Türkiye’nin ilk astronotu ve TUA Yönetim Kurulu Üyesi Alper Gezeravcı, Ay misyonu iradesinin dünya genelinde sınırlı sayıda ülke tarafından benimsenmiş olmasının büyük bir önem taşıdığını vurguladı.
“Türkiye’nin Ay Görevi: Bilimsel Çalışma Grubu Toplantısı”, Düzce Üniversitesi Cumhuriyet Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi. Türkiye’nin Ay’a yönelik ilk misyonu çerçevesinde düzenlenen bu toplantı serisinin dördüncüsü, akademi, kamu ve sanayi paydaşlarını bir araya getirdi. TÜBİTAK Uzay koordinasyonunda yürütülen Ay Bilimsel Çalışma Grubu Toplantıları, Türkiye’nin Ay araştırmalarına yönelik bilimsel yol haritasının belirlenmesine katkı sunuyor.
Dr. Fahri Öztürk, TÜBİTAK UZAY Ay Görevi Bilimsel Çalışmalar Koordinatörü, açılış konuşmasında Ay’ın 4,5 milyar yıllık geçmişiyle eşsiz bir kaynak olduğunu ifade etti. Ay’ı uzayın derinliklerine açılan bir üs olarak kullanmayı hedeflediklerini belirten Öztürk, değerli madenler ve su kaynakları barındıran Ay için, ülkenin ilk milli derin uzay aracını geliştirdiklerini vurguladı. Bu toplantıların, uzay ekosistemini daha da güçlendirdiğini söyledi.
TÜBİTAK Uzay Enstitü Müdürü M. Mehmet Nefes, Türkiye’nin Ay görevini, Milli Uzay Programı’nın 10 hedefinden biri olarak nitelendirerek, bu projeyi yürütmenin kendileri için bir gurur kaynağı olduğunu ifade etti. Geliştirdikleri 3,5 tonluk uzay aracının ülkemiz için bir ilk olduğunu belirten Nefes, önümüzdeki yıl uzay aracının Ay’a seyahat edeceğini ve Ay çevresinde önemli operasyonlar gerçekleştireceklerini dile getirdi. Projenin herkesin katkısıyla gerçekleştiğini vurguladı.
Düzce Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nedim Sözbir, uzaya hâkim olmanın dünyaya hâkim olmayı sağladığını belirterek, projeye ev sahipliği yapmanın gurur verici olduğunu ifade etti. Projenin yalnızca Ay’a gitmekle kalmayıp, farklı misyonları da barındırdığını vurguladı. Sözbir, Türkiye’nin uzay alanında önemli yetkinlikler kazandığını ve Ay görevinin bu kazanımları artıracağını belirtti. Elde edilecek verilerin dünya literatürüne önemli katkılar sağlayacağını dile getirdi. Ayrıca, Düzce Üniversitesi’nin TÜBİTAK Uzay ile ortak yürüttüğü Gezgin-1 tarım uydu projesinden de bahsetti.
Alper Gezeravcı, Türkiye’nin gelecek nesillerine özgüven kazandıracak bu iş birliği için TÜBİTAK Uzay ve Düzce Üniversitesi’ne teşekkür etti. Projenin ehil ellerde ilerlemesinden duyduğu gururu dile getiren Gezeravcı, insanlı ilk uzay misyonunun ve uydu misyonunun başarıyla tamamlandığını söyledi. Ay misyonunun, dünyada az sayıda ülke tarafından benimsenen bir irade olduğunu belirten Gezeravcı, öğrenilmiş çaresizliklerden yorulduklarını ve Türkiye’nin ileri düzeydeki vatandaşlarıyla eşit konumda olduğunu ifade etti. Son olarak, Uzay Limanı projesine dikkat çekerek özgüvenin önemini vurguladı.
TUA Uzay Sistemleri, Misyonları ve Teknolojileri Daire Başkanı Bayram Yıldız, Türkiye’nin uzay vizyonunu küresel bir aktör olarak dünyaya kabul ettirdiğini söyledi. Proje sayesinde Türkiye’nin derin uzay operasyon yeteneklerini geliştirdiğini belirten Yıldız, uzay ekonomisinin küresel ekonomiden çok daha hızlı büyüdüğüne dikkat çekti.
Protokol konuşmalarının ardından, TÜBİTAK Uzay Ay Projesi Yöneticisi Dr. Burak Yağlıoğlu “Türkiye’nin Ay Görevi ve Yol Haritası” başlıklı sunumunu gerçekleştirdi. Ay’ın temel özellikleri, Ay’daki su, derin uzay lojistiği ve değerli kaynakların ekonomik değere dönüştürülmesi konularında bilgi verdi. Türkiye’nin Ay’da varlık gösteren 9 ülkeden biri olacağını belirtti.
Programın ikinci oturumunda, Burak Karagözoğlu “Bilimsel Görev Yükü I – Ay Nötr Parçacık Teleskobu (LNT)” ve “Bilimsel Görev Yükü II – Radyasyon Kalorimetresi”, Sena Nur Çalışkan “Bilimsel Görev Yükü III – Yüksek Çözünürlüklü Ay Radyometresi (LNR)” ve “Bilimsel Görev Yükü IV – Dozimetre”, Nilüfer Öztürk ise “Görüntüleme Görev Yükleri” konularında sunumlar yaptı.
Üçüncü oturumda; Dr. Cihan Taştan “DNA Ark: Voyager-İlhamlı Ay Görevi ile DNA Veri Depolamanın Mikrogravite ve Kozmik Radyasyon Altında Dayanıklılığının Test Edilmesi”, Dr. Eymen Akşener “Ay Regoliti Çalışmaları”, Doç. Dr. Ersin Söken “Ay Yüzeyinde Robotik Araştırmalar”, Puura Uzay adına ise Emre Aklan, Mehmet Batuhan Kaya ve Ömer Burak İskender “Uzay İtki Sistemleri ve Puura” başlıklı konuşmalarla programa katkı sağladı.
Dördüncü ve son oturumda ise Süleyman Salihler “Regolith Üzerine Avrupa’daki Çalışmalar”, Prof. Dr. Mustafa Helvacı “Ay Albedosu İçin Uzay Tabanlı Otonom Fotometrik Ölçüm Sistemi” ve Yağmur Arzum Kaya “Ay Görevi İçin İniş Yeri Seçimi” konularındaki bilgi ve deneyimlerini katılımcılarla paylaştı.
Düzce Üniversitesi’nde gerçekleştirilen IV. Ay Bilimsel Çalışma Grubu Toplantısı, Türkiye’nin Ay Programı kapsamındaki güncel gelişmeleri, bilimsel görev yüklerinin mevcut durumunu ve yeni iş birliği fırsatlarını değerlendirdi. Programda Ay yüzeyi araştırmaları, kaynak kullanımı, regolit temelli çalışmalar ve robotik sistemler gibi konular ele alındı. Bilimsel oturumlarda ise uzay ortamında veri işleme, sistem dayanıklılığı, robotik uygulamalar ve ileri itki teknolojileri gibi alanlardaki güncel çalışmalar tartışıldı.
Toplantı, üniversiteler, araştırma kurumları ve sanayi temsilcilerini bir araya getirerek Türkiye’nin Ay araştırmaları alanındaki bilimsel ve teknolojik kapasitesinin gelişimine önemli katkılar sağladı.
