Uzmanlar, yapay zekanın insan beyninin işleyişini olumsuz etkileyerek muhakeme yeteneğini zayıflattığı ve yanlış yönlendirmelerle bireyleri intihara sürükleyebileceği konusunda önemli uyarılarda bulundu.
Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Elif Yöyen, yapay zeka ile kurulan duygusal bağın sosyal izolasyonu artırdığını ve bireylerin problem çözme yetilerini körelttiğini ifade etti. Yapay zekayı bir arkadaş olarak gören gençlerin, sosyal açıdan kendilerini izole etme eğiliminde olduğunu belirten Yöyen, bu durumun bilinçsiz kullanım sonucunda gençler üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
“Yapay zeka bize hükmetmeye başlıyor”
Toplum yapısındaki değişikliklerle birlikte insanların yalnızlaştığını ve bu duruma çözüm olarak yapay zekaya yöneldiğini dile getiren Yöyen, “İnsanoğlu yalnızlığa tahammül edebilen bir varlık değildir. İnsan beyni sosyal bir yapıya sahiptir. Bu nedenle bireyler sosyalleşme ihtiyaçlarını yapay zeka aracılığıyla gidermeye çalışıyorlar. Ancak burada alınan küçük tavsiyeler, kişilerin gerçek hayattaki sorunlarına dair problem çözme becerilerini zayıflatıyor. Örneğin, bir tartışma sonrası ‘kız arkadaşınla barışmak için ona çiçek al’ gibi önerilerle robotik bir davranış sergilemeye başlıyoruz. Böylece yapay zeka, bireylerin yaşamına yön vermeye başlıyor. Bu yapı, insanın düşünme ve muhakeme yetisini bloke ederek, yapay zekanın değerini sorgulamamıza neden oluyor.” şeklinde konuştu.
“Gençler neden buna ihtiyaç duyuyor”
Kendini ifade etmekte zorlanan ve toplumsal olarak yer bulamayan gençlerin yapay zekayı bir arkadaş gibi kullanma eğiliminde olduğunu belirten Yöyen, bu noktada ailelerin ve arkadaşların önemli bir rol üstlendiğini vurguladı. Gençlerin yapay zeka ile sohbet etmesinin, sosyal ve ailevi ilişkilerinde geri çekilmeye neden olduğunu ifade eden Yöyen, “Bu durumda ailelerin ve çevresindeki bireylerin dikkatli olması gerekiyor.” dedi.
“Kendi kendinize terapi de yapamazsınız”
Terapi uygulamalarının mutlaka uzman eşliğinde gerçekleştirilmesi gerektiğine dikkat çeken Yöyen, “Terapi, bir başka kişi tarafından uygulanan bir hizmettir. Konuşma temelli bir tedavi süreci olsa da, nasıl ve ne zaman konuşacağımızı öğrenmemiz için özel tekniklere ihtiyaç vardır. Bu nedenle kendi kendine terapi mümkün değildir. Kişi, sadece sorunlarını yüksek sesle dile getirerek ve bu sorunların varlığını kabul ederek bir farkındalık geliştirebilir.” ifadelerini kullandı.
Yapay zeka algoritmasının verilen bilgilerle şekillendiğini belirten Yöyen, terapi süreçlerinde uzmanların yönlendirmesi ile kullanılması gerektiğini vurguladı. “Yapay zeka, ‘gel derdini anlat, sana teşhis koyayım’ gibi bir yaklaşımda bulunmaz. Bu nedenle sorumluluk, tamamen yapay zekayı kullanan bireyin üzerindedir. Kişinin kendini doğru ifade edememesi durumunda yapay zekadan alacağı geri bildirim, depresyonunu derinleştirebilir. ‘Artık gerçekten hiçbir çıkar yol bulamıyorum’ diyerek bireyleri intihara sürükleyebilir.” şeklinde uyarıda bulundu.
