Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu’da patlak veren savaşın etkisiyle petrol fiyatlarında yaşanan artışa karşılık olarak, şimdiye kadarki en büyük petrol rezervi salımını gerçekleştireceğini açıkladı.
IEA’nın yaptığı açıklamada, “IEA’nın 32 üye ülkesi, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle oluşan petrol piyasası aksaklıklarını gidermek için acil durum rezervlerinden 400 milyon varil petrolün piyasaya sunulması konusunda oybirliği ile bir karar aldı” ifadeleri yer aldı.
Bu müdahale kararı, IEA Başkanı Fatih Birol’un, piyasa koşullarının değerlendirilmesi ve arz kesintilerine karşı alınabilecek önlemlerin tartışılması amacıyla düzenlediği olağanüstü üye hükümetleri toplantısının ardından alındı.
IEA, petrolün piyasaya sürülmesinin her üye ülkenin ulusal koşullarına uygun bir zaman diliminde gerçekleştirileceğini belirtti. Kurum, üye ülkeler tarafından kabul edilen ortak adımın uygulanmasına dair detayların önümüzdeki günlerde açıklanacağını da vurguladı. Ek olarak, küresel petrol ve doğal gaz piyasalarının dikkatle izlenmeye devam edeceği ifade edildi.
“Petrol piyasasında karşılaştığımız zorluklar, eşi benzeri görülmemiş bir boyutta”
IAE Başkanı Fatih Birol, “Petrol piyasasında karşı karşıya olduğumuz zorluklar, eşi görülmemiş ölçekte. Bu nedenle IEA üyesi ülkelerin bu duruma, emsali görülmemiş büyüklükte bir ortak müdahaleyle yanıt vermiş olmalarından büyük bir memnuniyet duyuyorum” şeklinde konuştu.
Birol, petrol piyasalarının küresel olduğunu belirterek, büyük kesintilere verilecek yanıtın da uluslararası düzeyde olması gerektiğini vurguladı. “Enerji güvenliği, IEA’nın kuruluş amacıdır. Üye ülkelerin kararlı bir şekilde iş birliği yaparak güçlü bir dayanışma göstermeleri, son derece sevindiricidir” dedi.
Birol, mevcut durumun özellikle jet yakıtı ve dizel arzı üzerinde önemli etkileri olduğunu, doğal gaz piyasalarının ise oldukça zor bir süreçten geçtiğini ifade etti. Mevcut rezerv salımının acil bir rahatlama sağlamayı hedeflediğini belirten Birol, Hürmüz Boğazı’ndan gemi trafiğinin yeniden başlaması çağrısında bulundu.
IEA üyelerinde 1,8 milyar varil petrol rezervi bulunuyor
IEA üyeleri, şu anda kamu stoklarında 1,2 milyar varil ve zorunlu ticari stoklarda 600 milyon varil petrol rezervi bulundurmaktadır.
Piyasaya yapılan koordineli rezerv salımı, 1974 yılında kurulan IEA’nın tarihindeki altıncı müdahale olacak. Daha önceki müdahaleler 1991, 2005 ve 2011 yıllarında birer defa, 2022 yılında ise iki kez gerçekleştirilmişti. 2025 yılında deniz yoluyla yapılan dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’inin Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirildiği kaydedilmektedir.
