Dijital hac uygulamaları, hacı adaylarının memleketlerindeki havalimanlarından çıkışları esnasında parmak izi ve fotoğraflarının alınmasıyla tarihe geçiyor. Bu uygulamalar sayesinde, Arabistan’daki havalimanlarında bekleme süreleri minimum seviyeye indirildi. Uçak kalkışına yetişemeyen çok az sayıda hacı adayı, Cidde Havalimanı hac terminalinde parmak izi ve fotoğraf ile hızlı bir şekilde giriş yapabiliyorlar. Ayrıca, valizler de birçok ülke hacısı için havalimanlarından görevliler tarafından özel taşıyıcılara yüklenerek doğrudan otellere gönderiliyor. Türk hacıları, havalimanında teslim ettikleri valizlerini otellerinde alıyorlar.
Mekke-i Mükerreme’ye girişlerde ise kontroller tamamen barkod sistemi aracılığıyla gerçekleştiriliyor. Havalimanından çıkışta, hac kafilesi otobüsteki grup olarak barkodlanıyor. Yolculuk sırasında yapılan polis kontrollerinde, sadece kafilenin havalimanında verilen barkodu okutuluyor ve otobüsteki yolcular sayılıyor. İkinci kontrolde, hacı adaylarının yanlarında bulundurdukları hac vizelerindeki barkodlar okutularak hızlı bir şekilde kimlik tespitleri yapılıyor. Mekke-i Mükerreme’ye gelen hacı taşıyan otobüsler ise iki ayrı noktada durduruluyor. Bu kontroller, barkod zinciri ve el terminalleri kullanılarak hızlı bir şekilde yapıldığından, hacı adayları kısa sürede otellerine ulaşabiliyor. Bu iki güvenlik noktasında sivil araçlar da tek tek inceleniyor. Polisler, özel araçlardaki yolcuların kimlik tespitlerini yaparak Zilhicce ayında Mekke-i Mükerreme’ye geliş sebeplerini sorguluyor.
Hacı adaylarını otelde karşılayan ise oldukça sevindirici. Mekke-i Mükerreme’de otellerine ulaştıklarında, Diyanet İşleri Başkanlığı veya bağlı acentelerin temsilcileri tarafından güller, zemzem ve hurma ikram edilerek karşılanıyorlar. Ancak dikkat çeken bir detay, eski mektep (kefil büro) uygulamasının dijital olarak hızla çalışması. Otel girişinde sunulan serinletici ikramların ardından, lobide hacı adaylarına hac ibadet alanlarına girişte kullanacakları filigranlı Nusuk kartları teslim ediliyor. Hacı adayları, kutsal beldelere gelmeden birkaç gün önce çıkarılan akıllı kahve renkli Nusuk kartlarını otel girişinde alıyorlar.
Her bir hacı adayına şahsi kartları, mektep görevlileri tarafından teslim edilirken fotoğrafları da çekiliyor. Türk basın mensupları, otele girdiklerinde kendilerine verilen Nusuk kartları ile hayatlarının en mutlu anlarını yakalıyorlar. Nusuk kartları, hacı adayları için bulundukları süre içinde kimlik kartı olarak kabul ediliyor.
Suudi Veri ve Yapay Zeka Otoritesi (SDAIA) ile yürütülen çalışmalar çerçevesinde, havalimanları ve sınır kapılarında yüz tanıma, biyometrik tarama ve mobil işlem bankoları kurularak, hacı adaylarının ülkeye giriş ve havalimanlarından ayrılış süreleri Suudi Arabistan tarihindeki en kısa süre olarak kaydedildi. Hacı adayları, ülke içindeki ulaşım şirketi şoförlerinin otelleri bulmakta zorlandığını ve şehir içi ulaşım süresinin halen eskiye oranla kötü olduğunu belirtmektedir. Ancak, bu hızlı girişten sonra hacı adayları, Mekke-i Mükerreme’de şehir turu yaparak otellerine ulaşmayı eğlenceli buluyorlar. Medine’de yaşlı ve engelli hacı adayları için genişletilmiş mobilite hizmetleri de başlatılmıştır.
Suudi Arabistan Hac ve Umre Bakanlığı, hac mevsimi öncesinde kutsal topraklardaki güvenliği artırmak ve operasyonları hızlandırmak amacıyla yapay zeka destekli yeni tedbirler almıştır. Kutsal mekanlarda akıllı “Nusuk Kart” dönemi başlarken, Medine’de de yaşlı ve engelli hacı adayları için genişletilmiş hizmetler sunulmaktadır. Suudi makamları, Mescidi Nebevi avlularında hareket kabiliyeti kısıtlı olan ibadet edenler için elektrikli ve manuel tekerlekli sandalyeler, özel taşıma araçları ve belirli rotalar oluşturmuştur. Ayrıca, çeşitli noktalardaki karekodlar ile bu hizmet akışını dijital olarak izlemek mümkün hale gelmiştir.
Yaş sınırı tartışmalarına son verildi
Öte yandan, Hac Bakanlığı’nın Mayıs ayı başında gündeme getirdiği ve asgari hacı yaşının 15’e çıkarılması kararının resmi olarak iptal edildiği duyuruldu. Bakanlık, gelen talepler ve değerlendirmeler sonucunda hac vizesi için alt yaş sınırının yeniden 12 olarak belirlendiğini açıkladı. Bu doğrultuda daha önce reddedilen vize başvuruları yeniden işleme alındı ve üst yaş sınırının da olmadığı bildirildi.
Suudi Arabistan, yoğun hac hazırlıkları sırasında, kendi ülkelerindeki Müslümanlara hizmet verme yetkisi olan 73 hac şirketi ve Diyanet gibi resmi kuruluşlara lisans verildiğini açıkladı. Hacı adayları, resmi platformlar dışındaki dolandırıcılık tuzaklarına karşı dikkatli olmaya çağrıldı.
İrfan Altıkardeş – Muhammed Akif Arvas
