İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, düzenlediği haftalık basın toplantısında ABD’nin İran’a yönelik politikaları, Avrupa ülkelerinin tutumları, ateşkes süreci, nükleer müzakereler ve Hürmüz Boğazı hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Bekayi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa’daki Amerikan askerlerini azaltma kararını değerlendirirken, Washington’un İran’a karşı sergilediği “düşüncesiz” eylemlerin geniş çaplı sonuçlar doğurduğunu ifade etti. Bekayi, ABD’nin İran’a yönelik eylemlerinin sadece bölgesel değil, aynı zamanda müttefikler arasında da ayrışmalara neden olduğunu belirtti ve “Bu durum, daha önce ABD ile aynı çizgide olan ülkeler arasındaki görüş farklılıklarını ortaya koymaktadır. Bu da, ilgili ülkelerin ABD’nin saldırgan tavrının farkında olduklarını göstermektedir.” dedi.
“Avrupa ağır bedel ödedi”
Alman yetkililerin açıklamalarını da gündeme getiren Bekayi, “Alman yetkililer, ABD’nin savaşa müdahil olmasının Avrupa’ya ağır bedeller ödettiğini ve bu adımın herhangi bir stratejiye dayanmadan atıldığını ifade etmiştir. Bu durum, NATO müttefikleri arasında bir ayrışma olduğunun açık bir göstergesidir. ABD’nin bu askeri müdahalesine ya doğrudan katılan ya da sessiz kalarak destek veren tüm ülkeleri sorumlu tutuyoruz.” şeklinde konuştu.
Avrupa ülkelerine yönelik bir çağrıda bulunan Bekayi, “Artık Avrupa’nın, ABD politikalarını kayıtsız şartsız takip etmenin sonuçlarıyla yüzleşip, Batı Asya’daki gelişmeler ve İran ile ilgili meselelerde daha bağımsız bir tutum benimsemesi gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
“Karar alma mekanizması tamamen açık”
İran’daki karar alma süreçlerine de değinen Bekayi, “İran’da karar alma mekanizması tamamen şeffaftır. Müzakerelere girmeye karar verdiğimizde bunu açık bir şekilde duyurduk. İran heyetinin, Muhammed Bakır Galibaf başkanlığında İslamabad’daki müzakerelere katılması, İran’ın uluslararası konulardaki şeffaf yaklaşımını ve sorumlu tutumunu göstermektedir. Üç-dört hafta içinde net kararlarımızı aldık ve uygulamaya koyduk. Gelişmelere göre en uygun kararları almaya devam edeceğiz.” dedi.
“İsrail’i resmiyette tanımıyoruz”
ABD ile İran arasında sağlanan ateşkesin kapsamı ve İsrail’in rolü hakkında bilgi veren Bekayi, “Ateşkes anlaşması İran ile ABD arasındaydı. ABD’nin resmi açıklamalarına baktığımızda, bu savaşa İsrail adına müdahil olduğunu açıkça ifade ettiği görülüyor. Çok sayıda çelişkili beyanat olsa da, net olan bir gerçek var; ABD, 12 gün süren savaşta bu rejime çatışmanın başlaması için yeşil ışık yaktı ve süreçte aktif bir rol aldı. Eğer İran ile ABD arasında ateşkesin sona erdirilmesine dair bir anlaşma yapılırsa, bu durum İsrail’i de kapsamalıdır. İsrail ile ilgili politikamız değişmedi, hala resmi olarak tanımıyoruz.” şeklinde konuştu.
ABD’nin yanıtı inceleniyor
İran’ın Pakistan arabuluculuğuyla ABD’ye ilettiği teklif ve Washington’dan gelen yanıta da değinen Bekayi, “Görüşmeler Pakistanlı arabulucu üzerinden şeffaf bir şekilde yürütülüyor. ABD’nin yanıtını aldık ve şu anda inceliyoruz. Görüşlerimizi, bir sonuca vardığımızda Pakistanlı arabulucu aracılığıyla kamuoyuna açıklayacağız.” dedi.
Hürmüz Boğazı vurgusu
Hürmüz Boğazı’ndaki yeni düzenlemelere dair tartışmalara da değinen Bekayi, “Ülkedeki tüm karar alıcı ve verici kurumlarla istişare halindeyiz. İran deniz alanları yasası, ulusal güvenliği korumak için gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamaktadır. Biz Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne taraf değiliz, ancak uluslararası teamül hukuku gereğince tehdit veya saldırı durumlarında gerekli önlemleri alma hakkına sahibiz. Hem iç hukuk hem de uluslararası hukuk, Hürmüz Boğazı’ndan gemilerin güvenli geçişini sağlamak için mekanizmalar oluşturulmasına imkan tanımaktadır. Bu boğazdaki güvenlik, bizim için herkesten daha fazla önem taşımaktadır.” ifadelerini kullandı.
