olduğunu dile getirdi. “Ve petrol fiyatlarının taş gibi düştüğünü göreceksiniz” ifadelerini kullandı. Nükleer materyal ve müzakerelerle ilgili bir anlaşma olup olmadığı sorusuna ise “Evet, prensipte anlaştık. Zaten nükleer malzemelere kimse yaklaşamıyor çünkü esasen dağın altında gömülü durumdalar” yanıtını verdi. İran’ın nükleer silah geliştirme hedefinden vazgeçip geçmeyeceği ve bu konuda daha fazla müzakere yapılıp yapılmayacağı sorusuna, “Nükleer silaha sahip olmayacaklar. Bunu kabul ettiler” diye konuştu. Trump, savaşın büyük ölçüde sebebinin de bu husus olduğunu belirterek, “Nükleer silah geliştirmeyecek olmalarının yanı sıra, nükleer silah satın almaları da söz konusu olmayacak” dedi.
“Dayanılamayacak kadar ağır darbe aldılar”
İran ve ABD’nin bir anlaşmaya yakın olduğu daha önce de duyurulmuştu. Ancak bu sefer neyin farklı olduğunu soran bir gazeteciye Trump, “Çünkü çok ağır bir darbe aldılar. Dayanılamayacak kadar ağır bir darbe. Anlaşmayı benim istediğimden çok daha fazla istiyorlar” yanıtını verdi. “Sanırım bunu diğer yoldan da yapabilirdik ama daha uzun sürerdi. Bildiğiniz gibi yakın zamanda çok ağır darbe aldılar” diye ekledi.
“Herkes anlaşmayı onayladı”
Trump, “Bu, hem ABD hem de Orta Doğu için harika bir anlaşma. Nihayetinde İran için de olumlu olacağını düşünüyorum çünkü ülkelerini yeniden inşa edebilecekler. Bunun bir rejim değişikliği olduğunu düşünüyorum. Çünkü artık aramızda olmayan insanlara kıyasla bunlar çok daha makul insanlar. İlk liderler grubunu etkisiz hale getirdik. İkinci liderler grubu ise farklı bir grup ve farklı bir seviye. Herkes anlaşmayı onayladı. Şimdi bunu sonuçlandıracağız ve umarım tamamlanmış olacak. İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceğiz” şeklinde konuştu.
“Herkes bunun olmasını istiyor ve bu nedenle olacak”
Trump, anlaşmanın en önemli kısmının “İran hiçbir şekilde, hiçbir biçimde nükleer silaha sahip olmayacak ve satın almayacak” ifadesi olduğunu belirtti. “Bunun herhangi bir nedenle gerçekleşmemesini hayal bile edemiyorum. Onlar da benim kadar imzalamak istiyorlar. Hatta daha fazla istiyorlar” dedi. Trump, “Ayrıca, üzerinde büyük nüfuzu olan birçok ülke tarafından da kabul edildi. Herkes bunun olmasını istiyor ve bu nedenle olacak” diye ekledi.
Dün İran’ın ABD’yi oyalıyor olabileceğini söyleyen Trump, bugünkü diplomasi arayışının neden samimi olduğuna dair bir soruya, “Başlangıçta belli bir istek düzeyi vardı. Son üç gündür onları çok sert vuruyorduk. Bu gece daha da sert vuracağımızı biliyorlardı. Ne yapacağımızı net bir şekilde belirttik. Ayrıntılı bir şekilde açıkladık çünkü donanmaları, hava kuvvetleri, herhangi bir tespit sistemleri yok. Hiçbir şeyleri yok. Bu yüzden onlara ne yapacağımızı net olarak söyleyebildik ve buna karşı yapabilecekleri hiçbir şey yoktu” cevabını verdi.
Trump, “Bir anlaşma yapacaklar. Ve bunun harika bir anlaşma olacağını söylemek isterim. Neden harika biliyor musunuz? Çünkü asla nükleer silaha sahip olmayacaklar. Bunun nispeten hızlı olmasını umuyoruz ama boğazlar anlaşma imzalanır imzalanmaz açılacak. İmza töreni belki cumartesi ya da pazartesi günü olabilir. Bunun oldukça hızlı ilerleyeceğini düşünüyoruz” dedi.
“Aslında boğazlar aylardır açıktı”
Trump, “Aslında boğazlar aylardır açıktı. Sadece bunu siz bilmiyordunuz. Amerikalı muhabirler bunu öğrenemedi” diyerek ekledi. “Dün birçok gemiyi geçirdiğimizi açıkladım ve kimsenin haberi yoktu. Çok sayıda gemi geçirdik ve yüz milyonlarca varil petrol taşındı. Kimsenin yapabileceği bir şey yoktu. Eğer bu anlaşmayı imzalarsak, artık resmi olarak da öyle olacak” şeklinde konuştu.
ABD’nin Venezuela ile yaptığı savaşın maliyetinin petrol ticaretiyle karşılandığını ifade eden Trump, İran konusunda da benzer bir durumun yaşanacağını belirtti. “En son ne zaman harcadığımız parayı kat kat geri kazandığımızı duydunuz? Savaşlara giriyoruz, orayı yerle bir ediyoruz ve sonra eve dönüyoruz. Hiçbir şey olmuyor. Ancak Venezuela olağanüstüydü. Bu da olağanüstü” dedi.
“Yakıt fiyatlarının da dört ya da beş ay öncesine göre daha düşük olacağını düşünüyorum”
Amerikalı çiftçilerin gübre fiyatları nedeniyle yaşadığı zorluklar ve federal yardım konusunda ne düşündüğü sorusuna Trump, “Aslında şu anda bunu değerlendiriyorum” yanıtını verdi. Trump, “Evet, çiftçilerin gübre konusunda sorunu var. Ama bunların hepsi artık düşecek. Yakıt fiyatlarının da dört ya da beş ay öncesine göre daha düşük olacağını düşünüyorum” dedi. İran’ın nükleer
