Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Mehmet Daniş, 26 ilde 15-21 yaş arasındaki 7 bin 511 gençle yapılan yüz yüze görüşmelere dayanan araştırmanın sonuçlarını açıkladı. Araştırmaya göre, gençlerin ekran başında geçirdiği süre içerisinde sosyal medya, yaklaşık 3,5 saat ile en fazla zaman harcanan platform olarak öne çıkıyor. Ayrıca, gençlerin yüzde 35,6’sının düşük dijital okuryazarlığa sahip olduğunu, yüzde 37’sinin ise yüksek ekran bağımlılığı yaşadığını ifade eden Daniş, “Bugün hem fazla izleyen hem de az süzen bir nesil tehdidi ile karşı karşıyayız” dedi.
Daniş, Türkiye Gençlik Vakfı (TÜGVA) İl Temsilciliği ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) işbirliğiyle düzenlenen “İletişim Çağında Medya Okuryazarlığı ve Dezenformasyonla Mücadele” konulu programda konuştu. RTÜK’ün radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerini denetleyen bir kamu kurumu olduğunu belirten Daniş, çocukların ve ailelerin korunması gibi önemli görevleri olduğunu vurguladı. Yayıncılık alanına yalnızca yaptırım açısından bakmadıklarını söyleyen Daniş, ekranın toplumsal etkilerini de göz önünde bulundurduklarını ifade etti. “Ekran sadece eğlendirmez, öğretir; normalleştirir; duygu üretir; değer taşır. Bu nedenle gençlerin medya okuryazarı olmaları büyük bir önem taşıyor” dedi.
Daniş, içeriklere eleştirel bir gözle bakmanın gerekliliğine değinerek, “Bir içeriği değerlendirirken, bana hangi insan modelini sunuyor? Aileyi, başarıyı, özgürlüğü nasıl yansıtıyor? Hangi duyguları besliyor? En önemlisi, bu içerik bana gerçeği mi gösteriyor, yoksa yanılgıya mı düşürüyor?” şeklinde sorular sordu. Ayrıca, İletişim Başkanlığı bünyesindeki Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’nin çalışmalarının önemine dikkat çekti. “Devletin hakikat zeminini koruması gerekiyor. Yalanın hızlı, hakikatin yavaş kaldığı bir dünyada, doğru bilgilerin zamanında ve güvenilir şekilde paylaşılması hayati bir öneme sahip” açıklamasında bulundu.
Daniş, ulusal, bölgesel ve yerel televizyon ile radyo kanallarının 24 saat boyunca izlendiğini belirterek, “Dünyada ilk ve tek yapay zeka tabanlı izleme sistemi olan VİA projemizi yakında devreye alacağız. Bu sistemle algoritmik içerikleri takip, analiz ve raporlama işlemlerini daha güçlü bir şekilde gerçekleştireceğiz” dedi. Çocukları ve aileleri korumaya yönelik projeleri hayata geçirdiklerini ve sahayı yakından takip ettiklerini ifade eden Daniş, 15-21 yaş arasındaki gençlerin medya kullanımı ve dijital okuryazarlığı üzerine kapsamlı bir araştırma yaptıklarını vurguladı. “Yüz yüze görüşmeler sonucunda elde edilen veriler, bu konunun ciddiyetini açıkça ortaya koyuyor” dedi.
Daniş, ekran başında geçirilen ortalama süreleri de değerlendirdi. Sosyal medyanın gençler arasında en fazla kullanılan platform olduğunu belirten Daniş, “Gençlerin yüzde 90’ı sosyal medya hesabına sahip ve bunların yaklaşık yüzde 25’inin tüm bilgileri kamuya açık. Ayrıca, gençlerin yüzde 82’sinin ikinci bir sosyal medya hesabının olduğundan ailesinin haberi yok” şeklinde bilgi verdi. Araştırmaya göre, gençlerin habere ulaşmak için en çok başvurduğu kaynağın sosyal medya olduğunu belirten Daniş, “Bu oran yüzde 71. Ancak, gençlerin yüzde 35,6’sının düşük dijital okuryazarlık seviyesine sahip olduğunu göz önünde bulundurmalıyız” dedi. Gerek ekran bağımlılığı gerekse dijital okuryazarlık konularının oldukça endişe verici olduğunu kaydetti.
Daniş, dezenformasyonun kasıtlı olarak üretilen yalanlar olduğunu belirterek, “Birisi bilir ki bu söylediği doğru değildir ama bir amaca hizmet etmek için onu üretir ve yayar. Dezenformasyon bir niyet meselesidir” dedi. Ayrıca, mezenformasyon ve malenformasyon kavramlarına da değinerek, her iki durumun da bilgi yanlışlıklarına yol açtığını ifade etti. “Malenformasyonda, söylenen şey kağıt üstünde doğrudur ama bağlamından koparılmıştır. Bu, en zehirli bilgilerden biridir. Geri kalan saklanır ve bu da yanıltıcı bir algıya yol açar” şeklinde konuştu.
Programa ÇOMÜ Rektörü Prof. Dr. Cüneyt Erenoğlu, Kültür ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkan Yardımcısı Zülküf Memiş, Çanakkale İl Milli Eğitim Müdürü Mine Hayta, AK Parti İl Başkanı Abdurrahman Kuzu, AK Parti Merkez İlçe Başkanı Recep Ragıp Barış, TÜGVA Çanakkale İl Başkanı Yunus Emre Kılıç, TÜGVA ÇOMÜ Koordinatörü Hayrullah Ördek ile öğrenciler katıldı.
