ABD ve İran arasındaki müzakerelerin ikinci turunun ne zaman ve nerede gerçekleşeceği henüz netlik kazanmadı. Taraflar, 21 Nisan’daki ateşkes süresinin dolmadan önce bir anlaşmaya varmak amacıyla arabulucular üzerinden temaslarını devam ettiriyor. Pakistan, Mısır ve Türkiye’nin arabuluculuğunda, ateşkes sona ermeden önce anlaşmazlıkları gidermeye yönelik çabalar sürüyor.
“Tüm ülkelerle telefon diplomasisi yürütüyorlar ve anlaşmaya yaklaşıyorlar”
Adı açıklanmayan iki ABD’li yetkili, ABD ve İran arasındaki görüşmelerde belirli bir ilerleme kaydedildiğini ve ateşkes süresi dolmadan gerçekleşmesi beklenen çerçeve anlaşmanın şekillenmeye başladığını dile getirdi. Yetkililer, taraflar arasındaki önemli görüş ayrılıkları nedeniyle anlaşmanın kesinlik kazanmadığını belirtirken, ABD Başkanı Donald Trump’ın müzakere ekibinin dün İranlılarla ve arabulucularla telefon görüşmeleri yaptığını, taslak metinler üzerinde çalıştığını ifade etti. Yetkililerden biri, “Tüm ülkelerle telefon diplomasisi yürütüyorlar ve anlaşmaya yaklaşıyorlar” açıklamasında bulundu.
Diğer bir yetkili ise, “Biz anlaşma yapmak istiyoruz. Onların hükümetinde de anlaşma isteyen kesimler var. Asıl mesele, tüm hükümeti bu noktaya getirmek” şeklinde konuştu.
“İki günde yapılabilecek bir şey değil”
ABD’li yetkililer, bir çerçeve anlaşmaya varılması halinde kapsamlı bir anlaşmanın detaylarının müzakere edilebilmesi için ateşkesin uzatılması gerektiğini ifade etti. “Detaylar karmaşık, bu iki günde yapılabilecek bir şey değil” diyen bir yetkili, ateşkesin uzatılması konusunda henüz resmi bir mutabakatın sağlanmadığını kaydetti. Ayrıca, Trump yönetiminin Hürmüz Boğazı’na uyguladığı deniz ablukası ve İran ekonomisindeki derinleşen krizin, Tahran üzerindeki baskıyı artırdığı savunuldu. Bir yetkili, “İran’ın parası yok, iflas etmiş durumda. Biz de biliyoruz, onlar da bizim bildiğimizi biliyor” dedi.
“Petrolüyle bilinen bir ülkenin petrol üretememesi ne anlama gelir?”
İran’ın günlük yaklaşık 1,5 milyon varil petrol ihraç ettiği ve bu durumun günlük yaklaşık 140 milyon dolar gelir sağladığı belirtilirken, uzmanlar ablukanın bu geliri hızla sıfırlayabileceği konusunda uyarıyor. İran petrolünün yaklaşık yüzde 90’ının işlendiği Hark Adası’nın Hürmüz’deki abluka nedeniyle fiilen devre dışı kalabileceği değerlendiriliyor. Yetkililere göre İran’ın petrol ihraç edememesi ve depolama kapasitesinin dolması halinde üretimin durdurulması gerekebilir, bu da uzun vadede ciddi ekonomik zararlara yol açabilir. Bir yetkili, “Petrolüyle bilinen bir ülkenin petrol üretememesi ne anlama gelir? Bu, Venezuela’nın Nicolas Maduro döneminden bile daha kötü olur” ifadesini kullandı.
“Anlaşma yapılıp yapılamayacağını bekleyip göreceğiz”
Adı açıklanmayan bir Pakistanlı yetkili, “Anlaşma yapılıp yapılamayacağını bekleyip göreceğiz. Umutluyuz ve her iki tarafı da bu yönde teşvik etmeye çalışıyoruz” dedi.
