Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Kütahya İl Müdürü İsmail Sayar, kayıt dışı istihdamın çalışanlar, işverenler ve ülke ekonomisi açısından ciddi sonuçlar doğurduğunu vurguladı. Bu bağlamda işverenlere yasal yükümlülüklere uyma çağrısında bulundu.
Sosyal Güvenlik Haftası dolayısıyla açıklamalar yapan İl Müdürü İsmail Sayar, kayıt dışı istihdamın, çalışanların SGK’ya hiç bildirilmemesi veya çalışma günleri ile ücretlerinin eksik bildirilmesi anlamına geldiğini ifade etti. Sigortasız işçi çalıştırmanın yanı sıra, eksik gün veya düşük ücret bildiriminin de kayıt dışı istihdam kapsamında değerlendirildiğini dile getiren Sayar, sigortalı çalışmanın hem anayasal bir hak hem de yasal bir zorunluluk olduğunu belirtti.
İşverenlerin sigortasız işçi çalıştırma yetkisinin bulunmadığını açıklayan İsmail Sayar, çalışanların kendi rızalarıyla dahi sigortasız çalışmayı talep etmelerinin hukuken mümkün olmadığını söyledi. Emekli, dul ve yetim aylığı alanlar ile sosyal yardım yararlanıcılarının hak kaybı yaşamamak adına zaman zaman kayıt dışı çalışmaya yöneldiğini kaydeden Sayar, işverenlerin bu tür taleplere karşı mevzuattan taviz vermemesi gerektiğinin altını çizdi.
Kayıt dışı çalışan kişilerin emeklilik hakkından mahrum kaldığını belirten Sayar, iş göremezlik durumunda malullük aylığı alamadıklarını ve vefat halinde geride kalan aile bireylerinin ölüm aylığı güvencesinden yararlanamadıklarını ifade etti. Ayrıca, işsizlik sigortasından faydalanamayan çalışanların sağlık hizmetlerine erişimde de sorun yaşayabileceğini dile getirdi.
“Sigortasız çalışanlar yasal koruma mekanizmalarından uzak”
İş kazaları ve meslek hastalıkları açısından kayıt dışı istihdamın büyük risk taşıdığına dikkat çeken İsmail Sayar, sigortasız çalışanların yasal koruma mekanizmalarından uzak kaldığını vurguladı. Kayıt dışı çalışanların kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, hafta tatili ve analık izni gibi temel işçilik haklarından da mahrum kaldığını ifade etti.
SGK’nın temel yaklaşımının cezalandırma değil rehberlik olduğunu belirten Sayar, işletmelerin sürdürülebilir ve güvenli büyümesini desteklemeyi amaçladıklarını kaydetti. Ancak kayıt dışı istihdamın kısa vadeli kazanç gibi görünse de işletmeleri ağır mali ve hukuki yaptırımlarla karşı karşıya bırakabileceğini ifade etti. Tespit durumunda yüksek idari para cezaları, prim teşviklerinin iptali ve iş kazalarında ciddi hukuki sorumlulukların gündeme geleceği uyarısında bulundu.
Kayıt dışı istihdamın ülke ekonomisine zararları hakkında da değerlendirmelerde bulunan İsmail Sayar, bu durumun haksız rekabete neden olduğunu, piyasa dengesini bozduğunu ve vergi ile prim kayıplarına yol açtığını belirtti. Sosyal güvenlik sisteminin zarar gördüğünü, gelir dağılımında adaletsizlik oluştuğunu ve ekonomik verilerin güvenilirliğinin zedelendiğini vurguladı.
Açıklamasının sonunda İsmail Sayar, kayıtlı istihdamın yalnızca yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda ülkenin geleceğine yapılan önemli bir yatırım olduğunu ifade ederek, Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında tüm tarafları ortak sorumluluk bilinciyle hareket etmeye davet etti.
