ABD Başkanı Donald Trump, basına kapalı olarak gerçekleştirilen kabine toplantısında İran ile ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Trump, İran ile savaşın sonlandırılmasına yönelik bir anlaşmaya varılacağına dair inancını yineleyerek, durumu aceleye getirmediğini ve özellikle iç siyasi baskılar nedeniyle hızlı hareket etmediğini belirtti.
“Ara seçimler umurumda değil”
Başkan Trump, İran savaşının yaklaşan ara seçimlere etkisi konusunda endişe duymadığını ifade etti. İran yönetiminin gücünün tükendiğini ve ABD’nin şartlarını kabul etmekten başka bir seçeneği kalmadığını savundu. Trump, İran’ın müzakereleri uzatma stratejisinin başarısız olacağını vurguladı. “Beni, bekleyerek yıpratabileceklerini düşündüler. ‘Biz dayanacağız, onu bekleyen ara seçimler var’ diye hesap yaptılar. Ara seçimler umurumda değil” dedi.
Texas eyaletindeki Senato ön seçimlerinde kendi desteklediği adayın kazanmasına atıfta bulunan Trump, “Dün gece ne olduğuna bakın. Bu ara seçimlerin ön gösterimiydi. İnsanlar durumu anlıyor. İran’ın nükleer silah sahibi olmaması gerektiğini anlıyor” şeklinde konuştu.
“Başka seçenekleri yok”
Trump, ABD ile İran arasında yakında bir anlaşmaya varılacağına olan inancını dile getirirken, mevcut şartların henüz tatmin edici olmadığını belirtti. “İran son derece istekli. Bir anlaşma yapmayı gerçekten çok istiyorlar. Şimdiye kadar buna ulaşamadılar. Ve bu durumdan memnun değiliz. Ama olacağız. Ya bu iş olacak ya da işi kolay bir şekilde tamamlamak zorunda kalacağız” ifadelerini kullandı.
İran’ın mevcut ağır ekonomik koşulları nedeniyle anlaşma aramak zorunda olduğunu düşünen Trump, “Enflasyonları yüzde 250. Paralarının değeri yok. Tüm ekonomik sistemleri çökmüş durumda. Sadece bir anlaşma yapmak istiyorlar. Bence başka seçenekleri yok” dedi.
“Boğaz, herkese açık olacak”
Kabine toplantısının ardından İran’ın Hürmüz Boğazı’nın kontrolüne ilişkin soruya yanıt veren Trump, “Hayır, boğaz herkese açık olacak” dedi. Trump, uluslararası suların söz konusu olduğunu ve kimsenin kontrol edemeyeceğini, bunun müzakerelerin bir parçası olduğunu vurguladı. Umman’ın da diğer ülkeler gibi davranmak zorunda kalacağını belirten Trump, “Aksi takdirde onları havaya uçurmak durumunda kalırız. Bunu anlıyorlar” ifadelerini kullandı.
“Bol miktarda petrolümüz var”
Hürmüz Boğazı’nın açılması konusunda ekonomik baskı hissedip hissetmediği sorusuna Trump, “ABD’nin o kadar çok petrolü var ki, biz ihracatçı konumundayız. Yani bol miktarda petrolümüz var. Bu açıdan bakıldığında dünyanın en avantajlı topraklarına sahibiz” yanıtını verdi. Petrol fiyatlarının savaş nedeniyle yüksek olduğu yönündeki itiraza ise, fiyatların savaşın ardından eski seviyelere gerileyeceğini belirtti. Trump, “Temel aciliyet, İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin verilemeyeceği meselesidir” dedi.
“İsrail’i yok ederdi”
Trump, ABD’nin İran’a saldırmamış olsaydı, İran’ın nükleer silah sahibi olacağına dair açıklamalarını yineleyerek, “İsrail’i yok ederdi. Tüm Orta Doğu’yu havaya uçururdu. Ama bu asla olmayacak” dedi. İran’ın uranyum stoklarının Rusya ya da Çin’in almasını kabul edip etmeyeceği sorusuna, “Hayır, bunu kabul etmezdim. Bu beni rahatlatmazdı” yanıtını verdi.
“İran’a yaptırımların hafifletilmesini ya da para verilmesini konuşmuyoruz”
İran’a yönelik yaptırımları hafifletmeyi düşünüp düşünmedikleri sorusuna Trump, “İran’a yaptırımların hafifletilmesini ya da para verilmesini konuşmuyoruz. Onlara ait olduğunu iddia ettikleri para kontrolümüzde. O paranın kontrolünü elimizde tutacağız. Doğru davrandıklarında ve doğru olanı yaptıklarında almalarına izin vereceğiz” dedi.
“İran, istediğimiz şeyleri bize vermeye başlıyor”
İran ile görüşmelerin mevcut durumuna ilişkin Trump, “Bence çok iyi gidiyoruz. İran istediğimiz şeyleri bize vermeye başlıyor. Eğer böyle olursa harika, eğer olmazsa bu adam (Savunma Bakanı Hegseth) işi bitirecek” dedi.
“Bu konuyu çok hızlı bir şekilde kapatabiliriz”
İran savaşına ilişkin bir zaman çizelgesi olup olmadığı sorusuna net bir cevap vermeyen Trump, “Bu konuyu çok hızlı bir şekilde kapatabiliriz. Eğer istediğimiz her şeyi alarak bunu farklı bir yoldan yaparsak bu iyi olur. Ama bunu çok, çok hızlı bir şekilde kapatabiliriz” şeklinde konuştu.
“Anlaşmanın kusursuz olması gerekiyor”
Trump, yalnızca daha fazla görüşme öngören bir anlaşmayı kabul etmeyeceğini ifade ederek, “Temel meseleler gerekli. Bazı kısımlar için kabul ederdim, biliyorsunuz, hız açısından belki bir mutabakat zaptı olabilir. Ama bu anlaşmanın kusursuz olması gerekiyor” dedi.
“Bu ülkelerin bize borçlu olduğunu düşünüyorum”
Trump, “Ayrıca konuştuğumuz ülkeler olan Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar ve diğerlerinin derhal İbrahim Anlaşmaları’na katılmalarını isteriz. Eğer katılırlarsa bu tarihi bir adım olurdu. Açıkçası, bu ülkelerin bize borçlu olduğunu düşünüyorum” dedi. İran ile anlaşmanın diğer ülkelerin katılımına bağlı olup olmadığı sorusuna ise, “Bilmiyorum. Ama şu anda iyi bir anlaşma yapabiliriz” yanıtını verdi.
“Bence bir miktar ilerleme ve ilgi söz konusu oldu”
Kabine toplantısında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile müzakerelerin sürdüğünü belirterek, “Eğer yapılabilecek bir anlaşma varsa, bunun yapılmasını istiyoruz. Bence bir miktar ilerleme ve ilgi söz konusu oldu” dedi. Müzakerelerin sonuçsuz kalması durumunda ABD’nin “başka seçenekleri” de olduğunu vurgulayan Rubio, “Mesele son derece basit, İran ve İran’daki bu yönetim, nükleer silaha sahip olamaz ve hiçbir zaman olmayacak” şeklinde konuştu.
“Konuşmak için gelip teslim bayrağı çektiler”
Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD’nin İran’ın savunma sanayiini imha ettiğini belirterek, “Ellerinde füzeler olabilir ama şu anda yenilerini üretemiyorlar. Bu nedenle konuşmak için gelip teslim bayrağı çektiler” dedi. Hegseth, İran’a uygulanan ablukanın, müzakerelere zorlayan bir diğer faktör olduğunu ifade etti.
